Vikipediya ?

Vaşaq

Vaşaq (lat. Lynx) - pişiklər fəsiləsinə aid heyvan cinsi. Təhlükə həddinə yaxınlaşır, yaxın gələcəkdə təhlükəli vəziyyətə düşə bilər. Geniş yayılmış, bəzi yerlərdə adi, lakin antropogen təsir altında sayı azalan həssas növdür.

?Vaşaq
}}
Adi vaşaq (Lynx lynx)
Elmi təsnifat
Aləmi: Heyvanlar
Yarımaləm: Eumetazoylar
Bölmə: İkitərəflisimmetriyalılar
Yarımbölmə: Sonağızlılar
Tip: Xordalılar
Yarımtip: Onurğalılar
İnfratip: Ağızçənəlilər
Sinifüstü: Dördayaqlılar
Sinif: Məməlilər
Yarımsinif: Vəhşi heyvanlar
İnfrasinif: Plasentalılar
Dəstəüstü: Lavrazioterilər
Dəstə: Yırtıcılar
Yarımdəstə: Pişikkimilər
Fəsilə: Pişiklər
Cins: Vaşaq
Elmi adı
Lynx , 1792
Areal
şəkil
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ÜTMX   
MBMM   
Vaşaq (Azərbaycan)
Katamotza.gif
Katamotza.gif
Katamotza.gif
Azərbaycanda vaşaqın arealı:

Mündəricat

Xarici görünüşü

Bədəninin uzunluğu 82-109 sm, quyruğunun uzunluğu 20-24 sm, çəkisi 8-19 kq (bəzən 32 kq-dək) olur. qüvvətli, nisbətən uzun, çox enlidir. Qulaqlarında fırçayabənzər uzun tüklər var. Açıq-sarı, kürən və ya xallı olur.

Yayılması

Avropa, Qafqaz, Sibir, Orta Asiya, Uzaq Şərq, Şimali Himalayda yayılmışdır. Azərbaycanda tarixi arealı bütün dağların meşə qurşağını, dağətəyi alçaqdağlı silsilələri, Naxçıvanı və yaylasını əhatə edirdı. Meşə sahələrinin azalması nəticəsində bir şox ərazilərdə artıq yoxa çıxmışdır. Son 10 ilin tədqiqatları vaşaqın Hirkan meşələrində, Zəngəzur silsiləsində, Mingəçevir su anbarının ətrafındakı landşaftlarda yaşayıb qalmasını müəyyən etmişdir. Kiçik Qafqazın işğal altında qalmış ərazilərində də yayılması güman olunur. Daha stabil və sıx populyasiya Axar-Baxar silsiləsində mövcuddur.

Yaşayış yerləri və həyat tərzi

Yaşayış yerləri həm meşəli, həm də qayalı çılpaq əraziləri əhatə edir. Ardıc və üstünlük təşkil edən seyrək meşəlikdə də rast gəlinir. Qidasını orta və kiçik ölçülü məməlilər (cüyür, , tur, maral və d, dovşan, siçankimilər və s), quşlar (tetra, ular, qırqovul, kəklik və s) təşkil edir. Cütləşmə dövrü fevral-mart aylarına təsadüf edir, 3 – 3.5 aylıq hamiləlik dövründən sonra 2 - 3 bala doğurlar. Sayı: Dəqiq sayı məlum deyildir. Çalalarda, ağac köklərinin altında, qayaların dərələrində yuvasını qurur. Balaları böyütmək prosesində dişi və erkək iştirak edirlər. Əsasən dovşan, gəmiriciklər və quşları yeyir; bəzən dırnaqlı heyvanlara (cüyür və s.) hücum edir. Çox vaxt gecələr ova çıxır.

Məhdudlaşdırıcı amillər

Yaşayış yerlərinin azalması, insan tərəfindən birbaşa təqib olunması və qida obyektlərinin sayının azalmasıdır.

Tətbiq olunmuş və lazımi mühafizə tədbirləri

IUCN siyahısına salınmışdır. Növün yaşayış yerləri Türyançay, , Zaqatala, , Şahdağ, Hirkan, Zəngəzur, Göy-göl, Milli Parklarında, , Ordubad, Qax, , Qızılca, Şəmkir, Şəki, mühafizə olunur. Qida bazasının möhkəmləndirilməsi məqsədilə düzündə və ətraf ərazilərdə ceyranın, -də nəcib maralın tarixi arealını bərpa etmək, -lər arasında ekoloji dəhlizlər təşkil etmək.

 
Bala vaşaq

Növləri

İstinadlar

  1. Milli parklar
  2. Zoocoğrafi xəritə
  3. Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, II cild, bakı, 2013.
  4. Hacıyev D.V. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Bakı: Elm, 2000, s. 587 – 588;

Ədəbiyyat

  1. Azərbaycanın Qırmızı Kitabı, II cild, bakı, 2013.
  2. Hacıyev D.V. Azərbaycanın heyvanlar aləmi. Bakı: Elm, 2000, s. 587 – 588;
  3. IUCN 2008. 2008 IUCN Red List of Threatened Species.

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019