Ser Rudolf Ernst Payerls (ing. Rudolf Ernst Peierls; 5 iyun 1907[1][2][…], Berlin[3] – 19 sentyabr 1995[1][2][…], Oksford, Cənub-Şərqi İngiltərə[d][4]) — Almaniya mənşəli Britaniya fiziki. O, Britaniyanın nüvə silahı proqramı olan "Tube Alloys", eləcə də Müttəfiqlərin birgə nüvə bombası layihəsi olan "Manhetten layihəsi"ndə (Manhattan Project) mühüm rol oynamışdır. 1996-cı ildə "Physics Today" jurnalında dərc olunan nekroloqda o, "nüvə fizikasının dünya proseslərinə təsirinin artması dramında əsas oyunçulardan biri" kimi xarakterizə edilmişdir.[10]
| Rudolf Payerls | |
|---|---|
| alm. Rudolf Ernst Peierls | |
 | |
| Doğum tarixi | 5 iyun 1907[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 19 sentyabr 1995[1][2][…] (88 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahəsi | nəzəri fizika |
| İş yerləri |
|
| Təhsili |
|
| Elmi rəhbərləri | Verner Heyzenberq[6], Fridrix Hund[7] |
| Tanınmış yetirməsi | Klaus Fuks |
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
     |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Payerls fizika elmini Berlin Universitetində, Münxen Universitetində Arnold Zommerfeldin, Leypsiq Universitetində Verner Heyzenberqin və İsveçrə Federal Texnologiya İnstitutunda (ETH Zurich) Volfqanq Paulinin rəhbərliyi altında öyrənmişdir. 1929-cu ildə Leypsiqdə fəlsəfə doktoru (DPhil) dərəcəsini aldıqdan sonra Sürixdə Paulinin assistenti olmuşdur. 1932-ci ildə o, Rokfeller təqaüdünə layiq görülmüşdür. Bu təqaüdlə o, əvvəlcə Romada Enriko Ferminin, daha sonra isə Kembric Universitetinin Kavendiş laboratoriyasında Ralf Faulerin rəhbərliyi altında tədqiqatlar aparmışdır. Yəhudi mənşəli olduğu üçün 1933-cü ildə Adolf Hitlerin hakimiyyətə gəlişindən sonra vətəninə qayıtmamaq qərarına gəlmiş və Britaniyada qalmışdır. Burada o, Mançester Viktoriya Universitetində Hans Bete ilə, daha sonra isə Kembricdəki Mond laboratoriyasında çalışmışdır. 1937-ci ildə Birminhem Universitetinin fizika üzrə yeni təyin olunmuş avstraliyalı professoru Mark Olifant onu tətbiqi riyaziyyat üzrə yeni yaradılmış kafedraya dəvət etmişdir.
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. 1994.
- 1 2 Пайерлс Рудольф Эрнст // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118592408 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- ↑ Leidse Hoogleraren (nid.).
- ↑ Sir Rudolph Ernst Peierls // INSPIRE-HEP (ing.).
- ↑ Riyazi genealogiya layihəsi (ing.). 1997.
- ↑ NNDB (ing.). 2002.
- ↑ (unspecified title). doi:10.5281/ZENODO.18315206
- ↑ Edwards, S. "Rudolph E. Peierls". Physics Today. 49 (2). 1996: 74–75. Bibcode:1996PhT....49b..74E. doi:10.1063/1.2807521.
- 1979 Audio Interview with Sir Rudolf Peierls by Martin Sherwin Voices of the Manhattan Project
- Rudolf Peierls own biographical notes from Los Alamos National Laboratory as a pdf at the Wayback Machine (archived 26 sentyabr 2012)
- War and Peace in the Nuclear Age; Dawn; Interview with Rudolf Peierls, 1986
- FBI file on Rudolf and Eugenia Peierls
- Rudolf Payerls Riyazi genealogiya layihəsində