İngilis dili ( English, English language) — Hind-Avropa dillərinin german dillərinə aiddir. Doğma dil kimi 410 milyon insan daşıyıcısıdır. İkinci dil kimi 1 milyard insan danışır (2007).

İngilis dili
Orijinal adı English
Ölkələr
Danışanların ümumi sayı
  • 379.007.140 nəf. (2019)
  • 753.359.540 nəf. (2019)
Təsnifatı
Hind-Avropa dilləri
German dilləri
[d]
Anqlo-friz dilləri
[d]
Yazı latın əlifbası
Dil kodları
QOST 7.75–97 анг 045
ISO 639-1
ISO 639-2
ISO 639-3
Dilin strukturlarının dünya atlası
Linguasphere 52-ABA
ABS ASCL 1201, 12
IETF en
Glottolog stan1293
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

BMT-nin Ayten altı rəsmi və işçi dilindən biridir. İngilislərin təbii dili, İngiltərənin, faktiki Böyük Britaniyanın, ABŞ (31 ayten ştatının rəsmi dili), İrlandiyanın, KanadanınMaltanın iki rəsmi dilindən biri, Avstraliyanın, Yeni Zelandiyanın rəsmi dili. O, Asiya (məsələn Hindistan, Pakistan və s.) və Afrikanın bəzi dövrlərində rəsmi dil kimi istifadə edilib. Linqvistikada ingilis dilində danışanları adlanırlar, Kanadada bu termin siyasi mənada işlədilir.

Dildə qrammatik mənanı analitik formada ifadə etmək üstünlük təşkil edir. Dillərin analitik tipinə aiddir. Leksikanın 70% götürülmə sözlərdir. Əlifbası VII əsrdən latın qrafikası əsasındadır. Orta əsrlərin əvvələrində əlavə hərflər də istifadə edilirdi. Sonradan onlar sıradan çıxdılar. Orfoqrafiyada ənənəvi yazılış formasıdır.

Hazırda ingilis dili dünyada ən geniş yayılmış dillərdən biridir. İngilis dili dünyada diplomatiya, kommersiya, dənizçilik, elmi-texniki və kütləvi informasiya dili kimi məşhurdur. Zəmanəmizdə nəşr olunan ədəbiyyatın və kütləvi mətbuatın əksəriyyəti ingilis dilində dərc olunur. Bütün bu deyilənlərə görə ingilis dilinin öyrənilməsi hər kəs üçün həyati zərurət kimi qarşıda durur. İngilis dilinin fonetik quruluşu bir sıra inkişaf mərhələlərindən keçməklə özünəməxsus orijinal səs strukturu yarada bilmişdir.

Əlifba

İngilis əlifbasında 26 hərf, 44 səs var.

Hərf Hərfin adının tələffüzü (IPA) Hərfin adının tələffüzü (azərbaycanca)
Aa [eɪ] ey
Bb [biː] bi
Cc [siː] si
Dd [diː] di
Ee [iː] i
Ff [ɛf] ef
Gg [dʒiː] ci
Hh [eɪtʃ] eyç
Ii [aɪ] ay
Jj [dʒeɪ] cey
Kk [keɪ] key
Ll [ɛl] el
Mm [ɛm] em
Nn [ɛn] en
Oo [əʊ] ou
Pp [piː] pi
Qq [kjuː] kyu
Rr [ɑː] və ya [ɑɹ] ar
Ss [ɛs] es
Tt [tiː] ti
Uu [juː] yu
Vv [viː] vi
Ww [ˈdʌb(ə)l juː] dabl-yu
Xx [ɛks] eks
Yy [waɪ] uay (təxminən)
Zz [zɛd] və ya [ziː] zed (zee)

Sözlərin uzunluğu

İngilis dilinin xarakterik cəhətlərindən biri onun qısa sözlərdən ibarət olmasıdır. Uzun sözlər dildə olsa da, onlara az rast gəlinir. Qısa sözlər ingilis dilinə alman tayfalarının dilindən, uzun sözlər isə fransız dilindənlatın dilindən keçib. Qısa sözlər danışıqda və jarqonda, uzun sözlər isə elmdəpublisistikada işlədilir.

Dil tarixi

İngilis dili inkişafına görə üç mərhələyə bölünür: qədim ingilis dili (450–1066), orta dövr ingilis dili (1066–1500), yeni dövr ingilis dili (1500-cü ildən indiki dövrə qədər).

Dialektləri

İngilis dilinin çox sayda dialektləri vardır. Dialektlər İngiltərədə daha çoxdur. ABŞ-da dialektlər olsa da, ədəbi dil kimi orta-atlantik dialekt işlənir.

Dünyada yayılması

 
     İngilis dili və ya İngilis kreolu dili ana dili olduğu yerlər     İngilis dili ana dili olmadığı halda ən çox danışılan ölkələr
Ölkə İngilis dili ana dili olanların sayı
  ABŞ 214.809.000
  Böyük Britaniya 58.200.000
  Kanada 17.694.830
  Avstraliya 15.581.334
  İrlandiya 4.200.000+
  CAR 3.673.203
  Yeni Zelandiya 3.500.000+
  Sinqapur 665.087

İstinadlar

  1. . 25 Dallas, Texas: SIL International, 2022.
  2. 2014-12-28 at the Wayback Machine, U.S. Census Bureau, Tablo 47.
  3. 2016-03-03 at the Wayback Machine, Second Edition, Crystal, David; Cambridge, UK: Cambridge University Press, 1995.
  4. 2018-10-16 at the Wayback Machine, 2001 Sayımı, Statistics Canada.
  5. 2008-03-06 at the Wayback Machine Main Language Spoken at Home.
  6. 2007-08-09 at the Wayback Machine, 15. sayfa (Tablo 2.5), 2001 Sayımı, Statistics South Africa.
  7. 2007-03-29 at the Wayback Machine, 2006 Sayımı, Statistics New Zealand.
  8. 2007-07-10 at the Wayback Machine, 2000 Sayımı
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022