Vikipediya ?

Butan

Butan Krallığı, (dzonq-ke dilində Druk Yul və ya Druk Tsenden - Əjdaha ölkəsi) — Cənubi Asiyada dövlət. Şimal-qərbdə və şimalda Çinlə, cənub-qərbdə, cənubda və şərqdə Hindistanla həmsərhəddir. Sahəsi 46,65 min kv. km-dir.

Butan Krallığı
འབྲུག་ཡུལ་ (Druk Yul)
Butan
Butan gerbi
Gerbi
Butan xəritədə yeri
Paytaxt
və ən böyük şəhər
Thimphu
Rəsmi dillər Dzonqxa
Din Buddizm ()
Hökumət
• Kral
[9.XII.2006 ~
• Baş Nazir
[30.VII.2013 ~
Yaranması
• Əsası qoyulub
17 dekabr 1907
Sahəsi
• Ümumi
47,000 km2 (18,000 sq mi) (136-cı)
• Su (%)
<1
Əhali
• Təxmini  (2015)
740 min (164-cü)
• Sıxlıq
15/km2 (38.8/sq mi)
Valyuta Butan nqultrumu
Yolun hərəkət istiqaməti sol
Telefon kodu 975
ISO 3166 kodu
İnternet domeni .bt
Butan

Mündəricat

Əhalisi

Butanın ərazisi 40.994 km²-dir . 2005-ci ildə aparılmış siyahıya almaya əsasən ölkənin 672.425 nəfər əhalisi var.

Əhalinin etnik tərkibi: Budanlılar %50, Nepal mənbəlilər %35, yerli və köçəri qəbilələr %15. Əhali: 2, 279,723 (İyul 2006 məlumatları)

Yaş quruluşu: 0-14 yaş: %38.9 (kişi 458,801; qadın 426,947) 15-64 yaş: %57.1 (kişi 671,057; qadın 631,078)

65 yaş və üzəri: %4 (kişi 46,217; qadın 45,623) (2006 məlumatları)

Əhali artım nisbəti: %2.1 (2006 məlumatları)

Mühacir nisbəti: 0 mühacir/1,000 əhali (2006 təxmini)

Cinsiyyət nisbəti: doğumlarda: 1.05 kişi/qadın 15 yaş altı: 1.07 kişi/qadın 15-64 yaşlarında: 1.06 kişi/qadın 65 yaş və üzəri: 1.01 kişi/qadın cəmi əhalidə: 1.07 kişi/qadın (2001 məlumatları) Körpə ölüm nisbəti: 98.41 ölüm/1,000 doğan körpə (2006 təxmini) Ortalama həyat sürəsi: Cəmi əhali: 54.78 il kişi: 55.02 il qadın: 54.53 il (2001 məlumatları)

Ortalama uşaq sayı: 4.74 uşaq/1 qadın (2006 təxmini)

HIV/AIDS - xəstəliklərinə yaxalanan yetkin sayı: %0.01-dən az (2001 məlumatları)

HIV/AIDS - xəstəlikləri daşıyan insan sayı: 100-dən az (2001 məlumatları)

Dinlər: Lama Budistləri %75, Hindistan və Nepal Hindiləri %25

Din

Butan knyazlığında əhalinin 75 faizi (ilk növbədə ölkənin əsas xalqı-bxoti) qırmızıpapaq lamaizmə etiqad edirlər. Ölkənin cənubunda Nepaldan və Hindistandan gələn induizm dininin ardıcılları (əhalinin 25 %)da vardır.

Tarixi

Butanın tarixi hələ tam öyrənilməyib. Ancaq bilinən tarixinə görə 1630-cu ildə Tibetdən qovulan Dukba Lama burada ilk rajalığı qurdu. On yeddinci əsrdə İngilislər buralara əl atmağa və tez-tez gələrək yaxşı əlaqələr qurmaya başladı. İngilislərin məqsədi ölkəni əldə edib zənginliklərindən faydalanmaq idi. Butan zamanla, yavaş yavaş İngilislərin suverenliyi altına girdi və 1865-ci ildə İngilislər buranı bütövlükdə işğal etdilər. 1910-cu ildə edilən razılaşma ilə Butan daxili işlərdə sərbəst, xarici işlərində İngiltərəyə bağlı qaldı. 1949-cu ildə edilən razılaşma ilə İngilislər ölkənin xarici işlərində Hindistana bağlı olmasını qəbul etdi.

Coğrafiyası

Mövqe: Cənub Asiya, qərbində və cənubunda Hindistan, şimalında Çin sərhəddir.

Coğrafi mövqes(n)i: 27 30 Şimal paraleli, 90 30 Şərq meridianı

Xəritə mövqesi: Asiya

Sahəsi: cəmi: 47,000 km²

Quru: 47,000 km²

Su: 0 km²

Sərhədləri: cəmi: 1,075 km

Sərhəd qonşuları: Çin 470 km, Hindistan 605 km

Sahil şeridi: 0 km (quru ilə çevrili)

Dənizləri: yox (quru ilə çevrili)

İqlimi: Müxtəliflik göstərməkdədir. Şimal düzənliklərdə tropik iqlim hakimdir. Orta qisimdəki vadilərdə qışlar soyuq, yazlar isti keçər. Himalaylarda isə qışlar sərt, yazlar sərindir.

Ərazi quruluşu: Ərazi ümumiyyətlə dağlıqdır, bir neçə məhsuldar düzənlik və ağacsız çöllər iştirak etməkdədir.

Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi: ən alçaq nöqtəsi: Drangme Chhu 97 m ən yüksək nöqtəsi: Qula Kangri 7,553 m

Təbii qaynaqları: Taxta-şalban, alçıtaşı, kalsium karbür, hidro güc

Ərazi istifadəsi: Əkinçilik üçün əlverişli: %2.3 daimi əkinlər: %0.43 digər: %97.27 (2005 məlumatları) Sulanan ərazi: 400 km² (2003 məlumatları)

Təbii fəlakətlər: Sərt fırtınalar; yağış mövsümü boyunca artmaqda olan torpaq sürüşmələri.

İqtisadiyyatı

İqtisadiyyata ümumi baxış: 8 Avqust 1949-cu ildə müstəqillik qazanan Butanın xarici əlaqələrini Hindistan icra etməkdədir. Xaricdən aldığı köməyin böyük qismi də Hindistandan gəlməkdədir. Butan - Hindistan əlaqələri hava nəqliyyatında və yol istehsalında girişilən işbirliyi ilə daha da güclənmişdir. Butan 70li illərdə mübadilə iqtisadiyyatını buraxıb pul sisteminə keçmişdir. Əhalinin böyük əksəriyyəti əkinçiliklə məşğul olmaqdadır. Budist Budan Krallığı monarxiyanı və Budist həyat formasını qoruya bilmək üçün qapılarını texnoloji inkişaflara bağlı tutmuşdu. GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 2.9 milyard $ (2003 məlumatları) GSYİH - real böyümə: %5.9 (2005 məlumatları) GSYİH - adam başına: Satınalma Gücü paritesi - 1,100 $(2000 məlumatları) GSYİH - sektorlara görə: əkinçilik: %25.8 sənaye: %37.9 xidmət: %36.3 (2004 məlumatları) İnflyasiya nisbəti (istehlakçı qiymətlərində): %7 (2005 məlumatları) Sektorlara görə işgücü dağılımı: əkinçilik %93, xidmət %5, sənaye və ticarət %2 Büdcə: gəlirlər: 346.6 milyon $ Sənaye: sement, meşəbəyilik məhsulları, meyvesel qidalar, spirtli içki/içəcək, kalsium karbür İşsizlik nisbəti: %9.3 (1996 məlumatları) Elektrik istehsalı: 2.05 milyard kWh (2004) Elektrik istehsalı üçün qaynaqlar: Cins yanacaqlar: %0.05 hidro: %99.95 nüvə: %0 digər: %0 (2004) Elektrik istehlakı: 526.5 milyon kWh (2004) Elektrik ixracatı: 1.4 milyard kWh (2004) Elektrik idxalatı: 20 milyon kWh (2004) Əkinçilik məhsulları: düyü, misir, sitrus meyvələri, hububat; süd məhsulları, yumurta İxracat: 154 milyon $ (2000 məlumatları) İxracat məhsulları: alçıtaşı, taxta-şalban, əl sənətləri məhsulları, sement, meyvə, elektrik (Hindistana), qiymətli daşlar, ədviyyatlar İxracat ortaqları: Yaponiya %32.3, Almaniya %13.2, Fransa %13.1, Cənubi Koreya %7.6, ABŞ %7.5, Tayland %5.6, İtaliya %5 (2005) İdxalat: 269 milyon $ (2000 məlumatları) İdxalat məhsulları: Yanacaq və yağlama maddələri, hububat, maşın və ehtiyatları, vasitələr, parçalar, düyü İdxalat ortaqları: Hong Kong %66.6, Meksika %20.2, Fransa %3.8 (2005) Xarici borc məbləği: 593 milyon $ (2004) Pul vahidi: Butan nqultrumu (BTN); Hindistan rupisi (INR) Pul vahidi kodu: BTN; INR Maliyyə il: 1 İyul - 30 İyun

Nəqliyyat

Dəmiryolları: 0 km

Quru yolları: cəmi: 8,050 km

Asfalt: 4,991 km

Asfalt olmayan: 3,059 km (2003)

Kanallar: yox

Limanları: yox

Aeroportlar: 2 (2006 məlumatları)

İstinadlar

Həmçinin bax

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019