2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi

2012-ci ilin may ayında Bakı şəhərində Avroviziya 2012 mahnı müsabiqəsinin keçirilməsi üzrə Təşkilat Komitəsi Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 19 may 2011-ci il tarixli Sərəncamı ilə yaradılmışdır^[2].

Təşkilat Komitəsinin sədri

• Mehriban Əliyeva – YUNESKO-nun xoşməramlı səfiri, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti

Təşkilat Komitəsinin üzvləri

• Elmar Məmmədyarov – Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri
• Ramil Usubov – Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri
• Şahin Mustafayev – Azərbaycan Respublikasının iqtisadi inkişaf naziri
• Əbülfəs Qarayev – Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət və turizm naziri
• Əli Abbasov – Azərbaycan Respublikasının rabitə və informasiya texnologiyaları naziri
• Azad Rəhimov – Azərbaycan Respublikasının gənclər və idman naziri
• Hacıbala Abutalıbov – Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı
• Cahangir Əsgərov – "Azərbaycan Hava Yolları" Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin prezidenti
• Etibar Pirverdiyev – "Azərenerji" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin prezidenti
• Baba Rzayev – "Bakıelektrikşəbəkə" Açıq Səhmdar Cəmiyyətinin sədri
• İsmayıl Ömərov – Azərbaycan Respublikasının İctimai Televiziya və Radio Yayımları Şirkətinin baş direktoru
• Əli Əsədov – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin iqtisadi məsələlər üzrə köməkçisi
• Fatma Abdullazadə – Azərbaycan Respublikası Prezidenti Administrasiyasının Humanitar siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 6 fevral 2012-ci il tarixli, 21 s nömrəli Sərəncamı ilə 2012-ci il Avroviziya Mahnı Müsabiqəsinin keçirilməsi ilə bağlı xərclərin maliyyələşdirilməsi üçün dövlət büdcəsindən 50 milyon manat vəsait ayrılmışdır^[3]. Ümumilikdə isə tədbirə 3 milyard dollar vəsaitin xərcləndiyi iddia olunur^[4].

Azərbaycanda müsabiqənin hansı məkanda keçiriləcəyi ilə bağlı müxtəlif versiyalar səslənirdi. Əsas namizəd kimi Tofiq Bəhramov adına Respublika Stadionu göstərilsə də, müsabiqənin keçiriləcəyi yer haqqında qərar 2012-ci ilin yanvar ayında təşkilat komitəsinin iclasında verildi və tikilməkdə olan "Bakı Kristal Zalı" məkan kimi seçildi. Avropa Yayım İttifaqı da bu seçimi dəstəklədi. "Bakı Kristal Zalı" təxminən 26 min tamaşaçı tutur.

2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində 2010-cu ilə qədər istifadə olunan səsvermə sistemi tətbiq olunub. Belə ki, səsvermə ancaq şou bitəndən sonra 15 dəqiqə ərzində həyata keçirilib. Avropa Yayım İttifaqından bildirilib ki, bütün şou ərzində həyata keçirilən səsvermə zamanı əsas səslər iştirakçılara şounun sonunda gəlib və bu durumdan dolayı AYİ belə bir dəyişiklik etmək qərarı verib. Yeni qərara görə SMS nömrələri ekranda daha kiçik ölçüdə verilib. Buna kimi sms nömrələri ekranın 25 faizini tuturdu, lakin bundan sonra daha kiçik ölçüdə olacağı bildirilmişdir. AYİ hesab edir ki, bu yazıların böyüklüyü tamaşaçıların diqqətini ifadan yayındırır.^[5]

Bakıda baş tutan 2012 Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi "Öz məşəlini alovlandır"" (ing. Light your fire!)^[6] şüarı altında keçirilib. Bu onunla əlaqədardır ki, Azərbaycanı çox vaxt "Odlar Yurdu" adlandırırlar və bu günün özündə də Azərbaycanda simvol kimi od və alovdan geniş istifadə olunur; azərbaycanlılar bu assosiasiya ilə fəxr edirlər. Bu səbəbdən müsabiqənin loqotipi kimi də alov-gül seçilmişdir^[6].

Müsabiqənin mövzusunu fikirləşib tapanlar özlərinin vizual dizayn ideyalarını belə izah edirlər:

"Qədim zamanlardan insanlar hekayət danışmaq, mahnı oxumaq, rəqs etmək üçün od ətrafına toplaşmışlar. Avroviziya isə insanların bayram etmək, mahnı və rəqs vasitəsilə ünsiyyət qurmaq üçün bir araya gəldiyi yerdir"^[6]

• 
  Bakıda turistlər üçün nəzərdə tutulmuş avtobuslar
• 
  Bakı taksiləri

42 ölkənin iştirak etdiyi Avroviziya 2012 otuz altı ölkənin final uğrunda mübarizə apardığı iki yarımfinal mərhələsindən (hər yarımfinalda on səkkiz ölkə) və iyirmi altı ölkənin qalibiyyət uğrunda mübarizə apardığı final mərhələsindən təşkil olunmuşdur. "Böyük Beşlik" ölkələri (Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya, İtaliya) və ev sahibi Azərbaycan müsabiqənin finalında birbaşa iştirak etmək hüququ qazanmışdırlar.

Yarımfinallara bölünmə səbətləri

25 yanvar 2012-ci il tarixdə Avroviziya 2012-də iştirak edəcək ölkələrin yarımfinallara bölünməsi üçün püşkatma mərasimi keçirilmişdir. Tədbirdən əvvəl də məlum idi ki, iştirakçı ölkələrdən altısı; Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya İtaliya və ev sahibi Azərbaycan birbaşa finalda iştirak edəcək. Müsabiqənin səsvermə üzrə rəsmi sponsoru olan Digame-nin apardığı hesablamalar nəticəsində 2012-ci ilə kimi bir-birinə çox səs verən ölkələrin fərqli yarımfinallarda iştirak etməsi üçün ölkələr beş səbətə ayrılmışdır. Hər bir səbətdə fərqli səsvermə qruplaşmaları yer almışdır (Balkan ölkələri bir səbətdə, Keçmiş Sovet ölkələri bir səbətdə, Skandinaviya ölkələri bir səbətdə və s.). Həmin bu üsul yarımfinal püşkatması zamanı eyni səbətdə yer alan altı və ya yeddi ölkənin eyni yarımfinalda iştirak etməməsinə şərait yaradırdı.

1-ci Səbət	2-ci Səbət	3-cü Səbət	4-cü Səbət	5-ci Səbət	6-cı Səbət
Albaniya Bosniya və Herseqovina İsveçrə Makedoniya Monteneqro Serbiya Xorvatiya	Danimarka Estoniya Finlandiya İslandiya İsveç Norveç	Belarus Gürcüstan İsrail Moldova Rusiya Ukrayna	Belçika Ermənistan[q 1] Kipr Niderland Türkiyə Yunanıstan	İrlandiya Latviya Litva Malta Portuqaliya Rumıniya	Avstriya Bolqarıstan Macarıstan San-Marino Slovakiya Sloveniya

1. ↑ Ermənistan yarımfinal püşkləri reallaşdırıldıqdan təxminən yarım ay sonra yarışmada iştirakdan imtina etmişdir.

Mərasimin kuliminasiya nöqtəsi müsabiqədə müxtəlif illərdə iştirak etmiş və eləcə də qalib gəlmiş müğənnilərin çıxışları oldu. Onların arasında Ruslana, Aysel Teymurzadə, Aleksandr Rıbak, Safura Əlizadə, Lena Meyer-Landrut və Eldar Qasımovla Nigar Camal dueti də vardı.^[7]. Konsert proqramında Alim Qasımov, İsfar Sarabski, Teymur Geokçayevin rəhbərlik etdiyi kamera teatrı, Aygün İsmayılova, Samir Cəfərov, Murad Hüseynov və Azərbaycan xalq rəqsləri dövlət ansamblı da çıxış etmişdirlər^[8].

• 
  Alim Qasımov "Sarı gəlin" mahnısını ifa edir
• 
  Azərbaycan xalq rəqsləri dövlət ansamblı
• 
  Eldar Qasımov və Nigar Camal
• 
  Aysel Teymurzadə
• 
  Aleksandr Rıbak
• 
  Safura Əlizadə
• 
  Ruslana

Finalçılar:

• "Böyük Beşlik" ölkələri (Almaniya, Böyük Britaniya, Fransa, İspaniya və İtaliya);
• Ev sahibi ölkə (Azərbaycan);
• Birinci yarımfinal mərhələsində ilk onluğa daxil olan ölkələr;
• İkinci yarımfinal mərhələsində ilk onluğa daxil olan ölkələr.

26 may tarixində baş tutan yarımfinal mərhələsində 26 ölkə iştirak etmişdir. Müsabiqədə iştirak edən bütün ölkələr səsvermədə iştirak etmişdir və İsveç təmsilçisi ən çox səs toplayaraq müsabiqənin qalibi elan edilmişdirlər.

№	Ölkə	Dil	Müğənni(lər)	Mahnı	Tərcümə	Yer	Xal
01	Böyük Britaniya	İngiliscə	Engelbert Hamperdink	"Love Will Set You Free"	Eşq səni azad edəcək	25	12
02	Macarıstan	İngiliscə	Compact Disco	"Sound of Our Hearts"	Qəlbimizin mahnısı	24	19
03	Albaniya	Albanca	Rona Nişliu	"Suus"	Şəxsi	5	146
04	Litva	İngiliscə	Donni Montell	"Love Is Blind"	Sevgi kordur	14	70
05	Bosniya və Herseqovina	Boşnakca	Maya Sar	"Korake ti znam"	Addımlarını bilirəm	18	55
06	Rusiya	Udmurtca, İngiliscə	Buranovskiye Babuşki	"Party for everybody"	Hamı üçün şənlik	2	259
07	İslandiya	İngiliscə	Qreta Saloume və Younsi	"Never Forget"	Heç vaxt unutma	20	46
08	Kipr	İngiliscə	İvi Adamu	"La La Love"	Se-se-Sevgi	16	65
09	Fransa	İngiliscə, Fransızca	Anqqun	"Echo (You and I)"	Əks səda (Sən və mən)	22	21
10	İtaliya	İtalyanca, İngiliscə	Nina Dzilli	"L’amore è femmina (Out of Love)"	Sevgi — qadın cinsindədir	9	101
11	Estoniya	Estonca	Ott Lepland	"Kuula"	Dinlə	6	120
12	Norveç	İngiliscə	Tuci	"Stay"	Qal	26	7
13	Azərbaycan (ev sahibi)	İngiliscə	Səbinə Babayeva	"When the Music Dies"	Musiqi öləndə	4	150
14	Rumıniya	İspanca, İngiliscə	Mandinga	"Zaleilah"	Saleyla	12	71
15	Danimarka	İngiliscə	Soluna Samay	"Should've Known Better"	Daha yaxşı bilməli idim	23	21
16	Yunanıstan	İngiliscə	Elefteria Elefteriou	"Aphrodisiac"	Afrodiziak	17	64
17	İsveç	İngiliscə	Lorin	"Euphoria"	Eyforiya	1	372
18	Türkiyə	İngiliscə	Can Bonomo	"Love Me Back"	Məni yenidən sev	7	112
19	İspaniya	İspanca	Pastora Soler	"Quédate conmigo"	Mənimlə qal	10	97
20	Almaniya	İngiliscə	Roman Lob	"Standing Still"	Yerimdə dayanmışam	8	110
21	Malta	İngiliscə	Kurt Kalleya	"This Is the Night"	Bu həmin gecədir	21	41
22	Makedoniya	Makedonca	Kaliopi	"Crno i belo" (Црно и бело)	Qara və ağ	12	71
23	İrlandiya	İngiliscə	Jedward	"Waterline"	Su xətti	19	46
24	Serbiya	Serbcə	Jelko Yoksimoviç	"Nije ljubav stvar" (Није љубав ствар)	Sevgi əşya deyil	3	214
25	Ukrayna	İngiliscə	Qaytana	"Be My Guest"	Qonağım ol	15	65
26	Moldova	İngiliscə	Paşa Parfeni	"Lăutar"	Çalğıçı	11	81

• Andorra — Andorranın RTVA kanalı ölkənin 2012-ci ildə də müsabiqəyə qayıtmayacağını rəsmi olaraq açıqlamışdır^[9]. Andorra Avroviziyada son dəfə Moskvada keçirilən müsabiqədə 2009-cu ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində 15-ci yeri tutmuşdur.
• Çexiya — Çexiya 2010-cu ildə keçirilən Avroviziyadan sonra ölkənin göstərdiyi pis nəticələrə və müsabiqənin özünün ölkədə aşağı reytinqi olduğuna görə Avroviziyada iştirak etmir.^[10] Çexiya Avroviziyada son dəfə Moskvada keçirilən müsabiqədə 2009-cu ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində sıfır xalla sonuncu yerdə qərarlaşmışdır.
• Ermənistan — Əvvəlcə Ermənistanın müsabiqədə iştirak edəcəyi təsdiqini tapsa da və bu ölkə mayın 24-də keçiriləcək 2-ci yarımfinalda iştirak etməli olsa da,^[11] sonradan Ermənistan İctimai Televiziyası Avroviziya-2012 mahnı müsabiqəsində iştirakdan imtina etmişdir. Əsas səbəb bır sıra Ermənistan ifaçılarının EİT-yə müsabiqədə iştirakdan imtina etmək tələbləri hesab olunur.
• Lüksemburq — Lüksemburq Teleradio Şirkəti 2012-ci ildə keçiriləcək Avroviziya Mahnı Müsabiqəsində iştirakdan rəsmən imtina etmişdir^[12]. Lüksemburq Avroviziyada son dəfə İrlandiyada keçirilən müsabiqədə 1993-cü ildə iştirak etmiş və 20-ci yeri tutmuşdur.
• Mərakeş — Azərbaycan KİV-də Mərakeşin 2M TV teleradio şirkətinin müsabiqəyə qayıtmaqda israrlı olması ilə bağlı məlumatlar yayılsa da (bunun üçün əsas Fransa nümayəndə heyətinin müsahibəsi olmuşdur), AYB-nin təqdim etdiyi yekun iştirakçılar siyahısında bu ölkənin adı olmamışdır. Mərakeşin müsabiqədə iştirak etməməsinə əsas səbəb kimi İsrailin Avroviziyada iştirak etməsi düşünülür.
• Monako — Monakonun 2012-ci ildə keçiriləcək Avroviziyada iştirakı ehtimal olunsa da, bu cırtdan ölkə maliyyə problemləri ilə əlaqədar müsabiqədə iştirakdan imtina etmiş və yaxın illərdə iştirakla bağlı planlarının olmadığını bildirmişdir^[13]. Monako Avroviziyada son dəfə Afinada keçirilən müsabiqədə 2006-cı ildə iştirak etmiş və yarımfinal mərhələsində 21-ci yeri tutmuşdur.
• Polşa — Polşanın dövlət kanalı TVP teleefirin digər vacib proqramlarla yüklənməsini səbəb göstərərək Avroviziya 2012-də iştirakdan imtina etmişdir. Yerli teleradio şirkəti əsas diqqəti yay olimpiya oyunlarına və futbol üzrə 2012-ci il Avropa çempionatına yönəltməyi qərara almışdır.^[14][15] Avropa Yayım Birliyi Polşaya teleyayım və maliyyələşdirmə ilə bağlı öz köməklərini təklif etmişdir,^[16][17] amma 2012-ci il yanvarın 17-də yerli teleradio şirkəti müsabiqədən imtinanı təsdiqləmişdir.^[18]

• Eurovision.tv

• Avroviziya Mahnı Müsabiqəsi