Vikipediya ?

Tevton ordeni

Tevton ordeni (lat. teutonicusalmanlara məxsus) — XII əsrin sonlarında yaranmış dini cəngavər ordenidir. Təriqət, Katolik hacılara, həcc yolunda kömək etmək, xəstə və yaralı Katoliklərin baxımlarını təmin etmək üzrə xəstəxana qurmaq məqsədiylə yaradılmışdır. Adlarını xüsusilə Orta əsrlərdə Səlib yürüşlərinə qatılaraq eşitdirdilər. Əslində üzvlərin sayı həmişə məhdud idi ancaq ehtiyac vəziyyətində istər könüllülərin istərsə də muzdlu əsgərlərin iştirakı ilə sayları artırdı. Avropada səkkiz əsrə yaxın müddət varlığını qorumuş bir cəngavər təşkilatıdır. Əsasən Alman cəngavərlərdən ibarət idi. Polşa üzərində böyük nüfuzları var idi. Orta əsrlərdə III Səlib yürüşü vaxtında (1190), Müqəddəs Roma imperiyasına bağlı idilər. Papa III İnnokenti tərəfindən cəngavər olaraq qəbul edildilər və hələ də fəaliyyətdədirlər.

Tevton ordeni
Şəkil
Mövcud olduğu illər 1190 - indiyədək
Tabeçilik Vatikan, Müqəddəs Roma imperiyası
Növü Dini orden
Dislokasiyası (1192–1291)
Venesiya (1291–1309)
(1309–1466)
Königsberg (1466–1525)
(1525–1809)
Vyana (1809 – indiyədək)
Himayədarı Müqəddəs Məryəm, ,
Şüarı Helfen, Wehren, Heilen
Rəngləri qara
Komandirləri
İndiki komandiri
Məşhur komandirləri

Mündəricat

Yaxın Şərq və Macarıstan

XII əsrin sonunda qurulan təriqət, Səlib yürüşləri dövründə dənizaşırı torpaqların müdafiə olunmasında əhəmiyyətli rol oynamışdır. Xüsusilə qorunması və vergi toplanması mövzusunda çox işə yaramışdır. Xristian qüvvələrinin məğlub olub, Yaxın şərqdən çəkilməsindən sonra təriqət, Transilvaniyaya köçdü. Burada 1211-ci ildən etibarən, Qıpçaqlara qarşı mübarizəsinə qoşuldular. Papanın əmrini, Macar hegemonluğundan üstün görəndə isə Macarıstandan qovuldular.

Tevtonların Rusiyaya yürüşləri

13-cü əsrin ortalarında Roma Papası katolik Tevton ordeninin pravoslav Rusiyaya qarşı yürüşünə xeyir dua verdi. . Onlar Pskovu tabe etdilər və Novqorod üzərinə yeridilər. 1242-ci ildə Novqorod knyazı Aleksandr Nevskinin komandası altındakı rus qoşunları cənagavərləri Çud gölündə darmadağın etdilər və onları Rusiya ərazisindən qovdular.

Qrünvald döyüşü

1410-cu ildə Böyük Litva knyazlığı və Polşanın birləşmiş qoşunları ilə Tevton ordeninin qoşunları arasında Qrünvald döyüşü baş verdi. Cəngavərlər məğıub oldular və nəticədə onlar qaliblərə öz torpaqlarının bir hissəsini güzəştə getdilər. 19-cu əsrin əvvəlində Prussiyanın işğalından sonra Tevton ordeninin varlığına son qoyuldu.

Prussiya yürüşü

Sonrakı illərdə hörmət və hədiyyə gördülər, gücləndilər. Vaxt keçdikcə Avropanın ən güclü cəngavərləri halına gəldilər. TürklərinƏrəblərin müqəddəs torpaqları bir-bir fəth etməsi ilə sonunda bütün səlibçilər bu torpaqlardan qovuldular. Bu vaxtı bölgədəki qədim dinlərə inanan xalqları, xüsusilə katolikləşdirmək istəyirdi. Bunun üçün Tevton Ordenindən kömək istədilər. qovulan, yersiz qalan Tevtonlar üçün yaxşı bir təklif idi. Yurd əldə edə biləcəkdilər. Prussiya bölgəsinə yerləşən Tevtonlar bölgədəki xalqı katolikləşdirmək üçün çox ağır şərtlər tətbiq etdilər. Bölgə xalqı yenə eyni dinə inanan sığındı.

1230-cu ildə, (Tevton Cəngavərlərinin Lideri) və birlikdə, qarşı başlatdılar. Bu səfərin sonunda təriqət, işğal edilən Baltik Ölkələrinin torpaqlarında müstəqil bir monastır dövləti qurdu. Daha sonra, , və işğal etdilər. isə təriqəti, özlərinə aid torpaqları işğal etməklə günahlandırdı. Təriqət, Litvanın da xristianlaşdırılmasının ardından əsl məqsədini yəni səlibçi idealını itirdi. Çünki ətraflarında, xristianlaşdırılması ya da yox edilməsi lazım olan kafirlər qalmamışdı. Bu vəziyyətdə artıq xristian qonşularıyla çəkişmələri lazım olacaqdı.

Dövlət fəaliyyəti

, Böyük Litva knyazlığıNovqorodlular (Livoniyalıların assimilyasiya olmasından sonra ortaya çıxan birlik) ən böyük rəqibləri oldular. İqtisadi baxımdan güclü bir bölgəyə hakim idilər və feodal krallıqlarına dəstək olmaq üzrə Avropanın müxtəlif bölgələrindən muzdlu əsgərlər yığdılar. Beləliklə, Baltik Dənizi ətrafında, əhəmiyyətli bir yerli güc halına gəldilər. 1410-cu ildə, Reç Pospolita koalisiya ordusu, təriqət qüvvətlərini məğlubiyyətə uğratdı və təriqətin hərbi gücünü demək olar ki, yox etdilər.

Dövlətin dağılması və indiki fəaliyyəti

1515-ci ildə, I Maksimilian, Reç Pospolita kralı I Sigizmund ilə nigah qohumluğu əldə etdi. Bundan sonra Müqəddəs Roma imperiyası, Polşaya qarşı təriqəti dəstəkləməkdən imtina etdi. Bir zaman sonra 1525-ci ildə, təriqətin başçısı olan Lüteranizmi qəbul etdi və ilk hersoqu oldu. EstoniyaLitva və ayrıca təriqətin Almaniya sərhədləri içində qalan hissəsi də Lüteranizmi seçdi. Napoleonun ordularının hücumu ilə, təriqət son torpaqlarını da itirdi. Bundan sonra varlığını, xeyriyyəçi olaraq davam etdirdi. Təriqət, 1938-ci ildə Hitler tərəfindən dağıdıldı ancaq 1945-ci ildə yenidən quruldu. İndi isə xeyriyyəçi məqsədlər istiqamətində Avropada fəaliyyət göstərməkdədir.

Xarici keçidlər

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019