Vikipediya ?

Türk dili

Türk dili və ya TürkcəTürkiyəninŞKTRnin rəsmi dili. Elmdə Altay dilləri qrupunun türk dilləri qoluna aid edilir. Alternativ adlandırma kimi türkologiyada Türkiyə türkcəsi adı işlədilir. Azərbaycan dilinə çox yaxındır. Təqribən 438 söz və şəkilçilərdə fərq vardır.[Mənbə göstərin]

Türk dili
Orijinal adı Türkçe, Türk dili
Ölkələr Türkiyə, Kipr, Bolqarıstan, Makedoniya Respublikası, Rumıniya, Yunanıstan, İraq, Suriya, Azərbaycan, Almaniya, Rusiya, Qazaxıstan, Kosovo
Regionlar Flag of Bosnia and Herzegovina.svg Bosniya və Herseqovina
Flag of Iraq.svg İraq
Flag of North Macedonia.svg Şimali Makedoniya
Flag of Romania.svg Rumıniya
Flag of Kosovo.svg Kosovo
Rəsmi status Flag of Turkey.svg Türkiyə
Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg ŞKTR
Flag of Cyprus.svg Kipr
Tənzimləyən təşkilat Turkish Language Association[d]
Danışanların ümumi sayı 89 milyon
15
Təsnifatı
Kateqoriya Avrasiya dilləri

Altay dilləri

Türk dilləri
Yazı latın əlifbası (türk əlifbası)
Dil kodları
QOST 7.75–97 тур 693
ISO 639-1 tr
ISO 639-2
ISO 639-3
Dilin strukturlarının dünya atlası
ABS ASCL 4301
IETF tr
Glottolog
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
     Türk dilinin rəsmi dil olduğu ölkələr
     Türkcənin regional dil olaraq tanındığı ölkələr

Türkcə ya da Türk dili qərbdə balkanlardan başlayıb şərqdə Xəzər dənizi sahəsinə qədər danışılan Türki dilləri dil ailəsinə aid daim güncəllənən dildir. Türki dillər Osmanlı Türkçəsinin davamını təşkil edir. Başda Türkiyə olmaqla qədim Osmanlı İmperatorluğu coğrafiyasında danışılan Türkcə, dünyada ən çox danışılan 22-ci dildir. Türkcənin daim güncəllənən olması hər hansı bir yenilik üzərindən istənilən qədər yeni sözlər yarada bilmək imkanını verir. Türkiyə Türkcəsi bu yönündən dolayı digər Türk dillərilə ortaq ya da ayrı olan onlarca söz mövcuddur.

Mündəricat

Yayılma

 
Türkiyə türkcəsində danışanların dünya üzərində yayılımı      Rəsmi Dil Türkiyə, ŞKTR, Kipr, Makedoniya (Şəhər səviyyəsində), Kosovo,İraq (Regional)      1.000.000 dan fazla konuşan Almaniya      500.000 - 1.000.000 arası konuşan Bolqarıstan, Suriya      100.000 - 500.000 arası konuşan Fransa, Niderland, Belçika, Birləşmiş Krallıq, , ABŞ, Özbəkistan,Azərbaycan,iran,Rusiya      25.000 - 100.000 arası konuşan Yunanıstan, Avstraliya, Kanada, Meksika, Rusiya, İsveç, Danimarka, İsveçrə, Rumıniya      25.000 az konuşan/ hiç konuşmayan Kalan ülkeler
 
     Türk dilinin rəsmi dil olduğu ölkələr
     Türkcənin regional dil olaraq tanındığı ölkələr

Dialektlər

Beş Dialektlər vardır

Anadolu

Şərqi Anadolu Qərbi Anadolu Şimalqərbi Anadolu olmaq üzrə üçe ayrılıb

Rumeli

Şərqi Rumeli Qərbi Rumeli olmaq üzrə ikiye ayrılıb

Kipr

Suriya

Tarix

Osmanlı dili|Osmanlı Türkçəsi

Türk dili|Türkiyə türkcəsi

Əlifba

Türk Əlifbası

Aa

Bb

Cc

Çç

Dd

Ee

Ff

Gg

Ğğ

Hh

İi

Jj

Kk

Ll

Mm

Nn

Oo

Öö

Pp

Rr

Ss

Şş

Tt

Uu

Üü

Vv

Yy

Zz

Azərbaycan dilində olan "ə" hərfi Türk dilində "e" hərfi içində gizlədilir.

Fonetika

Misal
  • ben - mən
  • sen - sən
  • o - o
  • biz - biz
  • siz - siz
  • onlar - onlar
  • bir, iki, üç - bir, iki, üç
  • dört, beş, altı - dörd, beş, altı
  • yedi, sekiz, dokuz, on - yeddi, səkkiz, doqquz, on
  • ne - nə
  • nasıl - necə
  • niye/neden/niçin - niyə/nədən/nə üçün
  • nere/nereye - hara haraya
  • ne zaman - nə vaxt
  • kim - kim
  • Türkçe biliyorum/bilmiyorum - Türkcə bilirəm/bilmirəm
  • Nereden geliyorsun? - Haradan gəlirsən?
  • Çocuklar şimdi okulda.("mektep" köhnə söz) - Uşaqlar indi məktəbdədir.
  • Bu akşam gideceğim. - Bu axşam gedəcəyəm.
  • Müzik dinlemeyi çok severim. - Musiqi dinləməyi çox sevirəm.
  • Bu çocuk benim kardeşim. - Bu uşaq mənim qardaşımdır.
  • Mustafa Kemal Atatürk Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusudur. - Mustafa Kamal Atatürk Türkiyə Respublikasının qurucusudur.
  • Almanca öğrenmek için derslere başlayacağım. - Alman dili öyrənmək üçün dərslərə başlayacağam.
  • Ben Azerbaycanlıyım. - Mən Azərbaycanlıyam.
  • Benim bilgisayarım var. - Mənim kompüterim var.
  • Yoğurt - Qatıq
  • Balık - Balıq

Qrammatika

Leksika

Türk dili sözlükləri

İstinadlar

  1. Prof. Dr. Doğan Aksan, Türkiye Türkçesinin Dünü, Bugünü, Yarını, Bilgi, s. 68.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2oo4-2o18