Sansiyan (Çincə: 三弦,, pinyin: sānxián) — mənası üş simli olan Çinmənşəli simli musiqi aləti. Ondan xalq musiqisi orkestrlərində və Çin teatrında istifadə olunur. Onun iki növü var: böyük və kiçik.[1]
| Sansiyan | |
|---|---|
| | |
| Təsnifat | simli musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 321.322-5 |
| Əlaqəli alətlər |
Pipa Juyan |
| Mənşə ölkəsi | Çin |
Başqa bir adı xiansidir.
Bu yaxınlara qədər sansiyanın Çində XIV əsrdə Monqol istilasından sonra meydana gəldiyinə inanılırdı. Lakin müasir tədqiqatlar göstərir ki, sansiyanın hələ Tan sülaləsi dövründə (VII-X əsrlər) tanındığı bildirilir.[2]
Sansiyan struktur baxımından sitar və tanbur kimi Orta Asiya alətlərinə bənzəyir və Yapon şamiseninin mənşəyi birbaşa sansiyana gedib çıxır (Ryukyu sanşini də ara mərhələ kimi xidmət edir).
Sansiyan Pekin operasında dörd əsas musiqi alətindən biri hesab olunur (digər üçü jinghu, jinerhu və yansindir). Sansiyan və yueqindən əlavə, pipa da Pekin opera orkestrində əsas alətdir.[3]
- ↑ Myers, John. The way of the pipa: structure and imagery in Chinese lute music. Kent State University Press. 1992. 5–7. ISBN 978-0-87338-455-1.
- ↑ 楊慎 (en:Yang Shen). 昇庵外集 [en:Outer Collection of Sheng'an].
- ↑ Sanxian // Encyclopaedia Britannica.
- Sanxian photos Arxivləşdirilib 2012-02-04 at the Wayback Machine
- Geidai Sanxian Photo 2
- Sanxian video from The Musical Instruments E-book
- Sanxian video Japan-based Sanxian performer.
- Sanxian audio (click headphones to listen to individual tracks)