Ləzgi dilləriNax-dağıstan dilləri ailəsində on dili birləşdirən dil qrupu. Bu dillərdə təqribən 900 min nəfər danışır (2008, təqribi qiymət). Dağıstanın cənub rayonlarında (, , Dərbənd, Məhərrəmkənd, Tabasaran və s.) və Azərbaycanın Xaçmaz, Şəki, Qax, Zaqatala, İsmayıllı, Quba, Oğuz, QusarQəbələ rayonlarında yayılmışdır.

Ləzgi dillərinin əhatə dairəsi müxtəlifdir. Məsələn, ləzgi dilində yarım milyon, arçin dilinin isə əlifbası yoxdur və ond cəmi kiçik bir kəndin əhalisi danışır.

Bir neçə min il əvvəl müasir ləzgi xalqlarının əcdadları umumi bir proto-ləzgi dilini istifadə edirdi, lakin zamanla dillər deyişib və indik halını alıb.

Ləzgi dillərin bənzərliyi:

Ləzgicə Rutul Ləgicəsi Saxur Ləzgicəsi Ağul Ləzgicəsi Tabasaran Ləzgicəsi
,
,, , , ,
,
, , , ,
, ,
, , ,
, ,
, , ,
, , ,
, [[]] ,
[[]] ,
, ,
, [[]] ,
, , ,
, , [[]]
, [[]]
, [[]] , ,
, [[]] , ,
, , ,
,
,
[[]]
[[]]
[[]]
[[]] , ,
, [[]] ,
, [[]]
[[]]
[[]] , ,
, ,
, , , ,
, ,
, ,
, ,
, , ,
, , ,
, ,
, , , кьуцӀбил
, , , ,
, , [[]]
[[]] ,
[[]]
, [[]] ,
, [[]] ,
, [[]] ,,
, ,
, , , , , , , ,
[[]]
, , ,
, [[]] , ,
, , [[]] , , ,
, [[]]
[[]] ,
,
, [[]]
, [[]] ,, , , ,
,
, ,
, ; , [[]] ,
, ,
[[]]
,
[[]] ,
[[]]
,
[[]]
, [[]]
, [[]]
[[]]
, лик
, , [[]]
, ,
[[]] ,
[[]]
, ,
, ,
[[]]
[[]] ,
, , [[]] ,
[[]] , ()
, [[]] [[]] ,
, [[]] [[]]
[[]]
[[]]
[[]] , ,
, , ,
[[]]
[[]]
[[]]
[[]] ,
[[]] ,
, [[]] , ,
, [[]]
, [[]] [[]] ,
, [[]] [[]] [[]]
[[]] [[]] , гъевус
, [[]] ,
, [[]] [[]]
, [[]] [[]]
, [[]] [[]] ,
[[]] , ,
[[]] [[]] ,
[[]] [[]] ,
, [[]] ,
[[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]] ,
[[]] [[]] ,
, [[]] [[]] ,
[[]] ,
, [[]] [[]]
[[]] ,
, [[]] [[]] ,
, [[]] [[]] , ,
[[]] [[]]
[[]] [[]] ,
, [[]] [[]] ,
, [[]] ,
, , [[]]
, [[]] [[]] ,
[[]] [[]] ,
[[]] , ()
, [[]] , ,
, [[]]
[[]] [[]]
, ? [[]] [[]]
[[]] [[]] ,
, [[]] [[]] ,
[[]] [[]] ,
, варц
,
(ци в эргативе) ,
, ,
, , ,
,
[[]]
,
, ,
, ,
, , , ,
[[]] , ,
, ,
,
, ,
,
, [[]] [[]]
,
, , ,
[[]]
[[къацу] [[]]
[[]]
[[]]
,
,
[[]]
,
[[]] [[]]
[[]] ,
, , , [[]] ,
[[]] ,
, [[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]] , ,
, [[]] [[]]
, [[]] [[]] ,
[[]] [[]] ,
[[]] [[]]
[[]] [[]]
, , [[]] [[]]
; , (азерб.) [[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]]
[[]] [[]]
, , [[]] [[]] ,
, -е, -уна/ -уни, -да [[]] [[]] ,
, [[]] [[]] ,
, [[]] ,
, , [[]] , ,
[[]]
,

Qrupun tərkibi

Ləzgi dilləri qrupuna aşağıdakılar aiddir:

Ləzgi dillərinin əksəriyyəti dialektlərə malikdirlər və bəzən bu dialektlər bir-birini başa düşmürlər. Ləzgi dillərinin morfologiyası üçün çoxhallılıq səciyyəvidir (hallann sayı dildən-dilə 10-dan 30-a qədər artıb-azala bilir). Sintaktik sistemidə isə nominativ, erqativ, dativ konstruksiyalar səciyyəvidir.

Mənbə

  • Вопросы сравнительно-исторической грамматики лезгинских языков. Морфология. Синтаксис. М., 1985.
  • Истoричeскaя лeксикoлoгия языкoв лeзгинскoй группы. Махачкала, 1987.
  • Сравнительная фонетика лезгинских языков. М., 1980.
  1. . 2021-05-01 tarixində . İstifadə tarixi: 2021-03-28.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar


Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2022