Husin (Çincə: 胡琴) — Çinmənşəli simli musiqi aləti. Ondan xalq musiqisi orkestrlərində, Çin operasında istifadə olunur. Husinin kamanlı simli alətdir.[1]
| Husin | |
|---|---|
 | |
| Təsnifat | simli musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 321.312-71 |
| Əlaqəli alətlər | Banhu |
| Mənşə ölkəsi | Çin |
Kamanlı simli alətlərin Çində VIII əsrin ortalarından populyarlaşması ehtimal olunur. Husinin ilk növlərindən biri, ehtimal ki, o dövrdə Si xalqı arasında məşhur olan və tədricən Han xalqı arasında da populyarlıq qazanan xisin idi. "Husin" adının ilk dəfə xatırlanması Sun sülaləsinə (X-XIII əsrlər) aiddir. Hələ XI əsrdə səyyah Şen Kuo şeirlərindən birində Orta Asiyadan olan Çin hərbi əsirləri tərəfindən at quyruğu tükündən hazırlanmış yayla çalınan husinin kədərli səslərini təsvir etmişdir.
XVII əsrdə tiqin kimi tanınan husin növü Kunşan operasına müşayiət olunmaqla populyarlıq qazanmışdır. Bu gün husin ailəsində ən populyar alətlər erhu, jinghu, sihu [Çin], qaohu və banhudur və Çində bu alətin onlarla növü mövcuddur.
Huqin adətən yuvarlaq, altıbucaqlı və ya səkkizguşəli gövdədən və boğazdan ibarətdir. Əksər huqin növlərinin iki simi (üç və ya dörd də geniş yayılmış olsa da) və iki kökləmə mıxı var və səs lövhəsi ilan dərisindən və ya nazik ağacdan hazırlanır. Yay üçün adətən at quyruğu tükü istifadə olunur.
XX əsrdə ənənəvi ipək simlər neylon bükülmüş polad simlərlə əvəz olunmağa başladı və bu da alətlərin səsini dəyişdirdi.
Oxşar dizaynlı alətlər Çinlə qonşu ölkələrdə də istifadə olunur: Monqolustan, Koreya, Yaponiya, Vyetnam, Tailand, Laos və Kamboca.[2]
- ↑ "Information about Chinese Instruments | the Chinese Fine Arts Society". 11 iyun 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 22 fevral 2011.
- ↑ "Үндэстний нэвтэрхий толь". 16 noyabr 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 aprel 2015. Хуучир mongol.undesten.mn
- Huqin photographs (page 1)
- Huqin photographs (page 2)
- Huqin photographs (page 3)