Faruk Gürlər
Ömər Faruk Gürlər (türk. Faruk Gürler; 1908[1], Üsküdar, İstanbul vilayəti – 23 avqust 1975, İstanbul) — türk əsgəri və siyasətçisi. Türkiyə Silahlı Qüvvələrinin 15-ci Baş Qərargah rəisi.
| Faruk Gürlər | |
|---|---|
| türk. Faruk Gürler | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 1908[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 23 avqust 1975 (66–67 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Vətəndaşlığı | |
| Həyat yoldaşı | Xədicə Mürşidə Gürlər |
| Atası | 3 |
| Təhsili | |
| Hərbi fəaliyyəti | |
| Mənsubiyyəti |
|
| Xidmət illəri | 1931-1973 |
| Rütbəsi | |

1929-cu ildə Quləli Hərbi Liseyini, sonra 1931-ci ildə Hərbi Kollecini ikinci artilleriya leytenantı rütbəsi ilə bitirən Faruk Gürlər, 1933-cü ildə Türkiyə Artilleriya və Raket Məktəbindən məzun olub. 1939-cu ilə qədər müxtəlif artilleriya bölmələrində Batareya Komandası komandiri vəzifəsində çalışdıqdan sonra 1939-cu ildə Hərbi Akademiyaya daxil olub və 1942-ci ildə məzun olduqdan sonra qərargah zabiti olub. O, müxtəlif qərargah və bölmələrdə, eləcə də 1960-cı ilə qədər Neapolda xidmət edib.
O, 1960-cı ildə briqada generalı, 1962-ci ildə general-mayor, 1965-ci ildə general-leytenant və 1968-ci ildə general rütbələrinə yüksəlib. Briqada generalı kimi Hərbi Kollecinin komandiri və Hərbi Akademiyaların komandiri vəzifəsini; general-mayor kimi Milli Müdafiə Nazirliyinin katibi və 15-ci Korpusun komandiri vəzifələrini; general-leytenant kimi 5-ci Korpusun komandiri və Quru Qoşunlarının qərargah rəisi vəzifələrini icra edib.
Faruk Gürlər Milli Müdafiə Nazirliyinin müşaviri, Baş Qərargah rəisinin müavini və 2-ci Ordunun komandanı vəzifələrində çalışmış və general rütbəsinə qalxmışdır. 1-ci Ordunun komandanı general Kamal Atalaydan sonra ikinci rütbədə olsa da, gənc zabitlər üzərindəki populyarlığı və təsiri səbəbindən Baş nazir Süleyman Dəmirəlin rəhbərliyindəki hökumət tərəfindən 28 avqust 1970-ci ildə Quru Qoşunları komandanı təyin edilmişdir. Bu vəzifədə olarkən 12 mart tarixli Memorandumu imzalamışdır. O, öz xahişi ilə 5 mart 1973-cü ildə Baş Qərargah rəisi vəzifəsindən təqaüdə çıxdı. O, bu vəzifəyə 29 avqust 1972-ci ildə təyin edilmişdir. 5-ci Korpus komandiri vəzifəsində çalışdığı Çorluda, "Faruk Gürler kazarması" adlı hərbi hissə vardır.
Növbəti gün o, kvota üzrə senator kimi Senata daxil oldu və 1973-cü il prezident seçkilərində müstəqil namizəd kimi iştirak etdi. Səs verməni Baş Qərargah rəisi general Səmih Sancar və 52 general müşahidə etdi. Lakin Baş Qərargah rəisi təyin olunmadığı üçün komandanlıqla fikir ayrılığı yaşamış Hərbi Hava Qüvvələri komandanı general Muhsin Baturla parlament iclasında iştirak etmədi.
Faruk Gürlərin seçilməsinə qarşı çıxan 1-ci Ordu Komandanı General Faik Türün, onu 9 mart 1971-ci il çevriliş cəhdində adı hallanan solçu Milli Demokrat İnqilabçı hesab edirdi.[2] O, həmçinin Ədalət Partiyasının lideri və keçmiş Baş nazir Süleyman Dəmirələ məlumat verərək bildirdi ki, Ankaradakı xunta rejimi seçilmədiyi halda çevrilişə cəhd edərsə, 1-ci Ordu ilə birlikdə Ankaraya yürüş edəcək və Türkiyə Böyük Millət Məclisini qoruyacaqdır.
Ədalət Partiyasından Sabit Osman Avcının sədrliyi ilə Türkiyə Böyük Millət Məclisində keçirilən səsvermənin birinci mərhələsində Ədalət Partiyasının namizədi, keçmiş Hərbi Hava Qüvvələri komandanı, təqaüdçü general Təkin Arıburun 282 səs, Faruk Gürler 175 səs, Demokrat Partiyasından namizəd, keçmiş Ədalət Partiyasının üzvü və TBMM-nin keçmiş sədri Fərrux Bozbəyli isə 45 səs topladı. Beləliklə, Gürlər prezident seçilməyib.
Ədalət Partiyasının lideri Süleyman Dəmirəl ilə Cümhuriyyət Xalq Partiyasının lideri Bülənd Ecevit arasında 6 aprel 1973-cü ildə əldə edilən razılaşmaya əsasən, keçmiş Hərbi Dəniz Qüvvələri komandanı, təqaüdçü admiral Fəxri Qorutürk Türkiyənin 6-cı prezidenti seçildi.
Faruk Gürlər 5 iyun 1974-cü ildə səlahiyyət müddəti bitənə qədər Türkiyə Böyük Millət Məclisində senator olub. 1975-ci ildə xəstələnən Faruk Gürlər sonradan Baş Qərargah rəisi olacaq qardaşı oğlu Necdət Üruğun yanında vəfat edib.
- 1 2 https://web.archive.org/web/20210909085105/https://acikerisim.tbmm.gov.tr/xmlui/bitstream/handle/11543/2343/201002167_c4.pdf?sequence=4&isAllowed=y.
- ↑ "Mustafa Balbay günlükleri, Hasan Cemal günlükleri!". Milliyet. 19 Mart 2009. 23 Mart 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 Mart 2016.