Ser Corc Qabriel Stoks (ing. Sir George Gabriel Stokes; 13 avqust 1819[2][1][…] – 1 fevral 1903[2][1][…], Kembric, Böyük Britaniya və İrlandiya Birləşmiş Krallığı[3][4][…]) — tanınmış irlandiyalı riyaziyyatçı və fizik. İrlandiyanın Slayqo qraflığında anadan olan Stoks, bütün karyerasını Kembric Universitetində keçirmişdir. O, 1849-cu ildən vəfat etdiyi 1903-cü ilə qədər — 54 il boyunca "Lukas riyaziyyat professoru" (Lucasian Professor of Mathematics) vəzifəsini icra etmişdir ki, bu da həmin kafedranın tarixindəki ən uzunmüddətli fəaliyyət müddətidir.
| Corc Qabriel Stoks | |
|---|---|
| ing. Sir George Stokes, 1st Baronet | |
 | |
| Doğum adı | George Gabriel Stokes[1] |
| Doğum tarixi | 13 avqust 1819[2][1][…] |
| Vəfat tarixi | 1 fevral 1903[2][1][…] (83 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahələri | riyaziyyat[5], mexanika, fizika[5], siyasət[5], teologiya[5] |
| İş yerləri |
|
| Üzvlüyü |
|
| Mükafatları |
  |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Bir fizik kimi Stoks hidroaeromexanika sahəsinə, o cümlədən məşhur Navye-Stoks tənliklərinə, həmçinin optikada polyarizasiya və flüoresens üzrə fundamental töhfələr vermişdir. Riyaziyyatçı kimi o, vektor hesablamalarında Stoks teoremini populyarlaşdırmış və asimptotik ayrılışlar nəzəriyyəsinə mühüm yeniliklər gətirmişdir. Stoks, Feliks Hoppe-Zeyler ilə birlikdə ilk dəfə hemoqlobinin oksigen daşıma funksiyasını nümayiş etdirmiş və hemoqlobin məhlullarının aerasiyası nəticəsində yaranan rəng dəyişikliklərini sübuta yetirmişdir.
Stoks 1887-1892-ci illərdə Kembric Universitetini İcmalar Palatasında Mühafizəkarlar Partiyasının nümayəndəsi kimi təmsil etmişdir. O, həmçinin 1885-1890-cı illərdə Kral Cəmiyyətinin (Royal Society) prezidenti olmuş və qısa müddət Kembricdəki Pembruk Kollecinin rəhbəri vəzifəsində çalışmışdır. Stoksun geniş yazışmaları və Kral Cəmiyyətinin katibi kimi fəaliyyəti onun "Viktoriyan dövrü elminin qapıçısı" kimi tanınmasına səbəb olmuşdur; belə ki, onun başqa alimlərin işlərinə verdiyi töhfələr özünün dərc olunmuş elmi məqalələrindən daha geniş miqyaslı hesab olunur.[8]
- 1 2 3 4 5 6 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. 1994.
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 Стокс Джордж Габриель // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- 1 2 3 www.accademiadellescienze.it (it.).
- 1 2 3 4 Çex Milli Hakimiyyət Məlumat bazası.
- ↑ https://www.google.cat/books?id=Y_TdH1xK4CwC. S. 9.
- ↑ (unspecified title). doi:10.5281/ZENODO.18315206
- ↑ Baldwin, Melinda. "Tyndall and Stokes: Correspondence, Referee Reports, and the Physical Sciences in Victorian Britain". The Age of Scientific Naturalism: John Tyndall and His Contemporaries. 2014: 171–186.
- Corc Qabriel Stoks Riyazi genealogiya layihəsində
- Biography on Dublin City University Web site
- George Gabriel Stokes. Memoir and Scientific Correspondence of the Late Sir George Gabriel Stokes ... University press. 1907. (1907), ed. by J. Larmor
- Mathematical and physical papers volume 1 and volume 2 from the Internet Archive
- Mathematical and physical papers, volumes 1 to 5 from the University of Michigan Digital Collection.
- Life and work of Stokes
- Natural Theology (1891), Adam and Charles Black. (1891–93 Gifford Lectures)
- Əsərləri və ya müəllifi olduğu işlər: Corc Qabriel Stoks İnternet arxivində
- Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by Sir George Stokes