Böyük saksafon və ya Bass saksafonu — Fransa mənşəli saksofon ailəsinə daxil nəfəsli musiqi aləti. O, saksafon ailəsinin üçüncü ən aşağı səsli üzvüdür. Daha çox yayılmış bariton saksafonundan daha böyük və daha alçaqdır. İlk dəfə 1842-ci ildə Hektor Berlioz tərəfindən müşahidə edildiyi kimi, bu, ehtimal ki, Adolf Saks tərəfindən qurulmuş ilk saksafon növü idi.[1] Bu Tenor saksofonundan bir oktava aşağıda, bariton saksafonundan isə mükəmməl kvarta aşağıda yerləşən, si♭ səsində transpozisiya edən alətdir. Orkestr istifadəsi üçün nəzərdə tutulmuş Do səsində Böyük saksafonu Adolf Saksın patentinə daxil edilmişdi, lakin məlum nümunələr az idi. Böyük saksafon geniş istifadə edilən bir alət deyil, lakin 1920-ci illərin bəzi caz yazılarında, sərbəst cazda, saksafon xorlarında və sekstetlərində, bəzən isə konsert qruplarında və rok musiqisində eşidilir.[2]
| Böyük saksafon | |
|---|---|
.png) | |
| Təsnifat | nəfəsli musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 422.212-71 |
| Mənşə ölkəsi | Fransa |
| İxtiraçı | Adolf Saks |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Böyük saksafon üçün musiqi, digər saksafonlarda olduğu kimi, yüksək not açarı ilə yazılır, səslər iki oktava və yazılandan bir böyük saniyə aşağı səslənir. Saksafon ailəsinin əksər digər üzvləri kimi, ən aşağı yazılı not dayağın altındakı B♭-dür - basda isə konsert A♭1 kimi səslənir.[3]
Böyük saksafon Saksın 1846-cı il patentindən əvvəl tamamlanmış yalnız iki işləyən prototipdən biri idi, digəri isə "E♭ tenor" (indiki bariton) idi. O, əldə edildiyi ophicleide-i əvəz etmək üçün nəzərdə tutulmuşdu və oxşar dik formaya malik idi. Bas daha sonra Saks tərəfindən hazırkı S-formalı formasına gətirilmiş və ilk dəfə 1850-ci ildə satış broşüründə görünmüşdür.[4]
- ↑ Cottrell, 2012. səh. 14
- ↑ Cottrell, 2012. səh. 147
- ↑ Corey, Wayne. "Stan Kenton's Mellophonium Sound Reborn: Kenton Alum Joel Kaye revives a '60s sound". JazzTimes.com. 18 sentyabr 2012. 28 mart 2023 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 avqust 2024.
- ↑ Cohen, Paul. "Vintage Saxophones Revisited: An Historical Celebration Of The Bass Saxophone". Saxophone Journal. 14 (4). yanvar–fevral 1990: 8–12.
- Rollini, Adrian. "The When, Why, and How of the Bass Saxophone". en:Melody Maker. 3 cild no. 36. dekabr 1928. 1365–1366.
- "Selecting the Instrument". Melody Maker. 4 cild no. 37. yanvar 1929. 83.
- "Mouthpiece Methods". Melody Maker. 4 cild no. 38. fevral 1929. 173, 175.
- "Mainly About Reeds". Melody Maker. 4 cild no. 40. aprel 1929. 393.
- "Tone Production". Melody Maker. 4 cild no. 41. may 1929. 501–502.
- "The Problem of Transposition". Melody Maker. 42 cild no. 42. iyun 1929. 587.
- "Playing Bass Parts". Melody Maker. 4 cild no. 43. iyul 1929. 679, 681.
- "Breaks―Their Phrasing And Accentuation". Melody Maker. 4 cild no. 44. avqust 1929. 783–784.
- "Solo Choruses: A Few Pointers". Melody Maker. 4 cild no. 45. sentyabr 1929. 875–876.