Ankara Oyuncaq muzeyi, Türkiyənin ilk oyuncaq muzeyidir.
| Ankara Oyuncaq Muzeyi | |
|---|---|
 | |
 Ankara Oyuncaq muzeyinin girişi | |
 | |
| Açılış tarixi | 20 aprel 1990 |
| Təsisçi | Ankara Universiteti |
| Mövzu | oyuncaqlar |
| Ölkə | Türkiyə |
| Yerləşir | Ankara |
| Ünvan | Əmniyət məhəlləsi, İncidaşı küçəsi |
| Kolleksiyası | yerli və xarici oyuncaqlar |
| Direktor | Dosent, doktor Cərən Günəröz |
| Muzeyə yetişmək |
EGO A1 Beşevlər B1 Hipodrom |
| 39°56′19″ şm. e. 32°49′40″ ş. u. | |
| cokaum.ankara.edu.tr/oyu… | |
20 aprel 1990-cı ildə Ankara Universitetinin tərkibində təhsil elmləri üzrə alim, professor doktor Bəkir Onurun rəhbərliyi ilə fəaliyyətə başlamışdır. Muzeyin məqsədi Türkiyədə sürətli dəyişiklik prosesi fonunda itmək təhlükəsi altında olan oyuncaqları qorumaqdır.[1] Ankara Oyuncaq Muzeyi adı ilə 18 oktyabr 2020-ci il tarixində Türkiyə Patent və Marka Qurumunda 2020/46510 qeydiyyat nömrəsi ilə brend kimi qeydiyyata alınmışdır.[2] Fəaliyyətini Ankara Etnoqrafiya Muzeyi Müdirliyinin nəzarəti altında həyata keçirir.
Əsasən ənənəvi türk oyuncaqları olmaqla yanaşı, 1840-cı ilə aid Alman istehsalı çoxsaylı xarici oyuncaqları da əhatə edən muzey, sərgidə nümayiş etdirilən 1200 eksponat vasitəsilə ziyarətçilərini tarixi bir səyahətə çıxararaq oyun və oyuncaq mədəniyyətini qorumağı və yaşatmağı qarşısına məqsəd qoymuşdur.[3] Kolleksiyada yer alan nümunələr sənaye tarixi, mədəniyyət tarixi, təhsil tarixi və uşaqlıq tarixi sahələrində aparılan tədqiqatlar üçün dəstəkverici mənbə xarakteri daşıyır.[4]
Ankara Universitetinin Tandoğan korpusunda yerləşən muzey, 1990-cı ildə yaradıldığı vaxtdan etibarən ölkə daxilində və xaricdə istehsal olunmuş minlərlə oyuncağa ev sahibliyi edir.[5] Muzeyin kolleksiyası akademik alim, professor doktor Bəkir Onurun Anadoluda oyun və oyuncaqlar üzərində apardığı tədqiqatların nəticəsində toplanmış nümunələrdən formalaşmışdır. Muzey inventarında 5000-ə oyuncaq qeydə alınmışdır. Bu oyuncaqlar, əsasən ənənəvi oyuncaqlar olmaqla yanaşı, 14 müxtəlif tematik istiqaməti əhatə edir. Muzeydəki ən qədim oyuncaq qrupu 1870-ci ilə aid edilən bazar yeri fiqur dəstidir. Kolleksiyanın seçilən xüsusiyyəti isə xüsusilə türk oyuncaq sənayesinə aid mühüm markaların istehsal nümunələrinin yer almasıdır.[6]
Ankara Oyuncaq Muzeyində oyuncaqlar dörd əsas qrupda toplanır:
- Ənənəvi oyuncaqlar - əsasən oyuna bağlı, yerli, mövsümi və əl istehsalı olan oyuncaqlardır: uçurtma, sapand, çənbər, fırfıra, parça kukla, beşik, yeriyən arabaçı (yürüteç) və s.
- Fabrik istehsalı oyuncaqlar - sənaye məhsulu olan bu oyuncaqlar hazırlandıqları materiala görə təsnif edilmişdir:
- Taxta Oyuncaqlar: müxtəlif maşınlar, evlər, heyvan fiqurları və s. İlk fabrik istehsalı taxta türk oyuncaqları (1938) nümunələri də bu qrupa daxildir.
- Tənəkə Oyuncaqlar: maşınlar, qatarlar, yük maşınları, müxtəlif heyvan fiqurları, mətbəx əşyaları, qurşun əsgərlər və s. Bu qrupa ən qədim (1933) türk tənəkə oyuncaqları nümunələri daxildir.
- Kağız Oyuncaqlar: Karton və kağızdan hazırlanmış müxtəlif oyuncaqlar.
- Plastik Oyuncaqlar: Plastikdən hazırlanmış müxtəlif köhnə və yeni oyuncaqlar.
- Gəlinciklər və Yumşaq Oyuncaqlar: Kağız xəmiri, porselən, plastik kimi müxtəlif materiallardan hazırlanmış kuklalar, peluş heyvan modelləri. Bu qrupa türk oyuncaq gəlincik sənayesinin ən qədim (1960) nümunələri də daxildir.
- Xarici Oyuncaqlar: Şəxsi və ya ticarət məqsədləri ilə digər ölkələrdən gətirilmiş müxtəlif oyuncaqlar. Muzeyin ən qədim nümunələri (1890) bu qrupa daxildir.
- Qədimi Oyuncaqlar: Türkiyənin bir çox arxeoloji muzeyində sərgilənən qədim oyuncaqların bəzi surətləri.[7]
Ankara Oyuncaq Muzeyinin sərgiləri 26 oktyabr 2023-cü ildə Matterport texnologiyası ilə rəqəmsal mühitə köçürülmüşdür.[1][8]
- İstanbul Oyuncaq Muzeyi
- Antalya Oyuncaq Muzeyi
- Oyuncaq Muzeyi (Çamlıdərə)
- 1 2 (Türkçe) https://www.ankara.edu.tr/dizin/muzeler/ankara-oyuncak-muezesi (#bare_url_missing_title). (#first_missing_last)
- ↑ https://www.turkpatent.gov.tr/arastirma-yap (#bare_url_missing_title).
- ↑ (Türkçe) https://www.trthaber.com/foto-galeri/turkiyenin-ilk-oyuncak-muzesi-oyun-kulturune-isik-tutuyor/42776/sayfa-3.html (#bare_url_missing_title).
- ↑ https://www.aa.com.tr/tr/pg/foto-galeri/gecmisten-gunumuze-oyuncak-kulturumuz/146 (#bare_url_missing_title).
- ↑ (Türkçe) https://www.gezelim.com/turkiyenin-ilk-oyuncak-muzesiankara-oyuncak-muzesi-2260.html (#bare_url_missing_title). (#first_missing_last)
- ↑ (PDF) https://turkishmuseums.com/Uploads/M%C3%BCze/Dosya/d14e558a-d6cb-4043-84a7-a57bc0c83499.pdf (#bare_url_missing_title).
- ↑ http://www.kulturvarliklari.gov.tr/yazdir?53A49840D5E9A59B0C27B37383BE65A0 (#bare_url_missing_title).
- ↑ (İngilizce) https://my.matterport.com/show/?m=YtAhWjAHk5j (#bare_url_missing_title).