Yoqa – Hind mənşəli olan yoqa (mənası "boyunduruq","birləşmə") bədənin və zehnin idarə olunması vasitəsilə azadlığa (mokşa) nail olmağı hədəfləyən fiziki,zehni və mənəvi təcrübə və ya intizamlar sistemidir.Yoqa qədim Hindistanda formalaşmış özünəməxsus fəlsəfi əsaslara malikdir və Hinduizm,Caynizm və Buddizm ənənələrində tətbiq olunmuşdur.Müasir dövrdə yoqanın müxtəlif formaları dünya miqyasında geniş yayılmışdır və çox vaxt bədən duruşlarına əsaslanan fiziki məşqlər,stressin azaldılması və rahatlama texnikalarını əhatə edir.[1]
Yoqa,ehtimal edilir ki,vedikadan əvvəlki dövrlərə gedib çıxır,lakin onun mövcudluğu e.ə. I minilliyin əvvəllərində təsdiqlənmişdir.O,Qanq çayının şərq hövzəsində müxtəlif ənənələr şəklində inkişaf etmiş və vedik elementlər də daxil olmaqla ümumi təcrübələr toplusundan qaynaqlanmışdır.Yoqa ilə bağlı praktikalar haqqında məlumatlara Riqveda və bir sıra erkən Upanişad mətnlərində rast gəlinir.
"Yoqa" sözü öz mənşəyini sanskrit dilindəki "yuq" sözündən götürür ki, o da tərcümədə "birləşmə", "qovuşma", "tövhid" mənasını verir. Yoqa – altı əsas ortodoksal hind fəlsəfi sistemindən birini təşkil edir. Bu təlim ilk dəfə sistemli şəkildə qədim hind müdriki Patacalinin (e.ə. I əsr) "Yoqa sutra" əsərində təsvir edilir. Ümumi halda, yoqa sistemi – xatxa-yoqa, raca-yoqa, karma-yoqa, jnani-yoqa, bxakti-yoqa və s. kimi mərhələlərə bölünür ki, bu mərhələlərin hamısından uğurla keçənlər müasir yoqlar kimi havada uçmağı, özgələrin fikirlərini oxumağı və s. bacarırlar.
İnsanlığın başlanğıcından bəri Yoqa tətbiq olunmaqdadır. İlk başlarda Ustaddan şagirdə şifahi köçürülən məlumatlar zaman içində başqa təlimlərlə qarışdırıldığı üçün günümüzdən 2000–3000 il əvvəl Ustad Patancali tərəfindən təkrar orijinal halına sadələşdirilib kitab halına gətirilmişdir. Yoqanın bu orijinal halını izah etdiyi kitab Yoqa Sutradır.
 |
Fəlsəfə ilə əlaqədar bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni edərək Vikipediyanı zənginləşdirin. |