Hər kəsin edə biləcəyi azad ensiklopediya olan

Vikipediyaya xoş gəlmisiniz!

Hal-hazırda Azərbaycanca Vikipediyada 211.787 məqalə mövcuddur.

Həftənin seçilmiş məqaləsi

SSRİ-də dissident hərəkatı — cəmiyyətdə və dövlətdə hökmranlıq edən kommunist ideologiyasına qarşı qarşı öz siyasi fikirlərini açıq şəkildə ifadə edən SSRİ vətəndaşları. Bu mövqeyə görə bir çox dissidentlər hakimiyyət tərəfindən təqib olunurdu. Müstəqil vətəndaş və mədəni təşəbbüsün müxtəlif təzahürlərini vahid bütövlükdə birləşdirən insan haqları hərəkatı dissident dünyasında xüsusi yer tuturdu. Hüquq müdafiəçiləri dissident fəaliyyətinin özü tərəfindən dəstəklənən vahid informasiya sahəsi yaratdılar ki, bu da 1960–1980-ci illərin vəziyyətini 1950-ci illərdəki qeyri-bərabər siyasi gizlin yaradılması cəhdlərindən köklü şəkildə fərqləndirdi. 1960-cı illərin ortalarından 1980-ci illərin əvvəllərinə qədər müstəqil vətəndaş fəallığının bu istiqaməti ictimai səhnədə mütləq üstünlük təşkil edirdi.

(Davamı...)

Həftənin yaxşı məqaləsi

Çıldır döyüşü — Səfəvi–Osmanlı müharibəsinin (1578–1590) gedişində baş vermiş ilk döyüş. 1578-ci ilin 8 və ya 9 avqust tarixlərində Çıldır gölünün yaxınlığındakı düzdə baş vermişdir. Osmanlı tarixçisi və yürüşün iştirakçısı İbrahim Rəhimizadə bu döyüşü müharibənin ilk döyüşü, İbrahim Peçevi isə "Çıldır düzündəki böyük döyüş" adlandırmışdır. Osmanlı imperiyası bu döyüşdə Səfəvi ordusu üzərində qələbə qazanmış və beləliklə onlar üçün Gürcüstana gedən yollar açılmışdır. Osmanlı imperiyası ilə Səfəvi imperiyası arasındakı sərhəd 1555-ci ildə imzalanmış Amasya sülhü ilə təmzimlənirdi. 1576-cı ildə I Təhmasibin ölümündən sonra Səfəvi imperiyası daxilində taxt uğrunda mübarizə kəskinləşdi. Onun varisləri olan Heydər Mirzə ilə İsmayıl Mirzə arasındakı mübarizə nəticəsində İsmayıl qalib gələrək şah oldu.

(Davamı...)

Həftənin seçilmiş siyahısı

Böyük Moğol imperiyası hökmdarlarının siyahısı — Böyük Moğol imperiyasını idarə etmiş hökmdarların ümumi siyahısı. İmperiyanın əsası 1526-cı ildə qoyulmuşdur. Dövlətin ilk hökmdarı Babur şah olmuşdur. Sonuncu hökmdarı isə II Bahadır Şah olmuşdur. Böyük Moğol imperiyası mövcud olduğu 332 il ərzində 19 hökmdar tərəfindən idarə edilmişdir. İmperiyanın əsası Zahirəddin Məhəmməd Babur tərəfindən qoyulmuşdur. Babur ata tərəfdən Teymurilər sülaləsindən, ana tərəfdən isə Çingizlilər sülaləsindən olmuşdur. Baburun atası Əmir Teymurun nəvəsi olan Ömər Şeyx Mirzə Barlas idi. Baburun anası isə Çingizlilər nəslindən olan Yunus xanın qızı Qutluq Nigar xanım idi.

(Davamı...)

Günün seçilmiş şəkli

Xəbərlər

Liviya prezidentliyinə namizəd, Müəmmər Qəddafinin oğlu Seyful-İslam Qəddafi (şəkildə) sui-qəsd nəticəsində öldürülüb.
Azərbaycan Sülh Şurasına üzv olub.
İtaliya modelyeri, eyniadlı moda evinin qurucusu Valentino 93 yaşında vəfat edib.
ABŞ paytaxtı Karakas da daxil olmaqla Venesueladakı çoxsaylı hədəfə zərbələr endirib və prezident Nikolas Maduronu ələ keçirib.

Aktual hadisələr: İran etirazları • Rusiya–Ukrayna müharibəsi • Sudanda vətəndaş müharibəsi

Son ölümlər: Rasim Məmmədov, Məsudi Dövran, Ketrin Ohara, Praski Vitti, Məsumə Babayeva, Qərib Mehdi

Bilirsinizmi?

1932-ci ildə Xəzər dənizində məxfi məqsədlərlə tikilmiş Dağdizel zavodunun 8-ci sexini (şəkildə) "Dağıstanın Fort Boyardı" adlandırmışdırlar.
Yəhudiəsilli bəstəkar Yenö Zador 1939-cu ildə Nasist Almaniyasından ABŞ-yə qaçan zaman Atlantik okeanında "Xristofor Kolumb" operasını ərsəyə gətirmişdir.
İnsan həyatı və ölümü üzərində sosial-siyasi gücün tətbiq olunması nekrosiyasət adlanır.
Civəni gümüşə və ya qızıla çevirə bildiyini iddia edən Ceyms Prays bunu etibarlı şahidlər önündə sübut etmək məcburiyyətində qalan zaman sianid turşusu içərək intihar etmişdir.
Anası keçmiş kölə olan Meri Ceyn Patterson bakalavr dərəcəsi əldə etmiş ilk afroamerikalı qadın olmuşdur.

Tarixdə bu gün

10 fevral: İranla Rusiya imperiyası arasında Türkmənçay müqaviləsinin imzalanması, Dehlinin Hindistanın paytaxtı olması.

Hülakü xanın qoşunları Bağdadı mühasirəyə alır

1258 — Hülakü xanın başçılığı ilə monqollar Bağdadı ələ keçirmiş və Abbasilər xilafəti süquta uğramışdır.

1763 — Parisdə imzalanan sazişlə Yediillik müharibəyə son qoyulmuş və Fransa Şimali Amerikadakı müstəmləkələrinin böyük bir hissəsini Böyük Britaniyaya vermişdir.

1828 — İranla Rusiya imperiyası arasında Türkmənçay müqaviləsi imzalanmışdır.

1931 — Dehli Hindistanın paytaxtı olmuşdur.

1992 — Azərbaycan Respublikası Meksika ilə diplomatik əlaqələr qurmuşdur.

1996 — IBM-in "Deep Blue" kompyuteri ilk dəfə Harri Kasparovu məğlub etmişdir.

Digər günlər: 9 fevral – 10 fevral – 11 fevral

Arxiv – İlin digər günləri – Haqqında

Kömək səhifələri

Vikipediya

Ana səhifə

Vikipediyaya xoş gəlmisiniz!

Vikimedia Fondunun digər layihələri