Tom-tom — Şri-Lanka zərb musiqi aləti. İki barabandan ibarət musiqi alətidir. Baraban çubuqları və ya musiqi çəkicləri ilə çalınır. Baraban dəstində müxtəlif ölçülü 3-5 tom-tom dəsti istifadə olunur.
| Tom-tom | |
|---|---|
 | |
| Təsnifat | zərb aləti |
| Mənşə ölkəsi | Şri-Lanka |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
"Tom-tom" termini bir neçə yerli Amerika, Asiya və Afrika xalqı tərəfindən istifadə edilən zərb alətlərinin adlarından yaranmışdır. Onlar içi boş ağac gövdələrindən və ya uzanmış qabıqlı çərçivələrdən hazırlanmış və hərbi, dini və digər məqsədlər üçün istifadə edilmişdir. Tom-tom XX əsrin əvvəllərindən bəri zərb alətlərində istifadə olunur.[1]
Tom-tomu mənşəyi Şri-Lankanın Sinhal xalqı tərəfindən çalınan "Thammattama" adlı barabanla bağlıdır. Belə ki, həmin ölkədə bir sıra Buddist ayinlərində cüt barabandan istifadə olunur.[2][3] Britaniya kolonistləri Cənubi Asiyada yerli əhalinin "tom-tom"larının yaratdığı səs-küydən ucadan şikayətlənirdilər.[4]
Əksər zərb alətləri istehsalçıları solda quraşdırılmış ofsetli bas zərb alətinin üstündə 6 sm diametrli, 5 sm dərinlikdə (12x10) zərb aləti təklif etməyə başladılar. Daha sonra ifaçının sağındakı ayaqlara quraşdırılmış 16x16 döşəmə zərb aləti əlavə edildi. Nəhayət, birincinin sağına 13x9 ölçülü ikinci quraşdırılmış zərb aləti əlavə edildi.[5][6]
Zarb alətləri dairələrində ən böyük döşəmə tom-tomu sadəcə "tom" adlanır, bas barabanın üstündəki orta ölçülü bir cüt tom-tom altos, ən kiçik bir cüt isə bongos adlanır.
Tom-tomlar 7 sm-lik baraban, bas baraban və barabanlarla birlikdə müasir musiqidə istifadə olunan standart konfiqurasiyanı təşkil edir. İstehsal baraban dəstlərindəki tom-tomların sayı birdən altıya qədər dəyişə bilər (və xüsusi hazırlanmış modellərdə daha çox).[7][8]
- ↑ McGilvray, Dennis. Crucible of Conflict: Tamil and Muslim Society on the East Coast of Sri Lanka. Duke University Press. 2008. ISBN 9780822389187.
- ↑ Sykes, Jim. The Musical Gift: Sonic Generosity in Post-War Sri Lanka. Oxford University Press. 2018. ISBN 9780190077143.
- ↑ Balonek, Michael. Sri Lankan Drumming; The Thammattama. Createspace Independent Publishing. 2013. ISBN 9781466300330.
- ↑ Roberts, Michael. Noise as cultural struggle: tom-tom beating, the British and communal disturbances in Sri Lanka, 1880s-1930s // Das, Veena (redaktor). Mirrors of Violence. Oxford University Press. 1990. 240–285. ISBN 9780195625479.
- ↑ Cook, Rob. The Slingerland Book. Rebeats Press. 2004. ISBN 1888408103.
- ↑ Cook, Rob. The Complete History of the Leedy Drum Company. Centerstream Publications. 1993. ISBN 0931759749.
- ↑ Dean, Matt. The Drum: A History. Scarecrow Press. 29 dekabr 2011. ISBN 978-0810881709.
- ↑ Aldridge, John. Guide to Vintage Drums. Centerstream Publishing. 31 dekabr 2000. ISBN 978-0931759796.