Teodor Harold Mayman (ing. Theodore Harold Maiman; 11 iyul 1927[1][2][…], Los-Anceles, Kaliforniya – 5 may 2007[3][1][…], Vankuver, Britaniya Kolumbiyası, Kanada) — lazerin ixtirası ilə geniş şəkildə tanınan amerikalı mühəndis və fizik.[6][7][8][9][10][11][12] Meymanın lazeri sonrakı bir çox lazer növünün inkişafına səbəb oldu.[13][14] Lazer 16 may 1960-cı ildə uğurla işə salındı. 7 iyul 1960-cı ildə Manhettendə keçirilən mətbuat konfransında[15] Mayman və onun işəgötürəni Hughes Aircraft Company lazeri dünyaya elan etdilər.[16] Meymana ixtirası üçün patent verildi,[17] və o, gördüyü işlərə görə bir çox mükafat və təltiflər aldı. İlk lazerin hazırlanmasındakı təcrübələri və sonrakı əlaqəli hadisələr onun "Lazer Odisseyası" kitabında[18] daha sonra 2018-ci ildə "Lazer İxtiraçısı: Teodor H. Meymanın Xatirələri" adlı yeni başlıq altında yenidən nəşr olunan kitabında təsvir edilmişdir.[19]
| Teodor Mayman | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 11 iyul 1927[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 5 may 2007[3][1][…] (79 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahəsi | fizika |
| Təhsili |
|
| Elmi rəhbəri | Uillis Lemb |
| Üzvlüyü | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Mayman Los-Ancelesdə yəhudi ailəsində, elektrik mühəndisi və ixtiraçı olan Abraham "Abe" Maymanın[15] və Rouz Abramsonun ailəsində anadan olub. Gənc yaşlarında ailəsi Kolorado ştatının Denver şəhərinə köçüb və atasına ev elektronikası laboratoriyasında təcrübələr aparmağa kömək edib. Mayman öz tərcümeyi-halında "əksər hiperaktiv uşaqlarda olduğu kimi, mən də arıq, təxminən 10-15 funt az çəkidə idim" deyə yazır və o dövrdə Ritalin mövcud olsaydı, özünü onun hədəfi hesab edirdi.[20] Yeniyetməlik illərində Mayman elektrik cihazları və radioları təmir etməklə pul qazanıb,[21] və orta məktəbi bitirdikdən sonra 17 yaşında Milli Birlik Radio Şirkətində kiçik mühəndis kimi işə götürülüb.[22]
- 1 2 3 4 Theodore H. Maiman // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 Theodore Harold Maiman // Gran Enciclopèdia Catalana (kat.). Grup Enciclopèdia, 1968.
- 1 2 https://web.archive.org/web/20070524105559/http://news.independent.co.uk:80/people/obituaries/article2524415.ece.
- 1 2 ABŞ Milli İxtiraçılar Şöhrət Zalı. 1973.
- ↑ Theodore H. Maiman – NAS.
- ↑ Lengyel, Bela A. Lasers: Generation of Light by Stimulated Emission. John Wiley & Sons. 1962. 22–28.
- ↑ Bromberg, Joan Lisa. The Laser in America, 1950–1970. MIT Press. 1991. 86–92. ISBN 978-0-262-02318-4.
- ↑ Bertolotti, Mario. The History of the Laser. Institute of Physics Publishing. 2005. 226–234. ISBN 0750309113.
- ↑ Townes, Charles H. Laura Garwin and Tim Lincoln (redaktor). "The First Laser". A Century of Nature: Twenty-One Discoveries that Changed Science and the World. University of Chicago Press. 2003. 107–12.
- ↑ Hecht, Jeff. Beam: The Race to Make the Laser. Oxford University Press. 2005. 106–15, 169–82.
- ↑ Johnson, John Jr. (May 11, 2008). "Theodore H. Maiman, at age 32; scientist created the first LASER". Los Angeles Times
- ↑ "Maiman Builds First Working Laser". Physics History: May 16, 1960. APS News 19. may 2010.
- ↑ "The First Ruby Laser". LaserFest. İstifadə tarixi: 31 dekabr 2013.
- ↑ "Voila. That was it! The Laser was born! Celebrating 50 Years of Laser Technology, 1960–2010". HRL Laboratories LLC. İstifadə tarixi: 31 dekabr 2013.
- 1 2 Martin, Douglas. "Theodore Maiman, 79, Dies; Demonstrated First Laser". The New York Times. 11 may 2007.
- ↑ "Speech by Dr. Theodore H. Maiman, Hughes Aircraft Company, at a Press Conference at the Hotel Delmonico" (PDF). New York. 7 iyul 1960. İstifadə tarixi: 31 dekabr 2013.
- ↑ Maiman, Theodore H. (1961) "Ruby laser systems " U.S. Patent 3.353.115
- ↑ Maiman, Theodore H. The Laser Odyssey. Laser Press. 2000. ISBN 978-0-9702927-0-4. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2025.
- ↑ Maiman, Theodore H. The Laser Inventor: Memoirs of Theodore H. Maiman. Springer. 2018. ISBN 978-3-319-61939-2. İstifadə tarixi: 9 iyul 2020.
- ↑ The Laser Inventor. Springer Biographies. 2018. doi:10.1007/978-3-319-61940-8. ISBN 978-3-319-61939-2.
- ↑ "Theodore Maiman". The Telegraph. 11 may 2007.
- ↑ "Laser Inventor, Biography of Theodore Maiman from laserinventor.com". İstifadə tarixi: 31 dekabr 2013.
- Theodore H. Maiman: Creator of the First Laser
- Theodore H. Maiman via IEEE Global History Network
- Bright Idea: The First Lasers (history) Arxivləşdirilib oktyabr 3, 2012, at the Wayback Machine
- Time Photos, "20th Century Technology: Laser"
- SPIE, "Lasers and Sources, Video: Theodore Maiman on the First Laser"
- SPIE, "Lasers and Sources, Video: Maiman's First Laser Light Shines Again"
- SPIE, "Video: Celebrating 50 Years of the Laser" — YouTube platformasında
- CLEO, "Video: The World's First Laser, Made by Ted Maiman on May 16, 1960" — YouTube platformasında
- MIT Tech TV, "Video: The Laser at 50, symposium, October 8, 2010"