Teluqu dili (తెలుగు) — teluqu xalqının dili və danışanların sayına görə dünyada ən böyük dravid dillərindən biridir. Hindistanın iyirmi iki rəsmi dilindən biri və Hindistan hökuməti tərəfindən ölkənin “klassik dilləri” kimi tanınan altı dildən biridir[1][2].
| Teluqu dili | |
|---|---|
| | |
| Orijinal adı | తెలుగు |
| Ölkə | Hindistan |
| Region | Andhra-Pradeş |
| Danışanların ümumi sayı | 80 milyon |
| Reytinq | 13-17 |
| Təsnifatı | |
| Kateqoriya | Avrasiya dilləri |
| Yazı | teluqu yazısı |
| Dil kodları | |
| QOST 7.75–97 | тел 675 |
| ISO 639-1 | te |
| ISO 639-2 | tel |
| ISO 639-3 | tel |
| Dilin strukturlarının dünya atlası | tel |
| Ethnologue | tel |
| Linguasphere | 49-DBA-aa |
| ABS ASCL | 5104 |
| IETF | te |
| Glottolog | telu1262 |
| Bu dildə olan Vikipediya | |
Teluqu dili Hindistanda ən çox yayılmış üçüncü dildir; 2011-ci ilə olan məlumata görə təxminən 96 milyon danışanı var. Bu dildə Hindistanın Andhra Pradeş və Telanqana ştatlarında danışılır və həmin ştatlarda rəsmi dil statusuna malikdir. Həmçinin teluqu xalqının əhəmiyyətli diasporasının yaşadığı ölkələrdə — Cənub-Şərqi Asiya ölkələrində, Afrikanın və Yaxın Şərqin bəzi dövlətlərində, Ficidə və Mavriki adalarında da yayılmışdır[3].
Xüsusiyyətlərinə və quruluşuna görə teluqu dili “ümumdravid standartına” yaxındır. Teluqunun yazı (ədəbi) və danışıq formaları fərqləndirilir; bu fərqlər təkcə leksikaya deyil, həm də qrammatikaya aiddir[4][5].
- ↑ "भारतीय संविधान की आठवीं अनुसूची में शामिल भाषाएं". rajbhasha.gov.in (hind). Государство Индии. 27 aprel 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 aprel 2022.
- ↑ "प्राचीन भाषाओं के लिए परियोजनाएं" (PDF) (hind).
- ↑ Кибри, А.А. Языки мира ― Дравидские языки. Российская академия наук - Институт языкознания. 2013.
- ↑ Albert Henry Arden. A progressive grammar of the Telugu language. Society for promoting Christian knowledge. 1873. səh. 57. İstifadə tarixi: 3 avqust 2014.
- ↑ Charles Philip Brown. A grammar of the Telugu language (2). Christian Knowledge Society's Press. 1857. səh. 39. 13 oktyabr 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 avqust 2014.