Stalin ampi̇ri və ya triumf üslubu[1][2] — 1940-cı illərin ortalarından 1950-ci illərin ortalarına qədər SSRİ-də memarlıqda, monumental və dekorativ incəsənətdəki aparıcı istiqamətlərdən biri. Kütləvi informasiya vasitələrində bütün stalinizm eklektikasının müxtəlifliyini qeyri-rəsmi şəkildə adlandırmaq üçün istifadə olunur. Anlayışa tez-tez neoklassisizm və ar-deko üslubunun sovet variantı da daxil edilir.
.jpg)
Artıq 1920-ci illərdə bir çox sovet memarları minimalizmdən uzaqlaşaraq təntənəli nümayişə üstünlük verməyə başladılar. 1930-cu illərin birinci yarısında o dövrdə üstünlük təşkil edən konstruktivizmin yerinə, bir tərəfdən konstruktivist minimalizm və funksionallığı, digər tərəfdən isə binaların xarici görkəmini ayrı-ayrı elementlərlə zənginləşdirməyə imkan verən yeni bir üslub gəldi. Bu üslub postkonstruktivizm adını aldı. O, Böyük Vətən müharibəsinin başlanğıcınadək sovet memarlığında hakim mövqe tutdu. 1930-cu illərin ortalarından etibarən binaların xarici dekorunda getdikcə daha tez-tez barelyeflər və qorelyeflər, dentikullar və karnizlər, həmçinin təbii daş üzlük tətbiq olunmağa başladı. İnteryerlərin tərtibatı da dəyişirdi: kessonlu tavanlara malik təntənəli zallar, sütun sıraları olan geniş vestibyüllər və nəhəng mərmər pilləkənlər yenidən meydana çıxmağa başlamışdı. Memarlıq getdikcə daha irimiqyaslı xarakter alırdı. Kiçik "klublar" yerini "saraylara" verirdi.[3] Stalin ampirinin çiçəklənmə dövrü müharibədən sonra başladı. Onun simvolu Moskvadakı məşhur stalinizm dövrünə aid hündürmərtəbəli binalardır. Stalin ampiri məkanların dekorunda, xüsusilə, massiv taxta mebellər, hündür tavanlar altında stukkolar, oyma şkaflar, bürünc işıqlandırma qurğuları və heykəlciklərlə səciyyələnir.
Stalin ampiri dövrünün sonu 4 noyabr 1955-ci il tarixli, 1871 nömrəli "Layihələndirmə və tikintidə ifratlıqların aradan qaldırılması haqqında" Sov.İKP Mərkəzi Komitəsi və SSRİ Nazirlər Sovetinin Qərarı ilə əlaqələndirilir.[4]
- ↑ Акимов, С. С., Н. Д. Светлаков. К стилистическому определению советской архитектуры послевоенного десятилетия // Вестник Волжского регионального отделения Российской академии архитектуры и строительных наук 16 (2013): 100—105.
- ↑ Герасимова, Д. Л., К. И. Герасимова. Советская символика в архитектурном декоре Arxiv surəti 22 yanvar 2022 tarixindən Wayback Machine saytında // Проблемы теории и истории архитектуры Украины 9 (2009): 67-69.
- ↑ "Советское art déco – Библиотека им. Ленина". www.berlogos.ru (ingilis). 25 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 yanvar 2025.
- ↑ "Сначала отказались от излишеств, газета «Коммерсантъ», № 208 (2093), 04.11.2000". 27 sentyabr 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 aprel 2013.