Simbal — qeyri-müəyyən səs tezliyinə malik qoşa və ya tək metal disk şəklində zərb musiqi aləti.
| Simbal | |
|---|---|
 | |
| Təsnifat | zərb aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 111.142[1] |
| Mənşə ölkəsi |
Çin Hindistan |
| Audio nümunəsi | |
|
|
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Qədim dövrlərdən məlum olan bu alətlər Çində, Hindistanda, daha sonra isə Yunanıstanda və Türkiyədə rast gəlinib.[2]
Simballar orkestrdə zərb alətləri bölməsinin genişlənməsi ilə birlikdə, ehtimal ki, ilk dəfə Kristof Villibald Qlyukün partituralarında meydana çıxmışdır. XVIII əsrin sonlarında, Yozef Haydn və Volfqanq Amadey Motsart dövründə, simballar (bas baraban və üçbucaqla birlikdə) opera partituralarında nadir hallarda istifadə olunurdu, yalnız barbar və ya türk qoxusunu çatdırmaq üçün istifadə olunurdu (bax: Mehtər musiqisi). Onlar simfoniyalarda yalnız bir dəfə, Haydnın "Hərbi Simfoniya"sında görünür ki, bu da o dövr üçün müstəsna idi. XIX əsrin ikinci rübünün konsert əsərlərində simballara getdikcə daha çox ehtiyac duyulurdu və demək olar ki, bütün partituralarda görünürdü. Hektor Berlioz o dövrün orkestrlərinin qüsurlarından şikayətlənirdi: "Simballar həmişə ya çatlayır, ya da sınırdı". XIX əsrin son onilliyində simballara çubuq və ya üçbucağın "mıxı" ilə kəskin zərbələr yeni bir orkestr effektinə çevrildi.[3] Klod Debüssi öz partituralarında çox incə effektlər yaratmışdır, məsələn, zillərin görünməsi və yox olması kimi çətinliklə hiss olunan titrəmələri notlarla ifadə edirdi.[4]
- ↑ Consortium M. Revision of the Hornbostel-Sachs Classification of Musical Instruments by the MIMO Consortium.
- ↑ Стронг Д. Ударные инструменты для «чайников». М.: Вильямс. Перевод с англ. и редакция А.В. Ковалевского. 2008. 29.
- ↑ Строение, виды и особенности тарелок для ударных установок Arxiv surəti 12 mart 2023 tarixindən Wayback Machine saytında // pop-music.ru. 26.05.2016.
- ↑ Карс А. История оркестровки. М.: Музыка. 1990.
- Тарелки // Музыкальная энциклопедия. Том 5. М.: Советская энциклопедия. 1981.
- // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
- Рогаль-Левицкий Д.Р. Тарелки // Современный оркестр. Том 3. М.: МузГИз. 1956. 244–271.
- Дмитриев Г.П. Тарелки (турецкие и китайские). Sizzle cymbal. Чарльстон // Ударные инструменты. М.: Советский композитор. 1991. 56–60.
- Andy Gone. "Тарелки. История и современность". 10 mart 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 noyabr 2010.
- Orchestral cymbal playing, with an excellent short history of cymbals
- Cymbal Colour Exploration, A 3D binaural audio recording of different cymbal sound colours