Yaz xaçgülü (lat. Senecio vernalis) — bitkilər aləminin astraçiçəklilər dəstəsinin mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinin xaçgülü cinsinə aid bitki növü.
Yaz xaçgülü | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||
Elmi təsnifat | ||||||
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Triba: Cins: Növ: Yaz xaçgülü |
||||||
Beynəlxalq elmi adı | ||||||
|
Birillik, cavan vaxtı torvari-tüklü və ya yunvari, aşağı hissəyə doğru demək olar ki, çılpaq bitkidir. Kökümsovu milşəkilli, açıq qəhvəyi rənglidir. Gövdəsi (2) 15-60 (80) sm hündürlükdə, düz, çox vaxt tək, boş qalxanvari budaqlanandır. Gövdəətrafı yarpaqlar saplağa daralan, belvari və ya uzunsov-belvari, kənarları seyrək dişli; aşağı gövdə yarpaqları qısa saplaqlı, lələkvaribölümlü, hissələri uzunsov seyrək dişlidir; orta yarpaqlar oturaq, yuxarı yarpaqlar dar hissələrə lələkvari bölünmüşdür. Səbət boş qalxanvari-süpürgəvari çiçəkqrupundadır (nadir hallarda tək çiçək). Sarğı silindrvarizəngvari, 4-7 mm enində, solğun. Dilcikşəkilli çiçəklər qızılı-sarı, sarğıdan 2 dəfə uzundur. Toxumcaları silindrvari, 3 mm uzunluqda; kəkili ağ, toxumcadan 2 dəfə uzundur.
Böyük Qafqazın bütün rayonlarında arandan subalp qurşağına kimi yayılmışdır. Yovşanlı yarımsəhralarda, çağıl daşlarında, kolluqlarda, qaya töküntülərində, bağlarda, əkin sahələrinin kənarında, zibilli yerlərdə, ev tikililərinin ətrafında, dənizkənarı qumluqlarda bitir.
- Jacobaea verna Raf.
- Jacobaea vernalis (Waldst. & Kit.) C.A.Mey.
- Senecio leucanthemifolius var. vernalis (Waldst. & Kit.) C.Alexander
- Senecio leucanthemifolius subsp. vernalis (Waldst. & Kit.) Greuter
- Jacobaea incana Gilib.
- Jacobaea sinuata Gilib.
- Jacobaea squalida C.A.Mey.
- Senecio crassifolius Sm.
- Senecio euxinus Minderova
- Senecio nebrodensis Gilib. ex Georgi
- Senecio peduncularis Griseb.
- Senecio polycephalus Ledeb.
- Senecio rapistroides DC.
- Senecio sinuatus Gilib.
- Senecio syrmiensis Kit. ex Nyman
- Senecio vernalis nigropunctatus Clementi
- Senecio vernus d'Urv.