Vikipediya ?

Sekventstratiqrafiya

Sekventstratiqrafiya (ar­dıcıllıqlar stratiqrafi­yası) - foromalaşması sedimentasiya hövzəsində su səthinin tərəddüdünə uy­ğun gələn tarazlıq profili ilə bağlı geoloji cismlərin ayrılması və izlənilməsilə əlaqədar olan stratiqrafik tədqiqatlar istiqaməti. Nəticələrin tətbiq sahələri: 1) Dünya okeanı səviyyəsinin evstatik tərəddüdünə əsaslanan qlobal stratiqrafik korrelyasiya və 2) geoloji ci­simlərin quruluş qanunauyğunluqları və sedimentasiya hövzəsinin ümumi təkamülünün regional analizi. Sekventstratiqrafiya mahiyyətinə görə, qismən ritmo- və tsiklostratiqrafiya, hadisələr stratiqrafiyası, genetik stratiqrafiya, seysmostratiqrafiya fənlə­rinə yaxındır. Çökmə sekvensiyaları req­res­­siya-transqressiya-reqressiya tsikllərindən ibarət olub altdan və üstdən uyğunsuzluqlarla hüdudlanır, yaxud uyğun səthlərin qeyri-uyğunluqları ilə tutuşdurulur, uzlaşır. Ərazinin subasma anından başlayaraq quruya çevrilməsinədək torlanan çöküntü tsikli çökmə sekvensiyası adlanır. Tam inkişaf  etmiş  sekvensiya daxilində, hər biri dəniz səviyyəsinin tam tsiklinin müəyyən fazasına uyğun gələn sedimentasion sistemlərin fatsial sıraları yaxud traktlar ayrılır: 1) aşağı vəziyyət, 2) transqressiv və 3) yuxarı vəziyyət. Sedimentasion sistemlərin traktları dənizbasma səthləri ilə hüdudlanan parasekvesiyalardan ibarətdir. Sonuncular qradasionönü, qradasion, yaxud retroqradasion təbəqələşmə xarakterli paketlərdə birləşir. Müxtəlif sedimentasion mühitlərdə sedimentasion traktların fatsial təzahürü əhəmiyyətli dərəcədə müxtəlif ola bilər. Sekventstratiqrafiya analiz aşağıdakı mərhələləri əhatə edir: 1) sedimentasiya hövzəsində öyrənilən kəsilişlərin paleotektonik və paleocoğrafi mövqeyini müəy­yən etmək, 2) fatsiyaların və çöküntütoplanma mühitinin interpretasiyası, 3)  markir səthlərin ayrılması və izlənilməsi, 4) sedimentasion sistem traktlarının identifikasiyası (eyniləşdirilməsi). Sekventstratiqrafiya yanaşma nəinki lito- və biofatsiyaların lateral və kəsiliş üzrə paylanmasını izah etməyə, habelə kəsilişin mümkün dəyişmələrinin istiqamət və xarakterini qabaqcadan müəyyən etməyə imkan verir. Sekventstratiqrafiya tədqiqatlarda süxurların teksturunun (ləpədöymə nişanələri, orqanizmlərin həyat fəaliyyətinin izləri və b.) və geomorfoloji elementlərin  (məs.: sualtı yamac, yarılma - oyulma dərələri, gətirmə konusları və b.) öyrənilməsinə xüsusilə diqqət verilir. Tekstur dəyişilmələrinin xarakteri bir sekventin digəri ilə əvəzlənməsini göstərir, ardıcıllıq və paraardıcıllıqların sərhədlərinin təyini ndə kriteri rolunu oynayır.

Sekventstratiqrafiya (ardıcıllıqlar stratiqrafiyası)
Elm Geologiya


Mənbə

  • Geologiya terminlərinin izahlı lüğəti. — Bakı: Nafta-Press, 2006. — Səhifələrin sayı: 679.
Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019