Sanşin

Sanşin (Yaponca: 三線) — Yaponiyamənşəli simli musiqi aləti. O, uzun boyunlu və ilan dərisi ilə örtülmüş gövdəli, lüləsiz simli alətdir. Nansey adalarında geniş yayılmışdır.

Sanşin
Təsnifat	simli musiqi aləti
Hornbostel–Zaks təsnifatı	321.312-6
Əlaqəli alətlər	Şamisen Sansiyan
Mənşə ölkəsi	Yaponiya
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Saray və xalq musiqisində istifadə olunurdu. XXI əsrdə sanşin Yaponiyada və xaricdə Okinava pop musiqisi üçün bir alət kimi populyarlıq qazandı.

Sanşinin mənşəyini daşıyan Çin aləti sansiyan, XIV əsrdə Nansey krallığına, ehtimal ki, Futszyandan gəlmişdir. 1575-ci ildə sanşin haqqında ilk yazılı qeyd şahisen (yaponca: şahisen) adı ilə bir yapon məmurunun gündəliyində yer almışdır. XVIII əsrin əvvəllərində sanşin zadəganların əsas alətinə çevrildi. 1710-cu ildə Nansey kralı Şo Eki saray sanşin ustası vəzifəsini təsis etdi. Onu yalnız zadəganların ifa etməsinə icazə verilirdi və müasir xalq musiqisi istisna olmaqla, qadınların onu ifa etmə ehtimalı daha azdır. Amamidə sanşin yalnız kişilər tərəfindən ifa olunurdu.

Nansey adalarından iki əsrdən sonra sanşin Yaponiyaya gəldi və burada milli alət olan şamisen oldu, bivanı musiqi janrları üçün alət kimi əvəz etdi və onun ifa texnikalarını mənimsədi. Bu müddət ərzində Nanseydə bir neçə məşhur sənətkar meydana çıxdı və onlar bir neçə növ sanşin yaratdı.^[1]

Okinava adalarında yaşlı insanlar tez-tez sanşini "şamisen" adlandırırlar. Yaponiyanın qalan hissəsində "jabisen" (yaponca: 蛇皮線) adı istifadə olunur. Həmçinin regional bir ad olan "santi" (Yonaqavada) var və bir xalq mahnısında alət "samisin" adlanır.^[2] XX əsrə qədər sanşin ifaçıları tənbəl hesab olunurdular, çünki peşəkar performansa nail olmaq üçün çox vaxt tələb olunurdu.^[3]