Səkinə Evrən (türk. Sekine Evren; 4 may 1922, Manisa ili – 3 mart 1982, Ankara) — Türkiyənin 7-ci prezidenti Kənan Evrenin həyat yoldaşı.[1]
| Səkinə Evrən | |
|---|---|
| Sekine Evren | |
 .svg){kind=small} | |
| 12 sentyabr 1980 – 3 mart 1982 | |
| Prezident | Kənan Evrən |
| Əvvəlki | Əməl Qorutürk |
| Sonrakı | Səmra Özal |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 4 may 1922 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 3 mart 1982 (59 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Fəaliyyəti | evdar qadın[d] |
| Həyat yoldaşı | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Sekine Muslu 1922-ci ildə Manisa əyalətinin Alaşəhər bölgəsində üzümçü ailəsinin ilk qızı olaraq anadan olub. Lakin Nezahat və Kazım Gündoğanın "Dersim İtkin Qızları" əsərində qeyd olunanlar da daxil olmaqla, bir neçə rəvayət bu mənşəyi təkzib edir. İddia olunur ki, Səkinə 1938-ci ildə Dersim hadisələrindən sonra qaçırılan uşaqlardan biri ola bilər və sonradan Alaşəhərdə övladlığa götürülməzdən əvvəl şəxsiyyəti dəyişdirilmişdir. Ailədə onun üç kiçik bacısı var idi. Təhsilini başa vura bilməyib.[2]
O, 1944-cü ildə valideynlərinin icazəsi olmadan baş leytenant Kənan Evrenlə nigaha daxil olub. O, ilk uşağını doğuş zamanı itirib. Həyat yoldaşı o vaxtı Koreya müharibəsi (1950-1953) zamanı Türk briqadasında xidmət edirdi. Onun Kənan Evrenlə nigahdan Şenay, Gülay və Miray adlı üç qızı dünyaya gəlib. Evren erkən yaşlarında diabet xəstəliyinə tutulub.[3]
1980-ci il 12 sentyabr Türkiyədə dövlət çevrilişi ilə hakimiyyətə gəlmiş, 1982-ci ildə yeni Türkiyə Respublikasının Konstitusiyasının qəbul edilməsindən sonra həyat yoldaşı Kənan Evrenin rəsmi olaraq prezident seçilməsi ilə Türkiyənin birinci xanımı tituluna yiyələnmişdir. Lakin bu zaman o, ağır xəstə olub. Belə ki, Səkinə Evrən 18 may 1980-ci ildə Niderlanda səfəri zamanı beyin damarlarından birində tıxanma səbəbindən ağır insult keçirib. Ömrünün qalan 2 ilini xəstəlikləri ilə mübarizə apararaq keçirib. 3 mart 1982-ci ildə vəfat edib.[4]
O, 5 mart 1982-ci ildə Ankaradakı Hacı Bayram məscidində keçirilən dövlət dəfn mərasimindən sonra dəfn edildi. Səkinə Evren Cəbəci Əsri qəbiristanlığında dəfn edildi. Mərasimdə Milli Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri, Məşvərət Məclisinin sədri, Baş nazir vəzifəsini icra edən şəxs, Ali Məhkəmə Orqanlarının sədrləri, nazirlər və onların həyat yoldaşları, Ankaradakı xarici nümayəndəliklərin rəhbərləri və çoxlu sayda insan iştirak etdi. Hərbi çevrilişdə hakimiyyətdən salınmış siyasi liderlər Süleyman Dəmirəl və Bülənd Ecevit də mərasimdə iştirak edərək Kənan Evrənə başsağlığı verdilər. İzdihamdan bəziləri, ağlayan insanlar, Kənan Evrənə dəstəklərini ifadə edərək qışqırırdılar: "Paşam, başın sağ olsun. Allah səni qorusun və sənə bir daha ağrı və kədər göstərməsin."[2]
Səkinə Evrən ərinin təsvirinə görə, "son dərəcə qənaətcil və iradəli bir qadın" olub.[4]
- ↑ "Çankaya'nın First Lady'leri". Hürriyet (türk). 15 aprel 2007. İstifadə tarixi: 16 fevral 2019.
- ↑ 1 2 "Türkiye'nin First Lady'leri". Sabah (türk). İstifadə tarixi: 16 fevral 2019.
- ↑ "Kenan Evren'in eşinin büyük sırları". Sabah (türk). 11 may 2015. İstifadə tarixi: 16 fevral 2019.
- ↑ 1 2 "Yıllar: 1982, Aylar: 3, Günler: 6". Cumhuriyet Arşivi (türk). İstifadə tarixi: 16 fevral 2019.
- Vikianbarda Səkinə Evrən ilə əlaqədar mediafayllar var