Royal

Royal (fransız dilindən fr. piano royal kral pianinosu — Pianino növü olan simli və klavişli musiqi aləti. Bu simlərin, səs lövhəsinin və hərəkətlərin üfüqi şəkildə düzüldüyü, gövdəsinin qanad formasında olduğu və səslərin klavişlərdən istifadə edərək simlərə keçə çəkiclərlə vurularaq çıxarıldığı əsas pianino növü olan musiqi alətidir. Dik pianinodan fərqli olaraq, böyük pianonun səsi daha ifadəli və tembr baxımından zəngindir, klaviatura daha həssasdır, ifa keyfiyyətləri daha virtuozdur və səs gradasiyalarının diapazonu daha genişdir.

Royal
Təsnifat	klavişli musiqi aləti
Əlaqəli alətlər	Fortepiano Pianino Sintezator
Mənşə ölkəsi	İtaliya
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Royal ifaçısına pianinoçu deyilir.

İlk qanad formalı piano 1709-cu ildə Florensiyada Pitti Sarayında keçirilən qəbulda saray klavesin ustası italyan Bartolomeo Kristofori tərəfindən Hersoq Ferdinando de'Mediçiyə hədiyyə edilmişdir. Küçə dulsimerlərini müşahidə edən Kristofori, simləri yumşaq çəkiclərlə vurmaqla bu musiqiçilərin xüsusilə ifadəli bir səs əldə etdiklərini gördü. Kristofori klavesinləri yenidən dizayn etdi və simləri yumşaq çəkiclərlə vurmaqla tamamilə yeni bir səs çıxarma mexanizmi yaratdı. Bu, ifa zamanı səsin intensivliyini dəyişdirməyə imkan verdi.^[1] Kristofori ilk pianosunu "Gravicembalo con piano e forte" - "Yumşaq və uca səsli böyük klavesin" adlandırdı. 18-ci əsrin sonlarına qədər pianolar daim təkmilləşdirilirdi ki, bu da onları XIX əsrin əvvəllərində klavesinlərin rəqabətindən kənara çıxardı. XIX əsrin əvvəllərində bərk çuqun çərçivə və çarpaz simlər icad edildi ki, bu da keyfiyyətin yaxşılaşmasına və ilk müasir böyük pianonun yaranmasına səbəb oldu. 1850-ci illərdən etibarən Avropada (xüsusilə Almaniyada), Amerikada və Rusiyada böyük pianinoların fabrik istehsalına başlanıldı.^[2] Böyük pianino musiqi alətlərinin "kralı" oldu və XX əsrin əvvəllərində pianino nəhayət müasir formasını əldə etdi, qaldırıcı qapağı olan taxta qanad formalı korpus, möhkəm çuqun çərçivə və ikiqat təkrar mexanizm.^[3]