Qran Torino (ing. Gran Torino) — 2008-ci ildə ekranlara çıxmış dramatik əsər. Klint İstvud bu filmdə yalnız baş rolu oynamaqla kifayətlənməyib, eyni zamanda rejissor və prodüser vəzifələrini də yerinə yetirib. Film Amerika kinosunda Hmonq amerikalılarının bu qədər geniş miqyasda iştirak etdiyi ilk böyük layihə sayılır.
| Qran Torino | |
|---|---|
| ing. Gran Torino | |
 | |
| Janr | dram filmi[1][2][…], cinayət filmi |
| Əsas mövzu | qocalıq, iş[d], rasizm, Bağışlanma, cinsi təcavüz[d] |
| Rejissor | |
| Prodüserlər | |
| Baş rollarda | |
| İstehsalçılar | Warner Bros.[5], Village Roadshow Pictures[d], Malpaso Productions[d] |
| Distribütor | Warner Bros., InterCom[d][8], Netflix |
| İlk baxış tarixi | 12 dekabr 2008[9], 5 mart 2009[10], 16 aprel 2009[8], 9 yanvar 2009[11] |
| Müddət | 116 dəq |
| Büdcə | 33.000.000 $ |
| Gəlir | 269.958.228 $[12], 148.095.302 $[12] |
| Ölkələr | |
| Dil | ingilis dili |
| Rəng | rəngli[d] |
| Çəkiliş yeri | Detroyt |
| IMDb | ID1205489 |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Əsərin quruluşu baxımından diqqət çəkən cəhətlərindən biri musiqi tərtibatıdır. Musiqi hissəsini Kayl İstvud və Maykl Stivens birgə şəkildə hazırlayıblar. Filmin baş mahnısı isə Ceymi Kallum və Klint İstvudun ifasında səslənir. Klint İstvud öz karyerasında aktyor, rejissor və prodüser kimi çoxsaylı uğurlu işlərə imza atıb. "Qran Torino" onun yaradıcılıq yolunda xüsusi yer tutan əsərlərdən biridir.
"Qran Torino" əsəri 2008-ci il dekabrın 12-də Amerika kinoteatrlarında məhdud nümayişə çıxıb. Filmin geniş göstərimi 2009-cu il yanvarın 9-da reallaşıb. Kommersiya nəticələrinə görə əsər dünya üzrə 270 milyon dollar toplayıb. Bu rəqəm Klint İstvudun yaratdığı filmlər arasında ikinci ən yüksək kassa göstəricisi sayılır.
Volt Kovalski heç kəsi sevmir. Onun gözündə dünya çoxdan pozulub və artıq düzəlməsi mümkün deyil. Koreya müharibəsində döyüşmüş bu qoca veteranın ürəyində dərin yaralar var. Montaj xəttində onilliklər keçirmiş, əlləri ilə saysız maşın yığmış bu adam indi təkdir. Arvadı ölüb, övladları onu başa düşmür, dünya ona yad görünür.
Yaşadığı məhəllə tamamən dəyişib. Vaxtilə burada ağdərili amerikalı fəhlələr var idi. Hamı bir birini tanıyırdı, küçələr təmiz idi, insanlar bir birinə hörmətlə yanaşırdı. İndi isə hər tərəfdən fərqli üzlər, tanımadığı dillər, başa düşülməz adətlər. Volt bu dəyişiklikləri qəbul etmir və etməyəcək də.
Onun yeganə sevgisi var: parlaq, tünd yaşıl metalik rəngli 1972-ci il buraxılışlı "Ford Gran Torino Sport" markalı avtomobil. Heç kəs bu avtomobilə toxuna bilməz, heç kəs ona yaxınlaşa bilməz.
Bir səhər qonşu evə yeni ailə köçür. Asiya mənşəli, dəri rəngi Voltun təsəvvürünə sığmayan, dili tamam fərqli olan insanlar. Hmonq xalqından gələn bu ailədə ata yoxdur. Ana uşaqları ilə təkdir və yeni ölkədə yeni həyat qurmağa çalışır. Volt pəncərəsindən baxır və üzünü buruşdurur. Məhəlləsi tamamilə məhv olub.
Ailənin oğlu Tao Lor on yeddi yaşında yolunu itirmiş bir gəncdir. Ata olmadan böyüyən bu oğlan özünü harasa aid hiss etmək istəyir. Məhəlləni idarə edən asiyalı dəstə ona yaxınlaşır və onu öz sıralarına çəkməyə çalışır. Dəstənin başçısı Taonun əmisi oğludur və gənci inandırır ki, onlara qoşulmalıdır. Qəbul olunmaq üçün isə bir şərt var. Tao Voltun avtomobilini oğurlamalıdır.
Gecə qaranlıqda Tao qocanın evinə yaxınlaşır. Ürəyi döyünür, əlləri titrəyir, ancaq geri çəkilə bilmir. Dəstə onu gözləyir və uğursuzluq utancla nəticələnəcək. O, avtomobilin qapısını açmağa çalışır. Birdən evin içərisindən xırıltı gəlir. Volt tüfəngi ilə meydana çıxır və gənci qorxudur. Tao qaçmağa məcbur olur və plan alt-üst olur.
Ailə olmuş hadisədən xəbərdar olur və dərhal Voltu ziyarət edir. Ana Taonun səhvini düzəltmək istəyir və oğlanın qocanın evində işləməsini təklif edir. Volt qəbul etmir, ancaq ailə israr edir. Nəhayət, qoca razılaşır. Tao onun evində təmir işləri görəcək, həyət işləri edəcək, əməyilə borcunu ödəyəcək.
İlk günlər çətindir. Volt Taoya hər şeyi səhv etdiyini söyləyir, onu tənqid edir, ona ad taxır. Gənc isə səbrlə dinləyir və öyrənməyə çalışır. Qoca ona alətlərlə işləməyi göstərir, düzgün danışmağı öyrədir, kişi olmağın mənasını anladır. Tao isə Volta öz mədəniyyətindən danışır, ailəsinin adətlərini izah edir, gənc nəslin düşüncələrini bölüşür.
Taonun böyük bacısı Su ağıllı və cəsarətli qızdır. O, Voltun əslində pis adam olmadığını görür və ona mehriban davranır. Qoca isə bu qızın özünəinamından təsirlənir. Su ona dünyada hələ yaxşılıq qaldığını xatırladır.
Məhəllədəki gərginlik artır. Dəstə Taonun ailəsini təzyiq altında saxlayır. Onlar gənci qorxudaraq öz sıralarına çəkmək istəyir. Suya qarşı da hücumlar olur. Qız küçədə təhdid edilir və qorxudulur. Volt bunu eşidir və qəzəblənir. Artıq bu ailə ona yad deyil. Onlar qonşuları, dostları, ailəsidir.
Qoca veteranın daxilində böyük dəyişiklik baş verir. O, Taoda keçmiş özünü görür. Müharibədən döndükdən sonra yolunu tapamayan, cəmiyyətdə yerini bilməyən gənc. Volt gəncə öz təcrübəsini verərək onu xilas etmək istəyir. Ömrü boyu yığdığı qəzəb və nifrət əriməyə başlayır. İnsan olmanın irqdən və mənşədən yuxarı olduğunu başa düşür.
Lakin təhlükə yaxınlaşır. Dəstə Taonu döyür və ailəni daha da qorxudur. Volt qərar verir. O, bu işə son qoymalıdır. Veteranın qəhrəmanlıq vaxtı gəlib çatıb və bu dəfə döyüş meydanı öz məhəlləsidir.
- ↑ http://www.nytimes.com/2008/12/12/movies/12tori.html.
- ↑ http://www.filmstarts.de/kritiken/99782-Gran-Torino.html.
- ↑ http://www.imdb.com/title/tt1205489/.
- 1 2 3 https://www.filmaffinity.com/en/film539054.html.
- 1 2 http://stopklatka.pl/film/gran-torino.
- ↑ http://bbfc.co.uk/releases/gran-torino-film.
- ↑ Česko-Slovenská filmová databáze (çeş.). 2001.
- 1 2 http://nmhh.hu/dokumentum/158984/2009_filmbemutatok_osszes.xls.
- ↑ http://www.metacritic.com/movie/gran-torino.
- ↑ IMDb (ing.). 1990.
- ↑ IMDb (ing.). 1990.
- 1 2 Box Office Mojo (ing.). 1999.
- Qran Torino — IMDb səhifəsi