Qaraqoyunlu–Osmanlı müharibəsi (1417–1420)
Qaraqoyunlu-Osmanlı müharibəsi (1417-1420) — 1417–1420-ci illərdə Qaraqoyunlular və Osmanlı dövləti arasında baş vermiş müharibə.
| Qaraqoyunlu–Osmanlı müharibəsi | |||
|---|---|---|---|
| Qərbi Asyada Osmanlı müharibələri | |||
| Tarix | 1417-1420 | ||
| Yeri | Orta Anadolu, Cənub Şərqi Qaradəniz | ||
| Səbəbi | Qara Yusifin Anadoluda hakim güc olma istəyi və Osmanlı dövlətinin zəyifləyərək Anadoluda təsirinin azalması.[1] | ||
| Nəticəsi |
Mütləq Qaraqoyunlu qələbəsi Anadoluda hakim qüvvə Qaraqoyunlular olaraq Osmanlıların Anadoludakı təsiri azaldıldı. |
||
| Ərazi dəyişikliyi | Qaraqoyunlular Samsun, Giresun, Toqatın bir hissəsi, Sivası ələ keçirdi. | ||
| Münaqişə tərəfləri | |||
|
|
|||
| Komandan(lar) | |||
|
|||
|
|
|||
.svg){kind=small}
Şahruxun Azərbaycana yürüşü ərəfəsində Osmanlı-Qaraqoyunlu münasibətlərində müəyyən anlaşılmazlıq mövcud idi. Qara Yusifin Ərzincan hakimi Pir Ömərin Qarahisarı mühasirəyə alması buna səbəb olmuşdu.Şəhərin hakimi Məlik əhməd oğlu Həsən yardım üçün Amasya valisi Şahzadə Murada və Sultan I Mehmed Çelebiyə müraciət etmişdi[2][3][4][5] O zaman Sultan I Mehmed Çələbi Həsənə yardım göstərə bilməmiş və şəhər Pir Ömər tərəfindən ələ keçirilmişdi.[2][6]
1417-ci ilin sonlarında Qara Yusifin Ərzincan hakimi Pir Ömər, Lsmanlı torpaqları üzərinə hücuma keçdi. Həsən bəy ibn Məlik Əhməd adlı Osmanlı hakimini məğlub edərək Qarahisar qalasını mühasirə altına aldı.¹⁸ Həsən bəy Osmanlı sultanına baş verənlərin xəbərini verdikdə Sultan Mehmed Çelebi oğlu Amasya valisi Şəhzadə Muradı bölgəyə göndərdi. Pir Ömər Qarahisarı ələ keçirdikdən sonra Canik üzərinə yürüdü və ələ keçirdi.¹⁹ Pir Ömərin yürüşü əsnasında bölgədə Cüneyd adında Osmanlı hakimi hökm sürürdü. Mənbələrə görə Cüneyd bəy Həsən ibn Alparslan adlı bir Türkmən tərəfindən öldürülmüşdü.[7]
Qutbiddin Təbriziyə görə, Pir Ömər Xəlil Paşanı Nik Hisar yaxınlarında məğlub edib geri çəkilməyə məcbur edərək Tokat, Nik Hisar və Qarahisarı ələ keçirmişdi.[8] Pir Ömərin hücumu ilə İsfəndiyar bəy oğlu Xızır bəyi göndərərək Samsunun qalan hissəsini ələ keçirmişdi. Pir Ömər ələ keçirdiyi bölgələrdə hakimiyyətini sağlamlaşdırmaq üçün xalqa ədalət göstərdi. Şəhzadə Murad Pir Ömərin üzərinə gəlsədə, Osmanlılar döyüşmədən geri çəkildi. Ancaq Qutbiddin Təbrizinin əsərində Pir Ömərin üzərinə göndərilən Osmanlı qoşunları ilə döyüşərək onları məğlub etdiyi qeyd edilir.[8] Çox güman ki, Pir Ömərin Osmanlı qoşunlarına qarşı bu qələbəsi Şəhzadə Murada qarşı yox, Sultanı Mehmedin göndərdiyi qoşunlardan birinə qarşı olmuşdu.
- ↑ M.Samir, Qaraqoyunlu-Osmanlı münasibətləri, s.11
- 1 2 Tofiq, 2012. səh. 159
- ↑ Neşri M. Kitabi-Cihannüma. Neşri tarihi. c. 2. Haz., M.A. Köymen ve F.A.Unat. Ankara, 1957.
- ↑ Anhegger R. Mehmed b. Halilül Kunevinin «Tevarihi Ali Osmani». //Tarih dergisi. c.II, sayı 3-4. İstanbul. 1950.
- ↑ Danışman Z. Osmanlı imperatorluğu tarihi. c. III.İstanbul, 1958.
- ↑ TÜRK SİLÂHLI KUVVETLERİ TARİHİ III (1299-1451) (PDF) (III). ANKARA: T. C.Gnkur. Bşk. Harb Tarihi Dairesi Resmî Yayınlar. 1964. 120.
- ↑ Yaşar Yücel, Anadolu Bəylikləri haqqında araşdırmalar I, s. 94
- 1 2 Qutbiddin, Tarix-i Mülük-i Türkman, II, s.102