Pyer Buyer (16 fevral 1698[1][2], Kruazik[d], Fransa krallığı[1][2] – 15 avqust 1758[3][4][…], Paris, Fransa krallığı[5][1][…]) — fransız alimi, fotometriyanın banilərindən biri, Paris Elmlər Akademiyasını üzvü (1731).
| Pyer Buger | |
|---|---|
| fr. Pierre Bouguer | |
 | |
| Doğum tarixi | 16 fevral 1698[1][2] |
| Doğum yeri |
|
| Vəfat tarixi | 15 avqust 1758[3][4][…] (60 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahələri | fizika, astronomiya, geodeziya, hidroqrafiya, naviqasiya |
| İş yeri |
|
| Üzvlüyü |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Vanndakı yezuit məktəbində tərbiyə almışdır. 1735–43-cü illərdə Yerin formasını müəyyən etmək məqsədilə Peruda dərəcə ölçüləri aparan ekspedisiyanın elmi rəhbəri olmuşdur. Tədqiqatları fiziki optikaya, astronomiyaya, geodeziyaya, hidroqrafiyaya, gəmi nəzəriyyəsinə həsr olunmuşdur. "İşığın miqdarı" anlayışını və fotometriyanın digər anlayışlarını irəli sürmüş, fotometrik cihazları təsvir etmiş, işığın parlaqlığının ölçülməsi üsullarını işləyib hazırlamışdır. 1729-cu ildə işıq dəstəsi intensivliyinin mühitdə zəifləməsi qanununu müəyyən etmişdir (Buger-Lambert-Ber qanunu). Gəmiçilik işinin inkişafında böyük rol oynamış"Gəmi haqqında traktat" (1746) və "Şturman sənətinin nəzəriyyə və praktikasını əhatə edən naviqasiyaya dair yeni əsər"in (1753) müəllifidir.[6]
Marsda A krateri onun şərəfinə adlandırılmışdır. Həmçinin A ay krateri və bir asteroid də onun adınadır.
- 1 2 3 4 5 6 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 4 5 6 7 Maktutor riyaziyyat tarixi arxivi. 1994.
- 1 2 Петрушевский Ф. Бугер, Петр (rus.). // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский СПб: Брокгауз — Ефрон, 1891. Т. IVа. С. 830–831.
- 1 2 Pierre Bouguer // La France savante. / red. B. Delmas, R. Mathis 2009.
- 1 2 Бугер Пьер // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1971. Т. 4 : Брасос — Веш. С. 85.
- ↑ Buger// Azərbaycan Milli Ensiklopediyası (25 cilddə). — V cild. Bakı, 2009. — Səh.: 40.