Piter van Muşenbruk (nid. Pieter van Musschenbroek; 14 mart 1692[1][2][…], Leyden, Hollandiya qraflığı[3][4][…] – 19 sentyabr 1761[1][2][…], Leyden, Hollandiya qraflığı[3][4][…]) — hollandiyalı alim. O, Duysburq, Utrext və Leyden universitetlərində professor kimi fəaliyyət göstərmiş, riyaziyyat, fəlsəfə, təbabət və astronomiya sahələrində müvafiq vəzifələr tutmuşdur. 1746-cı ildə ilk kondensatorun — Leyden bankasının ixtirası ona aid edilir. O, sıxılmış dayaqların burxulması (boyuna əyilməsi) mövzusunda qabaqcıl tədqiqatlar aparmışdır. Muşenbruk həmçinin 1729-cu ildə dartılma, sıxılma və əyilmə sınaqları üçün nəzərdə tutulmuş sınaq maşınlarının təfərrüatlı təsvirini verən ilk alimlərdən biri olmuşdur.[7][8] Dinamik plastiklik probleminin erkən nümunələrindən biri onun 1739-cu ildə dərc olunmuş elmi işində (taxta kürənin zərbəsi ilə hərəkətə gətirilən taxta çubuğun yağa nüfuz etməsi formasında) təsvir edilmişdir.
| Piter van Muşenbruk | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 14 mart 1692[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 19 sentyabr 1761[1][2][…] (69 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Elm sahəsi | fizika |
| İş yerləri |
|
| Təhsili | |
| Elmi rəhbəri | Herman Burqave[d] |
| Üzvlüyü |
|
 |
|
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Piter van Muşenbruk 14 mart 1692-ci ildə Holland Respublikasının Leyden şəhərində anadan olmuşdur. Atası Yohannes van Muşenbruk, anası isə Marqareta van Straatendir. Əslən Flandriyadan olan Muşenbruklar təxminən 1600-cü ildən etibarən Leyden şəhərində yaşamışlar.[9] Atası hava nasosu, mikroskop və teleskop kimi elmi cihazlar hazırlayan usta idi.[10]
Muşenbruk 1708-ci ilə qədər Latın məktəbində təhsil almış, burada yunan, latın, fransız, ingilis, alman, italyan və ispan dillərini öyrənmişdir. O, Leyden Universitetində təbabət üzrə təhsil almış və 1715-ci ildə doktorluq dərəcəsi qazanmışdır.[11] Muşenbruk həmçinin Londonda Con Teofil Dezaqülye və İsaak Nyutonun mühazirələrində iştirak etmişdir. O, fəlsəfə üzrə təhsilini 1719-cu ildə tamamlamışdır.[12]
Muşenbruk Tanrının nizamının ontoloji sübutunu populyarlaşdıran holland mütəfəkkirlərinin ənənəsinə sadiq idi.[13] O, “Oratio de sapientia divina” (İlahi hikmət duası, 1744) əsərinin müəllifidir.
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 4 Petrus van Musschenbroek // Biografisch Portaal. 2009.
- 1 2 3 4 5 Catalogus Professorum Academiae Rheno-Traiectinae.
- 1 2 3 4 Мушенбрук Питер ван // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ Leidse Hoogleraren (nid.).
- ↑ Костышин Д. Н. Алексей Михайлович Аргамаков. Материалы для биографии (rus.). // Россия в XVIII столетии. Вып. 2 Москва: Языки славянских культур, 2004. С. 70. 360 с. ISBN 5-9551-0041-5
- ↑ van Musschenbroek, P. Essai de Physique, Vol. 1 (translated by P.Massuet). Leyden. 1739.
- ↑ Bell, James F., The experimental foundations of solid mechanics // Truesdell, Clifford A. (redaktor), Handbuch der Physik, VI a/1, Berlin: Springer Verlag, 1971
- ↑ "van Musschenbroek Foundation". musschenbroek.nl.
- ↑ "The Institute of Chemistry – The Hebrew University of Jerusalem". huji.ac.il. 26 mart 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 noyabr 2008.
- ↑ Schuurman, Paul. Ideas, Mental Faculties, and Method: The Logic of Ideas of Descartes and Locke and its reception in the Dutch Republic, 1630–1750. Brill. 2004. ISBN 9004137165.
- ↑ "van Musschenbroek Foundation". musschenbroek.nl.
- ↑ David C. Lindberg, Ronald L. Numbers. God and Nature: Historical Essays on the Encounter Between Christianity and Science. University of California Press. p. 263
- Biography by Eugenii Katz
- Biography at Adventures in Cybersound
- Leiden jar, Leiden University
- List of Ph.D. students of Pieter van Musschenbroek