Omai və ya Mai[a] (təq. 1751[1], Raiatea[d], Fransa Dənizaşırı Bölgələr Birliyi – təq. 1779[1], Huahine[d]) – Raiatea adasının sakini olmuş gənc şəxs. O, İngiltərəyə gəlmiş birinci,[2] 1768-ci ildə Lui Antuan Bugenvil tərəfindən Parisə gətirilmiş Ahutorudan sonra Avropaya gəlmiş ikinci Sakit okean sakini olmuşdur.
| Omai | |
|---|---|
 Coşua Reynolds tərəfindən çəkilmiş "Omainin portreti" (1776). | |
| Doğum tarixi | təq. 1751[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | təq. 1779[1] (27–28 yaşında) |
| Vəfat yeri |
|
| Fəaliyyəti | tədqiqatçı-səyyah[d] |
| Tanınır | İngiltərədə olmuş ilk Sakit okean sakini. |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Omai təxminən 1751-ci ildə doğulmuş və özünü "hoa", yəni "kralın xidmətçisi" adlandırmışdır. O, Raiatea adasında bir torpaq sahibinin oğlu idi. Atası Puninin Bora-Bora döyüşçüləri tərəfindən öldürülmüşdür. Taitiyə qaçan Omai 1767-ci ildə "Dolphin" gəmisi ilə qarşılaşma zamanı yaralanmışdır. Daha sonra bir keşişin şagirdi olmuşdur. Raiatea adasına qayıtdıqdan sonra əsir götürülmüş və Bora-Bora adasına aparılmışdır. Son anda ölümdən qurtulmuş və Huahine adasına qaçmışdır.[3]
Omai 1767-ci ildə Samuel Uollis və 1769-cu ildə Ceyms Kukla tanış olmuşdur.[4] 1773-cü ilin avqustunda Britaniyaya məxsus və Tobias Fürnonun idarə etdiyi "Adventure" gəmisi ilə Huahinedən ayrılmışdır. Bu gəmi daha öncə Ceyms Kukun ikinci səyahəti zamanı Taitiyə gəlmişdi. Omai bu gəmi ilə Avropaya səyahət etmiş, 1774-cü ilin oktyabrında Londona çatmışdır. Burada təbiətşünas Cozef Benks tərəfindən Britaniya cəmiyyətinə tanıdılmışdır. Omai və Benks Kukun birinci səyahəti zamanı tanış olmuşdular.[5][6]
Omai İngiltərədəki ikiillik həyatı zamanı Londonun ali cəmiyyətinin rəğbətini qazanmışdır. Gözəlliyi, hazırcavablığı və ekzotik görünüşü səbəbilə o, zadəganların sevimlisinə çevrilmişdir.[6] Benks onu mütəmadi olaraq Kral Cəmiyyəti ilə nahar etməyə davam etmiş, Lord Sendviç, Samuel Conson, Frensis Berni və Anna Sivard kimi məşhurlarla görüşlər təşkil etmişdir. Riçard Holms onun özünəməxsus davranışlarının və fərqləndirici təziminin rəğbət qazandığını qeyd etmişdir.[6] Kral III Georqla görüşü zamanı o, təzim etmiş və kralın əlini tutaraq "Necəsən, Kral Toş!" deyərək kralın adını tələffüz etməyə çalışmışdır. Kral onun bu hərəkətinə etiraz etməmişdir.[7][8]
Coşua Reynolds və digər rəssamlar onun rəsmlərini çəkmişlər. "Omainin portreti" əsərində o, ənənəvi Taiti geyimində təsvir olunmuşdur.[9] "Antiques Trade Gazette" jurnalına görə bu portret 2001-ci ildə "bir Britaniya rəsmi üçün ödənilmiş ən yüksək məbləğ" qarşılığında satılmışdır.[10] Omainin İngiltərəyə gəlişi və Ceyms Kukla Taitiyə qayıdışı dramaturq Con Okif tərəfindən yazılmış və hazırlanmış bir teatr tamaşasının mövzusu olmuşdur. "Omai – Dünya ətrafında səyahət" adlı bu pyes 1785-ci ildə səhnələşdirilmişdir.
Omai 1777-ci ilin avqustunda Huahineyə qayıtmışdır. Kuk ona orada Avropa üslubuda ev tikdirmiş, onu mebel, odlu silah, üzüm bağı və iki maori oğlan xidmətçi ilə təchiz etmişdir. "Bounty" gəmisinin 1789-cu ildə Taitiyə gəlişi zamanı Kapitan Blay öyrənmişdir ki, Kukun 1777-ci ilin noyabrındakı gedişindən bir neçə il sonra Omai ölmüşdür.[11] Onun 1780-ci ilə qədər öldüyü qəbul olunur. Ölməzdən öncə odlu silahlarından rəqib qəbiləyə qarşı vacib döyüşdə istifadə etmiş və qələbə qazanmışdır.[12]
- ↑ Taiti dilində "O" hərfi tərcümədə "budur" mənasına gələn hissəcidir. "Omai" adı onun adının Avropada səhv qəbul edilmiş transliterasiyası idi.
- 1 2 3 4 Deutsche Nationalbibliothek Record #1050466276 // Gemeinsame Normdatei (alm.). 2012—2016.
- ↑ "Omai". Royal Museums Greenwich. İstifadə tarixi: 17 oktyabr 2024.
- ↑ Salmond, Anne. Aphrodite's Island. Berkeley: University of California Press. 2010. 283-284, 389-402. ISBN 9780520261143.
- ↑ Quanchi, Max. Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. The Scarecrow Press. 2005. səh. 200. ISBN 0810853957.
- ↑ Salmond, Anne. The Trial of the Cannibal Dog: The Remarkable Story of Captain Cook's Encounters in the South Seas. New Haven, CT: Yale University Press. 2003. səh. 3. ISBN 978-0-300-10092-1.
- 1 2 3 Holmes, Richard. The Age of Wonder: How the Romantic Generation Discovered the Beauty and Terror of Science. London: Harper Press. 2009. 50–51.
- ↑ O'Brian, Patrick. Joseph Banks: A Life. Collins Harvill. 1988. səh. 181. ISBN 0002723409.
- ↑ Sides, Hampton. The Wide Wide Sea: Imperial Ambition, First Contact, and the Fateful Final Voyage of Captain James Cook (ingilis) (1st). Doubleday. 2024. 27. ISBN 9780385544764.
- ↑ HENI Talks. Why This Joshua Reynold’s Masterpiece is Pivotal in Art History? | HENI Talks. 21 iyun 2024. İstifadə tarixi: 2 yanvar 2025 – YouTube vasitəsilə.
- ↑ "The strange case of the dealer who went over the top". www.antiquestradegazette.com. 13 dekabr 2001. İstifadə tarixi: 29 dekabr 2018.
- ↑ "Temporary Export Bar For 'Outstanding' Reynolds' Portrait Of Omai" (Press-reliz). United Kingdom Department for Culture, Media and Sport. 17 dekabr 2002. 27 iyul 2008 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 dekabr 2008.
- ↑ Connaughton, Richard. Omai: The Prince Who Never Was. London: Timewell Press. 2005. səh. 257–259. ISBN 1-85725-205-5.