Vikipediya ?

Nida

Nida — Azərbaycan dilinin qrammatikasında köməkçi nitq hissəsi və ayrılıqda durğu işarəsi.

Mündəricat

Nitq hissəsi kimi

Nida danışanın hiss və həyəcanını, qorxu, təəccüb və kədərini ifadə edən köməkçi nitq hissəsinə deyilir. Nidalar insanın müxtəlif hisslərinin, hadisələrə emosional münasibətinin ifadəsidir. Nidaların leksik və qrammatik mənaları yoxdur. Ancaq onların konkret mənası cümlədə müəyyənləşir və intonasiya ilə fərqlənir. Ona görə də nidanın hansı hadisə ilə əlaqədar olması mətndən, deyiliş intonasiyasından bilinir.Nidaları mənaca, şərti olaraq, aşağıdakı qruplara bölmək olar:

1. Qorxu, narahatlıq bildirənlər: vay, oy, ox, ah, oh, uy, ax, of və s.

Məsələn: 1.Vay, yandım! 2. Oy! Bu nədir belə? 3. Ah! Mən hardan biləydim? 4. Uy başım! 5. Of! Məndən nə istiyorsun? (H. Cavid- "İblis")

2. Şadlıq, sevinc, tərif bilirənlər: bəh – bəh, oxqay, mərhaba, ay can, afərin, ura, oho, paho və s.

Məsələn: 1. Bəh-bəh! Nə yaraşıqlı oğlan olub bu?! 2. Oxqay! Əllərinə qurban olum! 3. Mərhaba ey şanlı Vətən! 4. Ay can! 5. Afərin sənə! 6. Ura! Biz qalib gəldik! 7. Oho! Sən də gəldinsə iş tamamdır!

3. Qəm, kədər bildirənlər: of, ah, eh, ox, uf, oy, vay və s.

Məsələn: 1. Of! Dözmürəm bu dərdə! 2. Ah, Elçin ah! 3. Eh! Səndən dost çıxmaz! 4. Vay! Başımıza daş düşdü, evimiz yıxıldı!

4. Çağırış, yalvarış bildirənlər: ey, hey, ay haray, ay aman, a, huyy, ehey, ədə, dədə, ay qız, ay oğlan, ya və s. Məsələn: 1. Ay aman, kömək edin! 2. Ay qız, sən nə danışdığını bilirsən!?

Durğu işarəsi kimi

Həmçinin bax

Ədəbiyyat

Mənbə — ""

Informasiya Melumat Axtar

Anarim.Az

Sayt Rehberliyi ile Elaqe

Saytdan Istifade Qaydalari

Anarim.Az 2004-2019