Neotinea tridentata — bitkilər aləminin qulançarçiçəklilər dəstəsinin səhləbkimilər fəsiləsinin neotinea cinsinə aid bitki növü.
| Neotinea tridentata | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||
| Elmi təsnifat | ||||||
|
Domen: Klad: Ranqsız: Aləm: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Klad: Dəstə: Fəsilə: Yarımfəsilə: Triba: Yarımtriba: Cins: Növ: Neotinea tridentata |
||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||
|
||||||
| ||||||
Çoxillik ot bitkisidir. Kök yumruları ellipsoidal, nadir hallarda yumurtavari formadadır.[1] Gövdələri 15-38 sm hündürlükdə, dibində 3-6 sm uzunluğunda yarpaqlar və yuxarıda iki-beş uclu yarpaqabənzər qabıqlar var. Yarpaqları uzunsov-lansetvari, 5-9 sm uzunluğunda və 1-2 sm enindədir. Sünbül qısa, sıx və subsferikdir. Çəpərlər lansetvari, uclu və yasəmən-bənövşəyi (yaşıl damarlı) rəngdədir. Çiçəkləri çəhrayı-yasəməndir. Dodağı açıq çəhrayı, tünd bənövşəyi ləkələri var, üç lobludur. Xarici təpəciklər yumurtavari-lansetvari, uclu, 8-9 mm uzunluğundadır, daxili yarpaqlar uzunsov və kütdür. Sürfəsi yumurtalıqdan qısa, 5-7 mm uzunluğunda, silindrik, küt və bir az əyridir.[2]
May ayında çiçək açır. Meyvə vermə iyun ayında baş verir. Çoxalma toxumla həyata keçirilir.
Aralıq dənizi, Qərbi və Mərkəzi Avropada, Rusiyada, Çikaqoda və Qara dəniz sahillərində yayılıb.[3]
Çəmənliklərdə, meşə açıqlıqlarında və aşağı və orta dağ qurşaqlarında qayalı yamaclarda rast gəlinir.
Yaşayış mühitinin pozulması, buketlər üçün inflorescences kütləvi toplanması və müxtəlif məqsədlər üçün kök yumrularının qazılması zəruridir. Növün geniş yayıldığı ərazilərdə təbiət qoruqlarının yaradılması və populyasiyanın vəziyyətinin monitorinqi vacibdir.
- Odontorchis tridentata (Scop.) D.Tyteca & E.Klein
- Orchis tephrosanthos Vill.
- Orchis tridentata Scop.
- Neotinea commutata var. angelica (A.Alibertis) P.Delforge
- Neotinea tridentata var. libanotica Addam & Bou-Hamdan
- Neotinea tridentata subsp. tridentata
- Orchis aetnensis Tineo
- Orchis aetnensis var. laxiflora Tod. ex Guss.
- Orchis brevilabris Fisch. & C.A.Mey.
- Orchis gussonei Tod.
- Orchis lactea f. burnatii Briq.
- Orchis mauri Jord. ex Cortesi
- Orchis parlatoris Tineo
- Orchis parviflora Ten.
- Orchis ricasoliana Parl.
- Orchis scopolii Timb.-Lagr.
- Orchis simia Vill.
- Orchis taurica Lindl.
- Orchis tridentata var. aetnensis (Tineo) Nyman
- Orchis tridentata lusus albiflora Waisb.
- Orchis tridentata f. albiflora A.Terracc.
- Orchis tridentata f. alcicornis Landwehr
- Orchis tridentata subsp. angelica A.Alibertis
- Orchis tridentata f. brachyloba Waisb.
- Orchis tridentata var. burnatii Rouy
- Orchis tridentata f. chersonesensis Turrill
- Orchis tridentata f. grandiflora A.Terracc.
- Orchis tridentata var. gussonei (Tod.) Nyman
- Orchis tridentata lusus linearis Waisb.
- Orchis tridentata var. parlatoris (Tineo) Nyman
- Orchis tridentata f. submilitaris (Schur) Soó
- Orchis tridentata f. unidentata Waisb.
- Orchis tridentata var. variegata (All.) Rchb.f.
- Orchis variegata All.
- Orchis variegata var. submilitaris Schur
- ↑ National Museums and Galleries of Northern Ireland. "Orchis tridentata". ORCHIDS OF EUROPE WEB SITE. 2004. 5 mart 2009 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 sentyabr 2009.
- ↑ Encyclopedia of Life. "Neotinea tridentata (Scop.) R.M. Bateman, Pridgeon & M.W. Chase - Encyclopedia of Life". İstifadə tarixi: 24 sentyabr 2009.
- ↑ Delforge, Pierre. Orchids of Europe, North Africa and the Middle East (ingilis) (3rd). London: A&C Black. 2005. 640. ISBN 0-7136-7525-X.