Nailə Akıncı(türk. Naile Akıncı;1 iyul 1923, Van – 2 aprel 2014, İstanbul) — türk rəssamı.
| Nailə Akıncı | |
|---|---|
| türk. Naile Akıncı | |
| Doğum tarixi | 1 iyul 1923 |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 2 aprel 2014 (90 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Milliyyəti | türk |
| Vətəndaşlığı |
 Türkiyə |
| Fəaliyyəti | rəssam |
| Janr | plener |
1938-ci ildə Nailə Akıncı İstanbul Dövlət İncəsənət Akademiyasının Rəssamlıq şöbəsinin Orta ixtisas bölməsinə daxil olub. Qalereyada Nurullah Bərk və Bedri Rəhmi Əyüboğlunun rəhbərliyi altında təhsil alan Nailə Akınçı həmçinin təhsilini Şəfiq Bursalının rəhbərliyi altında Cour de Soir kursunda davam etdirib.
Leopold Levi və Zəki Kocamemi studiyalarında təhsilini bitirdikdən sonra, 1943-cü ildə Akademiyanın Rəssamlıq şöbəsinin Orta ixtisas bölməsindən məzun oldu. Xəstəliyi səbəbindən təhsilini təxminən altı il yarımçıq qoyan Akıncı, 1949-cu ildə Akademiyaya geri döndü və 1952-ci ildə Ali Rəssamlıq fakültəsinin Zəki Qocamemi Emalatxanasından məzun oldu. İlk fərdi sərgisini 1964-cü ildə İstanbulda keçirən və 1997-ci ildə Yaponiyanın Niiqata prefekturasındakı Kaşivazaki Türk Mədəniyyət Kəndi Muzeyində keçirilən retrospektiv sərgisi ilə böyük səs-küyə səbəb olan rəssamın, bu günə qədər əsasən İstanbul, Ankara, İzmir, Afina və Niiqata şəhərlərində ümumilikdə 48 fərdi sərgisi keçirilib. Florens Naytingel Xəstəxanasında müalicə alan Akıncı 90 yaşında vəfat edib və Zəncirliquyu qəbiristanlığında dəfn edilib.
Cümhuriyyət dövrünün ilk türk rəssamlarından biri olan Nailə Akıncı 1 iyul 1923-cü ildə Vanda anadan olub. 1938-ci ildə İstanbul Dövlət İncəsənət Akademiyasının Rəssamlıq şöbəsinin Orta ixtisas bölməsinə qəbul imtahanından keçərək ali məktəbə qəbul olub. Qalereyada Nurullah Bərk və Bedri Rəhmi Əyüboğlunun rəhbərliyi altında təhsil alan Nailə Akınçı həmçinin təhsilini Şəfiq Bursalının rəhbərliyi altında Cour de Soir kursunda davam etdirib. Leopold Levi və Zəki Kocamemi studiyalarında təhsilini bitirdikdən sonra 1943-cü ildə Akademiyanın Rəssamlıq şöbəsinin Orta ixtisas bölməsindən məzun olub. Xəstəliyi səbəbindən təhsilini təxminən altı il yarımçıq qoyan Akıncı, 1949-cu ildə Akademiyaya geri döndü və 1952-ci ildə Ali Rəssamlıq fakültəsinin Zəki Qocamemi Emalatxanasından məzun olub.[1] Rəssam Türkiyədə üç yüzdən çox sərgidə iştirak etmiş və ilk fərdi sərgisini 1964-cü ildə İstanbulda keçirmişdir.[2] Karyerasının son illərində Akıncının, əsasən İstanbulda, eləcə də Ankara, İzmir, Afina və Yaponiyanın Niiqata şəhərlərində qırxdan çox fərdi sərgisi keçirilib. O, əsərləri ilə Türkiyəni xaricdə 13 milli və 14 beynəlxalq sərgidə təmsil edib və 7 beynəlxalq mükafat qazanıb. Bundan əlavə, 1977-ci ildə qazandığı ardıcıl beynəlxalq mükafatlar nəticəsində Akıncı Fransanın Riom şəhərindəki Mandet Muzeyi tərəfindən təşkil edilən "Müasir Qadın rəssamlar sərgisi"nə şəxsən dəvət alıb.[1]
Naile Akıncı, özünəməxsus və fərqli ikonoqrafiyanı təmsil etsə də, türk rəssamlığında xüsusi yer tuturdu.[1] Rəssamın əsərləri impressionist yanaşmadan uzaqdır. İstanbula bağlı bir rəssam kimi tanınan Nailə Akıncı, şəhərə olan esevgisini əks etdirən əsərləri ilə seçilir. Bu mənada, Akıncının imzası demək olar ki, "Əyyub" ilə bütünləşib və o, incəsənət dünyasında müasir Türk incəsənətinin ən güclü mənzərəçi rəssamlarından biri hesab olunur.[3] Adı Əyyubsultan ilçəsi ilə sinonim olan rəssamın bu əsəri ilə yanısıra, İstanbulun Bəbək, Ortaköy, Kiçiksu və Anadolu Kavağı kimi digər mənzərəli yerləri olan səmtləri özündə əks etdirən əsərləri də vardır.[3] Rəssamın 1962-ci ildə qismən məskunlaşdığı Mərmərə və Əkinlik adalarının özünəməxsus regional rəngləri və xüsusiyyətlərini əks etdirən əsərlərini, eləcə də bu dövrdə təsirləndiyi qadınlar, balıqçılar, at və pişikləri təsvir edən bəzi kompozisiyaları, avtoportretləri və natürmortları görmək mümkündür.[3]
Nailə Akıncı sənətə olan sədaqətini bu sözlərlə ifadə etmişdir: "Yetmiş beş il... Bir-birimizə xəyanət etmədən, darıxmadan və arxamızı çevirmədən kətanla təkbaşına yetmiş beş il keçirdim. Geriyə baxanda ağlıma gələn yüzlərlə sözü ələkdən keçirən də, hisslərimi ümumiləşdirmək üçün yalnız bir söz qalırdı: Minnətdarlıq".[1]
- 1976. 11-ci Klermon Ferrand Müasir İncəsənət Sərgisi (Şəhər Xüsusi mükafatı)[2]
- 1979. Akbank "Tarixi və Turizm Türkiyəsi" mövzulu rəsm müsabiqəsi (Fəxri Fərman)[2]
- 1981. 13-cü Klermon Ferrand Müasir İncəsənət Sərgisi (Xüsusi Münsiflər mükafatı)[2]
- 1983. İzmir Rəsm və Heykəl Muzeyinin Fəxri Fərmanı[2]
- 1983. "Bolu və Boluda Həyat" mövzusunda rəsm müsabiqəsi (Fəxri Fərman)[2]
- 1986. Milan Beynəlxalq Sərgisi (Üçüncü yer mükafat)[2]
- 1988 1988-ci ildə Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən "Sənətin 50 illiyi və Türk incəsənətinə verdiyi töhfələrə görə" Dövlətin Fəxri mükafatına layiq görülüb.[4]
- 2003. 2003-cü ildə ARTIST-TÜYAP 13-cü İstanbul İncəsənət Sərgisində Fəxri Rəssam seçilib.[4]
- 2005. 2005-ci ildə Sədat Səmavi mükafatlarından "Vizual Sənətlər mükafatı"nı qazanıb.[4]
Ömrünün son illərində parkinson xəstəliyi ilə mübarizə aparan Nailə Akıncı, rəsm çəkməyə hələ də davam edirdi. O, 2 aprel 2014-cü ildə 90 yaşında vəfat edib.[4][5][6] 4 apreldə Zəncirliquyu qəbiristanlığında torpağa tapşırılıb.[7][8]
- ↑ 1 2 3 4 (Türkçe) https://www.skylife.com/tr/2013-11/resme-adanmis-bir-omur-naile-akinci (#bare_url_missing_title). 22 Aralık 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ 1 2 3 4 5 6 7 https://turkishpaintings.com/index.php?p=37&l=1&modPainters_artistDetailID=331 (#bare_url_missing_title). 3 Nisan 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ 1 2 3 Alpay, Zeynep. "Türk Ressamlar Dizisi: Naile Akıncı" (Türkçe). 31 Temmuz 2019. 3 Nisan 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ 1 2 3 4 https://www.bianet.org/bianet/yasam/154673-ressam-naile-akinci-hayata-veda-etti (#bare_url_missing_title). 28 Kasım 2018 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "Ressam Naile Akıncı Hayata Veda Etti". 29 Kasım 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2013 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ "Türk Ressamlar Dizisi: Naile Akıncı". 3 Nisan 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.
- ↑ "Arşivlenmiş kopya". 3 Nisan 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 Nisan 2021.