Markovits modeli (ing. Markowitz Modern Portfolio Theory, MPT) — investisiyaların optimallaşdırılması üçün nəzərdə tutulmuş nəzəriyyə. Harri Markovits tərəfindən 1952-ci ildə təqdim edilmişdir və Nobel mükafatına layiq görülmüşdür. Bu model investorların portfelini elə qurmağa çalışır ki, onlar eyni zamanda mümkün gəliri maksimuma çatdırmaq və riski minimuma endirmək qabiliyyətinə sahib olsunlar.[1]
Riskin azaldılması üçün aktivlərin müxtəlifləşdirilməsi vacibdir. Yəni, portfel müxtəlif aktivlərdən ibarət olmalıdır ki, bir aktivdəki itki digər aktivdəki qazanc ilə kompensasiya edilsin. İnvestor həm mümkün olan ən yüksək gəliri əldə etmək istəyir, həm də riskini idarə etmək istəyir. [2]Bu model, gəlirin artırılması ilə riskin azaldılması arasında tarazlıq tapmağı təklif edir. Risk standart sapma ilə ölçülür. Standart sapma bir portfelin gəlirlərinin dəyişkənliyini və qeyri-müəyyənliyini ifadə edir. Portfeldəki aktivlər arasında əlaqə (korrelyasiya) nəzərə alınır. Bir-biri ilə zəif korrelyasiyaya malik olan aktivlər portfelə əlavə edilərsə, risk azalır.[3]
Hər bir aktivin mümkün gəlirləri və ehtimalları əsasında hesablanır. Portfelin ümumi riskini standart sapma ilə ifadə edir və bu düsturla hesablanır.
Effektiv sərhəd (ing. Efficient Frontier) — müxtəlif aktiv paylanmalarının ən yaxşı mümkün kombinasiya nöqtələrini təmsil edir. Effektiv sərhəd üzərində yerləşən portfellər eyni risk səviyyəsi üçün maksimum gəliri və ya eyni gəlir səviyyəsi üçün minimum riski təmin edir.
Aktivlərin gözlənilən gəlirləri, riskləri (standart sapmaları) və bir-biri ilə kovariasiyaları müəyyən edilir. Müxtəlif çəkilər istifadə edilərək portfelin müxtəlif kombinasiya nöqtələri hesablanır. [4]Minimum risk və maksimum gəlir üçün portfellərin bir xətti qurulur. İnvestorun risk profilinə uyğun olan nöqtə effektiv sərhəddən seçilir.[5]
| Üstünlükləri | Məhdudiyyətləri |
|---|---|
| Elmi əsaslı yanaşma | Aktivlərin gəliri, riski və korrelyasiyası sabit olaraq qəbul edilir, lakin real bazar şəraitində bu göstəricilər dəyişkəndir.[6] |
| Müasir maliyyə modellərində nəzəri və praktiki olaraq geniş istifadə olunur. | Model maliyyə gəlirlərinin normal paylanmaya malik olduğunu qəbul edir, lakin real bazarlarda anomaliyalar mövcuddur. |
| Portfelin müxtəlifləşdirilməsi ilə risk minimallaşdırılır. | Aktivlər arasındakı əlaqəni düzgün qiymətləndirmək üçün dəqiq məlumat toplamaq çətindir. |
| Gözlənilən gəlir və risk ticarət-off-u optimal səviyyədə həyata keçirilir. | Standart sapma riski tam ölçmür (məsələn, bazarın qeyri-adi hadisələrindən yaranan risklər).[6] |
- ↑ "Markowitz".
- ↑ Henide, Karim. "Sherman ratio optimization: constructing alternative ultrashort sovereign bond portfolios". Journal of Investment Strategies. 2023. doi:10.21314/JOIS.2023.001.
- ↑ Rustagi, R.P. Financial Management. India: Taxmann Publications (P.) Ltd. sentyabr 2010. ISBN 978-81-7194-786-7.
- ↑ Barreiro-Gomez, J.; Tembine, H. "Blockchain Token Economics: A Mean-Field-Type Game Perspective". IEEE Access. 7. 2019: 64603–64613. doi:10.1109/ACCESS.2019.2917517. ISSN 2169-3536.
- ↑ Scherer, B. "Portfolio resampling: Review and critique". Financial Analysts Journal. 58 (6). 2002: 98–109. doi:10.2469/faj.v58.n6.2489.
- 1 2 Benichou, R.; Lemperiere, Y.; Serie, E.; Kockelkoren, J.; Seager, P.; Bouchaud, J.-P.; Potters, M. "Agnostic Risk Parity: Taming Known and Unknown-Unknowns". Journal of Investment Strategies. 6. 2017.
- Markowitz, H.M. "Portfolio Selection". The Journal of Finance. 7 (1). mart 1952: 77–91. doi:10.2307/2975974. JSTOR 2975974.
- Markowitz, H.M. "The Utility of Wealth" (PDF). The Journal of Political Economy. LX (2). aprel 1952: 151–158. doi:10.1086/257177.