Kip Torn - (1 iyun 1940-cı ildə Yuta ştatının Logan şəhərində anadan olub)[1][2] Amerikalı fizik və astronom, ümumi nisbilik nəzəriyyəsi üzrə dünyanın aparıcı mütəxəssislərindən biridir. O, qravitasiya dalğalarının eksperimental aşkarlanmasına görə 2017-ci ildə Fizika üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb.
O, ABŞ Milli Elmlər Akademiyasının üzvü (1973il) və Rusiya Elmlər Akademiyasının xarici üzvüdür (1999il).[3]
Cazibə qüvvəsi nəzəriyyəsi, astrofizika və kvant ölçmə nəzəriyyəsi üzrə mütəxəssis, Beynəlxalq LIGO cazibə dalğası axtarış layihəsinin qurucularından biri olub.
1965-ci ildə Prinston Universitetindən doktorluq dərəcəsi almışdır.[4] 1991-ci ildən Kaliforniya Texnologiya İnstitutunda Feynman professoru, Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının üzvü (1972il) və NASA Elmi Şurasının üzvüdür. 2009-cu ildə təqaüdə çıxdı, lakin Kalteksdə Feynman professoru vəzifəsində qalaraq bütün diqqətini ümumi fizika dərsliyi və populyar kitablar üzərində işləməyə verdi.[5]
11 fevral 2016-cı ildə o, qravitasiya dalğalarının kəşfinə həsr olunmuş mətbuat konfransında LIGO əməkdaşlığını təmsil edən dörd alimdən biri oldu.[6]
Cazibə nəzəriyyəsi və yüksək enerjili astronomiya haqqında kitabların müəllifi və redaktorudur. 1973-cü ildə o, Con Uiler və Çarlz Misner ilə birlikdə klassik "Qravitasiya" kitabını yazıb. Ümumi nisbilik nəzəriyyəsi üzrə dərslik-monoqrafiya kitabının həmmüəllifidir[7].
- 1983-cü ildə - Silliman Mühazirəsi
- 1992-ci ildə - Rixtmayer Xatirə Mükafatı
- 1996-cı ildə - Karl Şvartsşild Medalı
- 1996-cı ildə- Yuliya Edgar Lilienfeld Mükafatı
- 2009-cu ildə - Albert Eynşteyn Medalı
- 2010-cu ildə - Nils Bor Medalı
- 2016-cı ildə - Fundamental Fizika Mükafatı
- 2016-cı ildə - Qruber Mükafatı
- 2016-cı ildə - Şau Mükafatı
- 2016-cı ildə - Kavli Mükafatı
- 2016-cı ildə - Tomalla Mükafatı
- 2016-cı ildə - Oskar Kleyn Medalı
- 2017-ci ildə - Asturiya Şahzadəsi Mükafatı
- 2017-ci ildə - Fizika üzrə Nobel Mükafatı (1\4 mükafat)
- 2018 -ci ildə - Luis Tomas Mükafatı, Rokfeller Universiteti
- 2020-ci ildə - Ceyms Medison Medalı
- 1981-ci ildə - Lomonosov adına Moskva Dövlət Universitetinin Fəxri Doktoru .[8]
- 2001-ci ildə Qlazqo Universitetindən fəxri dərəcəyə layiq görülüb.[9]
- ↑ IMDb (англ.) — 1990.
- ↑ Gregersen E. Kip Thorne // Encyclopædia Britannica (англ.)
- ↑ Кип Торн: "Исследование вселенной при помощи гравитационных волн: от Большого взрыва до черных дыр" | Фестиваль науки. festivalnauki.ru. Дата обращения: 18 февраля 2020. Архивировано 18 февраля 2020 года.
- ↑ https://www.its.caltech.edu/~kip/index.html/cv.html
- ↑ Биографический очерк К. С. Торна на сайте Калтеха. Дата обращения: 3 марта 2010. Архивировано 11 сентября 2013 года.
- ↑ Phys. Rev. Lett. vol.61, pp. 1446—1449 (1988)
- ↑ Misner, Charles W.; Kip S. Thorne; John Archibald Wheeler. Gravitation. — San Francisco: W. H. Freeman, 1973. — ISBN 0-7167-0344-0.
- ↑ VIVOS VOCO: К. Торн, «Чёрные дыры и гравитационные волны». Дата обращения: 24 апреля 2016. Архивировано 20 декабря 2017 года.
- ↑ University of Glasgow — University news — Archive of news — 2017 — October — UofG congratulates Nobel Prize Winners for gravitational wave research. Дата обращения: 11 февраля 2019. Архивировано 12 февраля 2019 года.