Kena — Cənubi Amerika xalqları nəfəs musiqi aləti. O, Cənubi Amerikanın dağlıq bölgələrindəki hinduların - Peru, Boliviya, Çilinin şimalı, Argentinanın şimalı və şimal-qərbi, Ekvador, Kolumbiya, Venesuela, Qviana mədəniyyətində istifadə edilən uzun fleytadır.
| Kena | |
|---|---|
_Quena_-_bois_et_pyrogravure_-_intermédiaire_récent_-_'Musée_des_Amériques'_-_Auch.jpg) | |
| Təsnifat | nəfəs aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 421.111.12 |
| Mənşə ölkəsi | Cənubi Amerika |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Çavin mədəniyyətindən (e.ə. IX-II əsrlər) məlum olan bu alət heyvan və insan sümüklərindən, qızıl və gümüşdən, gildən və ya balqabaqdan hazırlanırdı. Hazırda əsasən qamışdan və bambukdan hazırlanır.[1]
Alətin uzunluğu 25-70 sm-dir. 5-6 dəliyi (nadir hallarda 8), üstəgəl baş barmaq üçün əks tərəfdə əlavə bir dəliyi var. Qamma xromatikdir və iki oktavadan ibarətdir. Əsas qammanın dəyişdirilməsi dəliyi qismən bağlamaqla əldə edilir.
Keçua, Aymara və mestizo musiqisində pentatonik melodiyaları ifa etmək üçün istifadə olunur. Kena əsasən kişilər tərəfindən solo və ya ansambllarda ifa olunur. Məsələn, bombo və ya kaha barabanları olan iki kena-kena, vaino, bailecito, carnavalito, kaçarpari, çueça, takuirari və s. rəqslərinə müşayiət olunurdu. Üç kenadan (pusifia və ya mukululos) ibarət ansambl da tipikdir.[2]
- ↑ "Resolución Directoral Nº 1103/INC-2008" (PDF) (ispan). National Institute of Culture. 22 avqust 2008. İstifadə tarixi: 25 sentyabr 2025.
- ↑ "MOXEÑO o MOSEÑO".
system of insufflation...placing a cane of conduit towards the mouth...to blow through the artificial "mouth"...due to the great distance from the normal mouth to the holes.
- Quena music
- How to select a quena
- The sound of the quena Los Koyas
- Quenacho Music Arxivləşdirilib 2011-07-12 at the Wayback Machine, Iain Kelso