Grimpoteuthis və ya Qanadlı Dambo səkkizayaqlısı — Molyusklar tipinin başıayaqlılar sinfinə aid səkkizayaqlılar dəstəsinin səkkizayaqlı cinsi. Qeyri-adi görünüşə malik səkkizayaqlı, adını məşhur "Dumbo" filminin uçan filindən almışdır.
| Grimpoteuthis | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||||
|
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır. ???: Grimpoteuthis |
||||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||||
|
||||||||||
| ||||||||||
Grimpoteuthis dərin dənizlərdə, təxminən 3000-4000 metr dərinlikdə yaşayırlar. Bədənlərinin uzunluğu 20-30 sm arasında dəyişir, lakin bəzi növlər 1.5 metrə qədər çata bilər. Onların bədənləri yumşaq, yapışqan quruluşda olur və tentakullarının arasında şəbəkəvari membran yerləşir.[2]
Grimpoteuthis əsasən Sakit, Atlantik və Hind okeanlarının dərinliklərində yaşayırlar. Onların əsas yaşayış yerləri okeanın dibindəki soyuq və yüksək təzyiqli sahələrdir. Çox nadir görüldükləri üçün onların populyasiyası haqqında dəqiq məlumat yoxdur.[3][4]
Bu səkkizayaqlılar plankton, kiçik xərçəngkimilər və digər kiçik dəniz canlıları ilə qidalanırlar. Onlar ovlarını tentakullarının köməyi ilə tələyə salıb asanlıqla tuturlar. Dumbo ahtapotları əsasən passiv qidalanma strategiyasından istifadə edirlər və ovlarını qəfil hücumlarla deyil, daha çox suyun hərəkətinə uyğun yavaş-yavaş udurlar.
Grimpoteuthislar digər səkkizayaqlılardan fərqli olaraq daha çox üzgəcləri ilə hərəkət edirlər. Onlar tentakullarından çox qanadabənzər üzgəclərini istifadə edərək zərif şəkildə suyun içində süzürlər. Digər ahtapotlardan fərqli olaraq, düşmənlərindən qaçmaq üçün mürəkkəb ifraz etmir, əvəzinə dəniz dibinə gizlənərək özlərini müdafiə edirlər.[5]
Grimpoteuthisların çoxalma prosesi digər ahtapotlardan bir qədər fərqlidir. Dişi Grimpoteuthislar yumurtalarını birbaşa okean dibindəki qoruyucu yerlərə yerləşdirir. Yumurtaların inkubasiya müddəti uzun çəkir və dişilər yumurtaları qorumağa xüsusi diqqət yetirirlər. Grimpoteuthislarının ömrü təxminən 3-5 il arasında dəyişir.[6]
Grimpoteuthislar dərin dəniz ekosisteminin mühüm hissəsidir və elm adamları üçün çox maraqlı tədqiqat mövzularından biridir. Onların dərin dənizdəki həyat tərzi, təkamül strategiyaları və uyğunlaşma mexanizmləri elmə yeni biliklər qazandırır. Lakin iqlim dəyişikliyi və dərin dənizlərin tədqiqi nəticəsində onların yaşayış mühitlərinə təsirlər hələ də araşdırılmaqdadır.[7]
- ↑ Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1999.
- ↑ Voss, Gilbert L.; Pearcy, William G. "Deep-water octopods (Mollusca: Cephalopoda) of the northeastern Pacific". Proceedings of the California Academy of Sciences. 4th series. San Francisco, CA: en:California Academy of Sciences (1990–1992 tarixində nəşr olunub). 47 (3). 17 oktyabr 1990: 47–94 – biodiversitylibrary.org vasitəsilə.
- ↑ "Grimpoteuthis (Robson, 1932)". World Register of Marine Species (WoRMS). 2022 – marinespecies.org vasitəsilə.
- ↑ Young, Richard. "Grimpoteuthis". en:Tree of Life Web Project (tolweb.org). İstifadə tarixi: 10 may 2014.
- ↑ "Finned deep-sea octopuses". MarineBio.org. İstifadə tarixi: 8 may 2014.
- ↑ Roberts, Emily. "A Deep Dive with the Dumbo Octopus - Ocean Conservancy". 8 oktyabr 2018. İstifadə tarixi: 8 noyabr 2024.
- ↑ Fazal, Rehman. "A Deep Dive with the Dumbo Octopus,All About Dumbo Octopus". Ocean Fauna. 29 sentyabr 2024. İstifadə tarixi: 29 sentyabr 2024.[ölü keçid]
- Dumbo octopus. bbc.co.uk (video). en:BBC Nature. 18 noyabr 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib.