Gentrifikasiya — daha varlı sakinlərin axını və investisiya nəticəsində bir məhəllənin xarakterinin dəyişdiyi proses.[1][2] Gentrifikasiya anlayışının qəbul edilmiş vahid tərifi yoxdur.[3][4] İctimai diskursda bu termin bəzən mənfi çalarla, geniş fenomenlər toplusunu təsvir etmək üçün istifadə olunmuşdur.[4]
Gentrifikasiya şəhər siyasəti və planlaşdırmasında geniş yayılmış və mübahisəli mövzudur. Gentrifikasiya çox vaxt bir məhəllənin iqtisadi dəyərini artırır, lakin demoqrafik tərkibin dəyişməsi və mövcud sakinlərin yerindən çıxarılması ehtimalına görə mübahisələrə səbəb ola bilər.[1] Metropoliten ərazilərdə mənzil çatışmazlığı və daşınmaz əmlak dəyərlərinin artması şəraitində gentrifikasiyanın baş vermə ehtimalı daha yüksəkdir.[5]
Gentrifikasiya prosesi adətən qonşu şəhərlərdən, qəsəbələrdən və ya məhəllələrdən olan yüksək gəlirli şəxslərin bir əraziyə artan marağı nəticəsində baş verir. Sonrakı mərhələlərə daşınmaz əmlak inkişafı ilə məşğul olan şirkətlər, yerli hökumət və ya icma fəalları tərəfindən icmaya və əlaqəli infrastruktura qoyulan investisiyaların artması, bunun nəticəsində iqtisadi inkişaf, biznes üçün cəlbediciliyin yüksəlməsi və cinayət səviyyəsinin azalması daxildir.
- 1 2 Finio, Nicholas. "Measurement and Definition of Gentrification in Urban Studies and Planning". Journal of Planning Literature (ingilis). 37 (2). 2022: 249–264. doi:10.1177/08854122211051603. ISSN 0885-4122.
- ↑ "Gentrification". Dictionary.com.Lees, Slater və Wyly, 2010[səhifə göstərin] define gentrification as "the transformation of a working-class or vacant area of the central city to a middle class residential and/or commercial use".
- ↑ Vigdor, Jacob L. "Does Gentrification Harm the Poor?". Brookings-Wharton Papers on Urban Affairs. 2002 (1). 2002: 133–182. doi:10.1353/urb.2002.0012. ISSN 1533-4449.
Existing literature on gentrification has failed to arrive at a consensus definition of what the process entails. Some authors define gentrification as private sector–initiated residential and commercial investment in urban neighborhoods accompanied by inflows of households with higher socioeconomic status than the neighborhood's initial residents. Other authors impose an additional necessary condition that initial residents must be displaced in the process.
- 1 2 Demsas, Jerusalem. "What we talk about when we talk about gentrification". Vox (ingilis). 5 sentyabr 2021.
- ↑ Murphy, Daniel. "Housing cycles and gentrification". Journal of Monetary Economics. 144. 2024. doi:10.1016/j.jmoneco.2024.01.003. ISSN 0304-3932.