Fransis Bebey (fr. Francis Bebey; 15 iyul 1929[1][2][…], Duala[2][1][…] – 28 may 2001[1][2][…], XIII arondisman[3][1]) – kamerunlu musiqişünas, yazıçı, bəstəkar və yayımçı.
| Fransis Bebey | |
|---|---|
| Ümumi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 15 iyul 1929[1][2][…] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 28 may 2001[1][2][…] (71 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Musiqiçi məlumatları | |
| Fəaliyyəti | müğənni, yazıçı, jurnalist, diktor, gitaraçı, bəstəkar |
| Janrlar | elektronik musiqi[4], caz[5] |
| Musiqi alətləri | gitara[6], fleyta |
| Təhsili | |
Fransis Bebey 15 iyul 1929-cu ildə Kamerunun Duala şəhərində anadan olmuşdur.[7] Dualada kollecdə riyaziyyat üzrə təhsil aldıqdan sonra Paris Universitetində yayımçılıq ixtisasına yiyələnmişdir. Daha sonra ABŞ-yə köçərək Nyu-York Universitetində yayımçılıq təhsilini davam etdirmişdir.[8] 1957-ci ildə Bebey Kvame Nkrumanın dəvəti ilə Qanaya köçmüş və orada yayımçı kimi fəaliyyətə başlamışdır.[9]
1960-cı illərin əvvəllərində Bebey Fransaya köçərək incəsənət sahəsində fəaliyyətə başlamış, özünü musiqiçi, heykəltaraş və yazıçı kimi tanıtmışdır. O, həmçinin ənənəvi Afrika alətləri ilə yanaşı, elektron klavişli alətlərdən və proqramlaşdırıla bilən zərb maşınlarından istifadə edən ilk afrikalı musiqiçi olmuşdur.[10] Onun ən populyar romanı "Aqata Mudionun oğlu"dur. 1961–1974-cü illərdə YUNESCO-da çalışarkən Parisdə musiqi şöbəsinin rəhbəri vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir.[11][8][9] Bu vəzifə ona ənənəvi Afrika musiqisini tədqiq və sənədləşdirmək imkanı vermişdir.[12]
Bebey ilk albomunu 1969-cu ildə buraxmış və 1975–1997-ci illər ərzində "Ozileka" leyblı altında 20-dən çox albom nəşr etdirmişdir.[10][13] Yaradıcılığının əsasını gitara musiqisi təşkil etsə də, o, buraya ənənəvi Afrika alətlərini və sintezatorları da daxil etmişdir. Onun üslubu Kamerunun makossa ritmlərini klassik gitara, caz, pop və elektronika ilə birləşdirirdi;[14] tənqidçilər tərəfindən bu tərz novator, "intellektual, yumoristik və dərindən hissiyyatlı" kimi xarakterizə olunurdu.[9] O, duala, ingilis və fransız dillərində ifa edirdi.[14]
Bebey Manu Dibanqonun karyerasına başlamasına kömək etmişdir.[15] O, həmçinin Mərkəzi Afrika piqmeyləri tərəfindən yaradılan birnotlu bambuk fleytanın – ndehunun populyarlaşmasında mühüm rol oynamışdır. Bebey piqmey qəbilələri arasında sahə tədqiqatları apararaq, xüsusilə onların musiqi ənənələrinə diqqət yetirmişdir.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 4 5 6 Francis Bebey // Encyclopædia Britannica (ing.).
- 1 2 Fichier des personnes décédées mirror.
- ↑ Discogs (ing.). 2000.
- ↑ Montreux Jazz Festival Database.
- ↑ https://musique.rfi.fr/artiste/musiques-monde/francis-bebey.
- ↑ Ola-Davies, George. "Francis Bebey". The Independent. 31 may 2001. 11 avqust 2010 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 18 oktyabr 2016.
- 1 2 Southern, 1982. səh. 31
- 1 2 3 DeLancey, DeLancey, 2000. səh. 48
- 1 2 May, Chris. "The electric futurism of Cameroonian trailblazer Francis Bebey". The Vinyl Factory (ingilis). 9 oktyabr 2018. İstifadə tarixi: 30 noyabr 2022.
- ↑ "Bebey, Francis 1929–2001 | Encyclopedia.com". www.encyclopedia.com (ingilis). İstifadə tarixi: 18 noyabr 2018.
- ↑ "Francis Bebey | Cameroonian writer and composer". Encyclopedia Britannica (ingilis). İstifadə tarixi: 18 noyabr 2018.
- ↑ West, 2004. səh. 19
- 1 2 Hudgens, Trillo, 1999. səh. 1182
- ↑ Mbaku, 2005. səh. 198