Etyen-Qaspar Rober (fr. Étienne-Gaspard Robert; 15 iyun 1763[1], Lyej – 2 iyul 1837[1]) — daha çox "Robertson" səhnə adı ilə tanınan görkəmli fizik, illüziyaçı və Lyej yepiskopluğundan olan fantaqmaqoriya (şəkillərin proyeksiyası vasitəsilə yaradılan tamaşa) sənətinin nüfuzlu tərtibatçısıdır. Çarlz Dikkens onu "şərəfli və yüksək təhsilli şoumen" kimi xarakterizə etmişdir.[2] Öz tamaşaları üçün proyeksiya texnikaları sahəsindəki qabaqcıl işləri ilə yanaşı, Rober həm də fizika mühazirəçisi və aviasiyanın sürətli inkişaf dövründə aeronavt (hava şarı pilotu) olmuşdur.
| Etyen-Qaspar Rober | |
|---|---|
| | |
| Doğum tarixi | 15 iyun 1763[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 2 iyul 1837[1] (74 yaşında) |
| Dəfn yeri | |
Lyej yepiskopluğunun Lyej şəhərində anadan olan Rober Lövendə təhsil almış və optika sahəsi üzrə ixtisaslaşmış fizika professoru olmuşdur. O, həmçinin rəssamlığa böyük maraq göstərmiş və incəsənət sahəsində karyera qurmaq məqsədilə Fransaya köçmək niyyətində olmuşdur. 1791-ci ildə Parisə köçərək rəssam və cizgiçi kimi fəaliyyət göstərib dolanışığını təmin etmişdir. Parisdə olduğu müddətdə o, Kollec de Fransda təbiət elmləri üzrə mühazirələrlə yanaşı, həmkarı və hava şarı tarixinin mühüm simalarından biri olan Jak Şarlın mühazirələrində iştirak etmişdir.[2] Şarl sonradan Roberin mentoru olmuşdur.
1796-cı ildə, Fransa inqilabı dövründə və Fransa ilə Böyük Britaniya arasında müharibə elan edildikdən üç il sonra, Rober Fransa hökuməti ilə görüşərək Britaniya Krallıq donanmasının gəmilərini yandırmaq üçün bir üsul təklif etmişdir. Arximed güzgüləri haqqındakı mifə əsaslanaraq, o, Britaniya gəmilərinə intensiv günəş işığı yönəltmək üçün nəhəng güzgülərdən istifadə etmək istəyirdi. Lakin hökumət onun bu təklifini rədd etmişdir.[2][3][4]
Rober fizikanın müxtəlif sahələrində təcrübələr aparmış, 1790-cı illərdə və 19-cu əsrin əvvəllərində qalvanizm və optika sahəsindəki tədqiqatları barədə kütləvi nümayişlər keçirmişdir.[4]
- 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru (fr.): açıq məlumat platforması. 2011.
- 1 2 3 Zeitler, William. "E.G. Robertson Arxiv surəti 12 iyun 2008 tarixindən Wayback Machine saytında Arxivləşdirilib 12 iyun 2008 at the Wayback Machine". Accessed 29 July 2007.
- ↑ Burns, Paul. "The History of The Discovery of Cinematography: Chapter Six 1750–1799 Arxiv surəti 30 iyul 2017 tarixindən Wayback Machine saytında". Accessed 29 July 2007.
- 1 2 Adventures in Cybersound. "Robertson's Phantasmagoria". Accessed 29 July 2007.