Epizodik rol

Epizodik rol (ing. Bit part) — aktyorluq sənətində baş qəhrəmanlarla birbaşa ünsiyyətin olduğu və dialoqun beş cümlədən çox olmadığı rollardır; bu cür rollar ABŞ-da tez-tez "beş-və-ya-daha-az" və ya "beşin-altında", Britaniya televiziyasında "altının-altında", dialoqsuz olduqda isə "sözsüz rol" adlandırılır.

Epizodik rol, kütləvi səhnə iştirakçısından (ekstra) daha yüksək, lakin köməkçi aktyordan daha aşağı mövqedə qərarlaşan və adı titrlərdə qeyd olunan roldur. Hobbi olaraq və ya dolanışıq naminə mütəmadi olaraq belə rollarda çıxış edən aktyor epizodik rol aktyoru adlanır; bu termin həm də hələ köməkçi və ya baş rollara keçid edə bilməmiş gənc aktyorları təsvir etmək üçün istifadə olunur.

Baş qəhrəmanlarla adətən ünsiyyətdə olmayan kütləvi səhnə iştirakçılarından fərqli olaraq, epizodik rollardakı aktyorlar bəzən titrlərdə qeyd edilirlər. Tanınmış bir aktyorun və ya məşhurun epizodik rolda göründüyü kameo çıxışları bu təcrübədən istisnadır; belə çıxışlarda adın titrlərdə qeyd olunmaması geniş yayılmış bir haldır.

MGM studiyasının 1951-ci ildə ekranlaşdırdığı "Şou qayığı" musiqili filmində aşpaz Kuini (Fransis E. Vilyams) rolu səhnə versiyasındakı əhəmiyyətli köməkçi roldan filmdəki epizodik rola qədər ixtisar edilmişdi. Çıxışı kameo kimi nəzərdə tutulmayan Vilyamsın adı titrlərdə ümumiyyətlə qeyd olunmamışdı. Digər tərəfdən, Kuininn əri Co rolunu canlandıran Vilyam Varfildin rolu da orijinal səhnə variantı ilə müqayisədə kəskin şəkildə qısaldılsa da, "Ol' Man River" mahnısını oxuduğu üçün adı ekranda, titrlər hissəsində verilmişdi.

Epizodik rollar süjet xəttində çox vaxt əhəmiyyətli və bəzən həlledici olur; buna nümunə kimi Cek Albertsonun 1947-ci ildə çəkilmiş "34-cü küçədə möcüzə" bədii filmindəki poçt işçisi rolunu göstərmək olar. Epizodik rolu olan bəzi personajlar böyük diqqət cəlb edirlər. Konstantin Stanislavski qeyd edirdi ki, "kiçik rol yoxdur, kiçik aktyor var".^[1]

Epizodik rol aktyoru Dabbs Qrir bir dəfə demişdi: "Hər bir xarakter aktyoru, öz kiçik sahəsində baş roldadır.^[2]