Enliyarpaq parentuçeliya

Enliyarpaq parentuçeliya
Enliyarpaq parentuçeliya
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Klad: Asteridlər Klad: Lamidlər Dəstə: Dalamazçiçəklilər Fəsilə: Orobanşkimilər Triba: Çınqıllıqotukimilər Cins: Parentuçeliya Növ: Enliyarpaq parentuçeliya
Beynəlxalq elmi adı
	Parentucellia latifolia Caruel, 1885;
ITIS	504118
NCBI	374721
EOL	487434

Enliyarpaq parentuçeliya (lat. Parentucellia latifolia) — bitkilər aləminin dalamazçiçəklilər dəstəsinin orobanşkimilər fəsiləsinin parentuçeliya cinsinə aid bitki növü.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü (3) 7-25 (35) sm, gövdəsi düz, sadə və ya əsasında budaqlanmış, sadə saplaqlı vəzicikli tüklərlə örtülmüş birillik ot bitkisidir. Yarpaqları oturaq, xırda, enli yumurtaşəkilli, dərin dişlidir, aşağı yarpaqları qismən yaxınlaşmış, yuxarı yarpaqları 2-3 cüt düzülmüş, barmaqvari kəsilmiş, üçküncneştərvari küt dişlidir; çiçəkaltlığı yarpaqları daha ensiz, çox vaxt yalnız 3 ədəd dişli olur, demək olar ki, kasacığa bərabərdir. Çiçəkləri sünbülşəkilli çiçək qrupunda toplanmışdır. Tac tünd-fırfır rəngdədir, 8-15 mm uzunluqdadır, xaricdən tüklüdür, nazik borucuqlu və qısa büküşlüdür, üst dodağı qalpaqşəkilli, alt dodaq isə üçbölümlüdür, orta bölümü ensiz və uzundur. Qutucuğun uzunluğu 10 mm-dir, neştərvaridir, yastılaşmış, çılpaq və kasacıqdan qısadır. Aprel-may aylarında çiçəkləyir, may ayında meyvə verir.

Azərbaycanda yayılması

Abşeron, Qobustan, BQ qərb, BQ şərq, Kür-Araz oval., Lənk. oval. Aşağı dağ qurşağında. Ovalıqda və dağətəyi yerlərdə.

Yaşayış mühiti

Meşələrdə yol və çay kənarlarında, yarımsəhralarda, quru, gilli və daşlı yamaclarda rast gəlinir.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Bartsia latifolia (L.) Sm.
Bellardia latifolia (L.) Cuatrec.
Eufragia latifolia (L.) Griseb.
Euphrasia latifolia L.
Lasiopera latifolia (L.) Samp.
Trixago latifolia (L.) Rchb.

Heterotipik sinonimləri

Bartsia purpurea Duby
Eufragia atroviolacea Durand ex Guss.
Eufragia floribunda (Viv.) Pamp.
Eufragia vivianii Coss.
Euphrasia cyrenaica Pacho
Euphrasia praecox Lam.
Parentucellia floribunda Viv.
Parentucellia latifolia f. albiflora (Raulin) Jovan.-Dunj.
Parentucellia latifolia var. atroviolacea Rouy
Parentucellia latifolia var. pycnantha Heldr.
Trixago atroviolacea Nyman
Trixago purpurea Steven