Endryu Eben Stromincer (ing. Andrew Eben Strominger; 30 iyul 1955, Kembric) — Harvard Universitetinin Təbiətin Fundamental Qanunları Mərkəzinin direktoru və amerikalı nəzəri fizik. O, kvant qravitasiyası və sim nəzəriyyəsi üzrə ixtisaslaşmışdır; eyni zamanda "səma holoqrafiyası"nın (celestial holography) pionerlərindən biri hesab olunur. Strominger SYZ fərziyyəsi və CGHS modelinin həmmüəllifidir.
| Endryu Stromincer | |
|---|---|
 | |
| Doğum tarixi | 30 iyul 1955 (70 yaş) |
| Doğum yeri |
|
| Elm sahəsi | fizika |
| İş yerləri | |
| Təhsili | |
| Elmi rəhbəri | Roman Cakiv |
| Üzvlüyü | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Stromincer 2017-ci ildə Fundamental Fizika üzrə "Breakthrough Prize" (Sıçrayış Mükafatı) qazanmışdır. O, 2001-ci ildə Amerika İncəsənət və Elmlər Akademiyasının, 2018-ci ildə Amerika Fizika Cəmiyyətinin üzvü seçilmiş, 2020-ci ildə isə "Guggenheim Fellow" fəxri adına layiq görülmüşdür.
Stromincer İngiltərənin Kembric şəhərində anadan olmuşdur.[1] Atası Cek Stromincer yəhudi mənşəli biokimyaçı, anası Enn isə Minnesota ştatında fermada böyümüş katolik idi.[2] Endryunun bir yaşı tamam olmamış ailəsi Missuri ştatının Sent-Luis şəhərinə köçmüşdür; burada atası Vaşinqton Universitetində assistent professor kimi fəaliyyət göstərirdi. Altı il sonra atasına Viskonsin–Medison Universitetində kafedra rəhbərliyi təklif olunmuş və onlar Endryunun 13 yaşı olanadək orada yaşamışlar. O, uşaqlığının qalan hissəsini üç qardaşı ilə birlikdə Massaçusets ştatının Leksinqton şəhərində keçirmişdir. Atası Harvard Universitetində professor olduğu üçün o və qardaşları elmə maraq göstərmiş, vaxtlarını atasının laboratoriyalarında keçirmişlər.[3]
Endryu Vestondakı Kembric məktəbində təhsil alsa da,[4] Riçard Feynman mühazirələrini oxuduqdan sonra "orta məktəbi bitirməyə" qərar vermiş və özünü zərərli vərdişlərə meylli olan problemli bir yeniyetmə kimi təsvir etmişdir. 1970-ci ildə, hələ ikinci kursda oxuyarkən təhsilini yarımçıq qoymuşdur.[3][5]
15 yaşında evi tərk edərək Nyu-Hempşir ştatında bir kommunada yaşamaya başlamış[3] və 18 yaşına qədər orada qalmışdır.[6] O bildirir ki, həmin dövrdə evə gedib-gələrək Harvarddakı dərslərdə iştirak etmiş və Çin dilini öyrənmişdir.[3] Daha sonra 20 yaşına qədər Honkonqda yaşamış, burada fabriklərdə, fermalarda işləmiş və Çindilli bir qəzetdə məqalələr yazmışdır.[7][3] Bir müddət araşdırmaçı jurnalist olmağı düşünsə də,[8] nəhayət nəzəri fizik olmaq qərarına gələrək Harvard Kollecinə qayıtmışdır.[3] O, 1977-ci ildə fizika üzrə bakalavr (AB) dərəcəsi ilə məzun olmuşdur.[1]
Bakalavr təhsilini başa vurduqdan sonra ona bir neçə Nobel mükafatçısının dərs dediyi Berkli Kaliforniya Universitetində magistraturaya daxil olmaq tövsiyə edilmişdir. Məsləhətçilərinin onu bu sahədə davam etməkdən çəkindirməsinə baxmayaraq,[3] 1979-cu ildə magistr (MA) dərəcəsi almış,[1] daha sonra Massaçusets Texnologiya İnstitutunda doktorantura təhsilinə başlamışdır.[3] O, 1982-ci ildə fəlsəfə doktoru (PhD) dərəcəsini qazanmışdır.[1]
- 1 2 3 4 "Strominger, Andrew Eben". history.aip.org. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.
- ↑ Mineo, Liz. "Jack Strominger to retire after a lifetime of achievement". Harvard Gazette (ingilis). 6 yanvar 2020. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Zierler, David. "Strominger, Andrew on 2020 September 16". American Institute of Physics. 16 sentyabr 2020.
- ↑ "Gryphon: Spring/Summer 2017". Issuu (ingilis). 19 sentyabr 2017. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.
- ↑ The Gryphon. Weston, MA: The Cambridge School of Weston. 1970. 20.
- ↑ "How Black Holes Could Unlock the Mysteries of the Universe – Episode 62 – Behind the Wings – Podcast Episode – Podscan.fm". podscan.fm (ingilis). 6 oktyabr 2025. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.
- ↑ Nadkarni, Vithal C. "Hanging by a String: It may all be a single issue, after all". The Economic Times. 10 dekabr 2004. ISSN 0013-0389. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.
- ↑ "Communes, Reporting And Solitonic Solutions | News | The Harvard Crimson". www.thecrimson.com. İstifadə tarixi: 8 dekabr 2025.