Emin Xalid Onat (türk. Emin Halid Onat; 20 dekabr 1908[1], İstanbul[2] – 1961[3][4][…], İstanbul[2]) — Türkiyə memarı və İstanbul Texniki Universitetinin sabiq rektoru. O, Memarlar Palatasının 1 nömrəli üzvü və Demokrat Partiyanın İstanbul üzrə keçmiş millət vəkili olmuşdur (1954–1957). Onat Türkiyədə müasir memarlığın formalaşmasında mühüm rol oynamışdır.
| Emin Onat | |
|---|---|
| türk. Emin Onat | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 20 dekabr 1908[1] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 1961[3][4][…] (52–53 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Vətəndaşlığı | |
| Təhsili | |
| İşləri və nailiyyətləri | |
| Əsas tikililəri | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Onat 1908-ci ildə İstanbulda anadan olmuşdur. 1926-cı ildə İstanbul Texniki Universitetinə daxil olmuşdur. Daha sonra o, Zürix Texniki Universitetinə göndərilmişdir. Onat Mustafa Kamal Atatürkün məzarı olan Anıtqəbirin memarlarından biri olmuşdur. Onatın memarlıq üslubu ETH-də formalaşmışdır. O, məşhur və təcrübəli memar olan müəllimi Otto R. Salvisberqdən müasirlik yönümlü eksperiment aparmağı, şərh etməyi və axtarış aparmağı öyrənmişdir. Anıtkabirin kölgəsi altında qalmasına baxmayaraq, Onatın özünəməxsus memarlıq üslubu mövcud olmuşdur.[5]
Doktorantura işi üzrə müəllimi Ratip Berker olmuşdur.[6]
Onatın memarlıq istedadı Zürix Texniki Universitetində üzə çıxmışdır. Burada onun həmkar tələbələrindən biri, sonradan dövrünün ən yaxşı memarlarından birinə çevrilmiş, Otto Rudolf Salvisberq olmuşdur. Onat Zürixdə təhsilini başa vurmuş və 1934-cü ildə Türkiyəyə qayıtmışdır. Bir il ərzində Mühəndislik Məktəbinin Memarlıq Bölməsində assistent-professor olmuşdur. Bu vəzifədə olduğu illər Onatın tətbiq etdiyi yeni tədris metodlarına görə fakültə üzvləri ilə gərgin münasibətlərlə yadda qalmışdır. 1944-cü ildə Onat İstanbul Texniki Universitetində yeni yaradılmış Memarlıq Fakültəsinin ilk dekanı olmuşdur.[5]
Onat memarlıq karyerasını daha da yüksəltmişdir. 1946-cı ildə ona Böyük Britaniya Memarlar Kral İnstitutunun (RIBA) fəxri üzvlüyü verilmişdir. 1951-ci ildə o, İstanbul Texniki Universitetinin rektoru olmuş və bu vəzifəni iki il icra etmişdir. 1956-cı ildə Hannover Texniki Universiteti ona fəxri doktorluq diplomu təqdim etmişdir. 1957-ci ildə universitetə qayıtmışdır, lakin onun bu qayıdışı yalnız üç il davam etmiş, 21 oktyabr 1960-cı il tarixində o və 147 fakültə üzvü universitetdən uzaqlaşdırılmışdır.[5]
Demokrat Partiyanın İstanbul üzrə X çağırış millət vəkili olmuşdur (1954–1957).[7]
Onat karyerası ərzində bir neçə təsirli bina layihələndirmişdir. Bunlara İstanbul Teatr və Konservatoriyası, İstanbul Ədliyyə Sarayı (1949), Qavaqlıdərə Cənab, Çankaya Prezident Katibliyi və Təhlükəsizlik Baş İdarəsi daxildir. Onat yerli memarlıq elementlərinə üstünlük vermişdir. O, ənənəvi dizaynları öz layihələrinə daxil edərək orqanik birlik yaratmağa çalışmışdır. Onatın digər layihələri arasında İstanbul Lancları, Uludağ Sanatoriyası, Bursa Valisinin Sarayı və İstanbulda IBM Baş İdarəsi yer alır.[5]
- 1 2 Emin Onat // Artists of the World Online, Allgemeines Künstlerlexikon Online, AKL Online (alm.). / Hrsg.: A. Beyer, B. Savoy B: K. G. Saur Verlag, Verlag Walter de Gruyter, 2009. ISSN 2750-6088 doi:10.1515/AKL
- 1 2 3 4 Union List of Artist Names (ing.). 2010.
- 1 2 Emin Onat // Union List of Artist Names (ing.).
- 1 2 Emin Onat // Faceted Application of Subject Terminology.
- 1 2 3 4 "Emin Onat". Museum of Architecture. Archived from the original on 3 fevral 2014. İstifadə tarixi: 21 yanvar 2014.
- ↑ "Mathematics Genealogy Project - Emin Onat". 2 oktyabr 2018 tarixində arxivləşdirilib.
- ↑ "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KATALOĞU" (türk).
- 100 Yılda İki Mimar: Emin Onat ve Sedad Hakkı Eldem Sempozyumu. İstanbul: Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi. 2010. ISBN 9944898880.
- ARKİV'de Emin Onat
- Mimarlık Müzesi Arxivləşdirilib 26 fevral 2008 at the Wayback Machine
- Emin Onat'ı anma Arxivləşdirilib 14 oktyabr 2007 at the Wayback Machine