Dorcopsis muelleri — meşə vallabisi cinsinə aid məməli növü. Yeni Qvineya düzənliklərinə və yaxınlıqdakı İndoneziya adalarına (Salavati, Misool, Yapen) üçün endemikdir.
| Dorcopsis muelleri | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||
| Elmi təsnifat | ||||||||
|
XƏTA: parent və rang parametrlərini doldurmaq lazımdır. ???: Dorcopsis muelleri |
||||||||
| Beynəlxalq elmi adı | ||||||||
| ||||||||
Dorcopsis muelleri ilk dəfə Kanqurus veterum adı ilə Rene Lesson tərəfindən təsvir edilmişdir. Fiziki holotipin olmaması bu adın bu növə yoxsa simpatrik boz ağac kenqurusuna aid olub-olmadığı ilə bağlı qarışıqlıq yaratmışdır. Jan Quoy və Jozef Qaymar tezliklə növə yeni bir ad verdi: Kangurus brunii, lakin bu ad artıq istifadə edildiyi üçün qəbul edilə bilmədi. Növbəti ad Hermann Şlegel tərəfindən 25 ildən çox sonra Macropus muelleri adı ilə verildi.[3]
Bu növ 1866-cı ildən bəri ardıcıl olaraq Dorcopsis muelleri adlandırılsa da, bir çox müəllif və taksonomik bazalar Lesson-u müəllif kimi tanıyır, baxmayaraq ki, muelleri xüsusi epiteti onun 1827-ci il işində görünmür. Amerika Məməlilər Cəmiyyəti Şlegeli düzgün müəllif kimi tanıyır, lakin Wilson & Reeder-in 2005-ci il "Məməli Növləri" əsəri və ITIS Lesson-u tanıyır. Lesson-un təsvirinin etibarlılığından asılı olaraq, bu növün taksonomik adı gələcəkdə dəyişə bilər.[4]
Dorcopsis muellerinin beş yarımnövü tanınır. Bel hissəsi tünd qəhvəyi, şokolad qəhvəyi, qırmızımtıl-qəhvəyi və ya açıq qəhvəyi rəngdədir, alt hissəsi isə ağ, krem-sarı və ya boz rəngdədir. Qollar bəzən bel hissəsindən daha açıq rəngdədir və quyruq ucunda tük yoxdur.
Dorcopsis muelleri Yeni Qvineyanın qərb ucuna və qərbdəki Misool və Salavati adalarına, həmçinin Batanta və Vaigeo adalarına endemikdir. Onun tipik yaşayış mühiti bataqlıq tropik düzənlik meşələridir, o cümlədən yağış mövsümündə su basan ərazilər. İkincil meşələrə, o cümlədən tərk edilmiş bağlara dözümlü olduğu güman edilir.
Qərbi Yeni Qvineyada ovçular tərəfindən istifadə edilən iki mağaranın döşəməsindəki çöküntülərdə çoxlu sümük tapılmışdır. Bu sümüklər 26.000 illik insan məskunlaşmasının nəticəsidir. Heyvan sümüklərinin 80%-i yerli dilində "djief" adlanan qəhvəyi dorcopsisə aiddir və bu mağaraların sakinləri "djief ovçuları" kimi tanınır.[5]
Qəhvəyi dorcopsis geniş yayılmışdır. Cənub sahil hissəsində çoxsaylıdır, lakin Vogelkop yarımadasının mərkəzində daha az rast gəlinir və ümumilikdə populyasiyası sabitdir. Onun yayılma arealının böyük hissəsi insanlar tərəfindən məskunlaşmayıb, lakin insan yaşayış məntəqələrinə yaxın ərazilərdə də mövcuddur. Onun yaşayış mühiti ağac kəsilməsi, xüsusilə Yapen adasında və kiçik miqyaslı kənd təsərrüfatı üçün meşə ərazilərinin təmizlənməsi ilə təsirlənə bilər. Yemək üçün ovlansa da, heç bir böyük təhlükə ilə üzləşmir və buna görə də Beynəlxalq Təbiəti Mühafizə Birliyi (IUCN) onu "Narahatlıq Doğurmayan" kimi təsnif edir.[6]
- ↑ Integrated Taxonomic Information System (ing.). 1998.
- ↑ Mammal Species of the World (ing.): A Taxonomic and Geographic Reference. / D. E. Wilson, D. Reeder 3 Baltimore: JHU Press, 2005. 35, 2142 p. ISBN 978-0-8018-8221-0
- ↑ "Dorcopsis muelleri (Schlegel, 1866)". ASM Mammal Diversity Database. American Society of Mammalogists. İstifadə tarixi: 2 mart 2024.
- ↑ Lesson, Rene. "Zoologie, par MM. Lesson et Garnot". Voyage autour du monde, Execute par Ordre du Roi, Sur la Corvette de la Majeste, la Coquille, pendans les annees 1822, 1823, 1824 et 1825 sous le ministere et conformement aux instructions de S. E. M. Le Marquis de Clermont-Tonnerre, Ministre de la Marine; et public sons les auspices de son excellence MGR le Cte de Chabrol, ministre de la Marine et des Colonies, par M. L. I. Duperrey, capitaine de fregate, chevalier de Saint-Louis et membre de la legion d'honneur commandant de l'expedition. 1 (1). 1827: 164. İstifadə tarixi: 2 mart 2024.
- ↑ "Brown Dorcopsis: Dorcopsis muelleri Lesson, 1827". Papuan mammals. 19 aprel 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 17 iyun 2014.
- ↑ Leary, T.; Singadan, R.; Menzies, J.; Helgen, K.; Allison, A.; James, R.; Flannery, T.; Aplin, K.; Dickman, C.; Salas, L. "Dorcopsis muelleri". IUCN Red List of Threatened Species. 2016. 2016. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-2.RLTS.T6800A21952423.en. İstifadə tarixi: 12 noyabr 2021.