Dcembe — Qərbi Afrikamənşəli fincan şəklində zərb musiqi aləti. O, baraban ailəsinə daxildir. Dcembe Qərbi Afrika xalqlarının ənənəvi musiqi alətidir. XIII əsrdə qurulan və Qərbi Afrikaya - Seneqala, Qvineyaya, Fil Dişi Sahilinə və digər yerlərə yayılan güclü Mali dövləti sayəsində geniş populyarlıq qazanmışdır. Lakin Qərbdə bu alət yalnız 1950-ci illərdə, Qvineyalı musiqiçi, bəstəkar, yazıçı, dramaturq və siyasətçi Fodeba Keita tərəfindən qurulan "Les Ballets Africanins" musiqi və rəqs ansamblı dünya miqyasında çıxış etməyə başlayanda məlum olmuşdur. Sonrakı illərdə dcembeyə maraq sürətlə artmışdır. Hazırda alət çox populyardır və bir çox musiqi qrupunda istifadə olunur.[1][2]
| Dcembe | |
|---|---|
 | |
| Təsnifat | zərb musiqi aləti |
| Hornbostel–Zaks təsnifatı | 211.261.1 |
| Əlaqəli alətlər | cadugərlik |
| Mənşə ölkəsi | Qərbi Afrika |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Dcembe hər iki əllə çalınır. Üç əsas səs çıxarır, aşağı ritm (bas), yüksək ritm (ton) və zəngli şapalaq (şpalaq). İfaçı baraban xüsusi qayışdan asılı və ya xüsusi dayağa qoyularaq ayaq üstə durur. Dcembe tez-tez oturmuş halda, baraban ayaqların arasında tutularaq çalınır. Bəziləri sadəcə yerdə uzanmış alətin üzərində otururlar, lakin bu vəziyyətin əhəmiyyətli bir çatışmazlığı var, alət üzərində oturan bir insanın çəkisini daşımaq üçün nəzərdə tutulmayıb və çatlamağa başlaya bilər. Simlərlə kökləndikdə, simlər yerə sürtünmə nəticəsində zədələnə bilər. Toz və qum barabanın içinə girərək zamanla membranı zədələyə bilər və ən əsası, bu vəziyyətdə çalmaq ön qollardan tələb olunan daha çox əzələ gücünə görə daha çətindir. Deşikli kənarlardan hazırlanmış və çalındıqda cingildəyən halqalarla təchiz olunmuş xüsusi vərəq formalı alüminium lövhələr - tez-tez dcembeyə bərkidilir. Bu aksessuar çalındıqda quru, vibrativ edən bir səs yaradır.[3]
- ↑ Friedländer, Marianne. Lehrbuch des Malinke (alman) (1st). Leipzig: Langenscheidt. 1992. 279, 159–160. ISBN 978-3-324-00334-6.
- ↑ Faya Ismael Tolno. "Les Recherches linguistiques de l'école N'ko" (PDF). Dalou Kende (fransız). No. 19. Kanjamadi. sentyabr 2011. səh. 7. İstifadə tarixi: 17 dekabr 2020.
- ↑ Doumbia, Abdoul; Wirzbicki, Matthew. Anke Djé Anke Bé, Volume 1. 3idesign. 2005. səh. 86. ISBN 978-0-9774844-0-9.
- Diallo, Yaya; Hall, Mitchell. The Healing Drum: African Wisdom Teachings. Rochester, VT: Destiny Books. 1989. ISBN 978-0-89281-256-1.
- Djembefola drum and dance community Arxivləşdirilib aprel 25, 2021, at the Wayback Machine International community of djembe enthusiasts
- WAP-Pages Extensive collection of Malinke rhythm notation
- Djembe Music Academic research, publications, and audio and video samples of djembe music, by Rainer Polak