Yemişan

Yemişan
Yemişan
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superrozidlər Klad: Rozidlər Klad: Fabidlər Dəstə: Gülçiçəklilər Fəsilə: Gülçiçəyikimilər Yarımfəsilə: Gavalıkimilər Triba: Almakimilər Yarımtriba: Almakimilər Cins: Yemişan
Beynəlxalq elmi adı
	Crataegus L., 1753;
ITIS	24539
NCBI	23159
EOL	29927
FW	157341

Yemişan (lat. Crataegus) — bitkilər aləminin gülçiçəklilər dəstəsinin gülçiçəyikimilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.

Botaniki xarakteristikası

Ağac və ya iri kol bitkisi olub, növbə ilə düzülmüş yumurtaşəkilli yarpaqları vardır. Yarpaqlarının kənarı mişarvaridir. Ağ rəngli ətirli çiçəkləri, uzunsov kürəvari giləmeyvəyəoxşar lətli və şirəli meyvəsi olur. Meyvəsi yetişən vaxt qırmızı, qara, şabalıdı və s. rəngə boyanır. Meyvəsinin içərisində açıq-sarı rəngli toxumları yerləşir. Bitki may-iyun aylarında çiçək açır, sentyabr-oktyabr aylarında meyvələri yetişir.

ASE və bəzi başqa qaynaqlarda cinsin adı səhvən Grataegus kimi verilmişdir.^[3]

Sinonimləri

Heterotipik sinonimləri

Anthomeles M.Roem.
+ Crataegomespilus Simon-Louis ex Bellair
× Crataemespilus E.G.Camus
Halmia (Medik.) M.Roem.
Mespilophora Neck.
Mespilus L.
Oxyacantha Medik.
Phaenopyrum M.Roem.
Phalacros Wenz.
Sportella Hance
Xeromalon Raf.

Növləri

Crataegus aestivalis (Walter) Torr. & A.Gray
Crataegus alabamensis Beadle
Crataegus × albanica Pojark.
Crataegus alleghaniensis Beadle
Yalançı yemişan (Crataegus ambigua C.A.Mey. ex A.K.Becker)
Crataegus × amicta Ashe
Crataegus aprica Beadle
Crataegus aquacervensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Erməni yemişanı (Crataegus × armena Pojark.)
Crataegus artzachensis Gabrielian & Sargsyan
Crataegus ashei Beadle
Crataegus asperifolia Sarg.
Crataegus × atrorubens Ashe
Crataegus atrovirens J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus attrita Beadle
Crataegus aurantia Pojark.
Crataegus aurescens J.B.Phipps
Crataegus austromontana Beadle
Azarol yemişan (Crataegus azarolus L.)
Crataegus baroussana Eggl.
Crataegus beadlei Ashe
Crataegus beata Sarg.
Crataegus berberifolia Torr. & A.Gray
Crataegus × bicknellii (Eggl.) Eggl.
Crataegus biltmoreana Beadle
Crataegus × bornmuelleri Zabel ex K.I.Chr. & Ziel.
Crataegus boyntonii Beadle
Crataegus brachyacantha Sarg. & Engelm.
Crataegus brainerdii Sarg.
Crataegus brazoria Sarg.
Crataegus × brevipes Peck
Crataegus brittonii Eggl.
Crataegus calpodendron (Ehrh.) Medik.
Crataegus × canescens (J.B.Phipps) T.A.Dickinson & E.Y.Y.Lo
Crataegus castlegarensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Qafqaz yemişanı (Crataegus caucasica K.Koch)
Crataegus × chersonensis K.I.Chr.
Yaşılmeyvə yemişan (Crataegus chlorocarpa Lenné & K.Koch)
Crataegus chlorosarca Maxim.
Crataegus chrysocarpa Ashe
Crataegus chungtienensis W.W.Sm.
Crataegus × cispontica Ufimov
Crataegus clarkei Hook.f.
Crataegus coccinea L.
Crataegus coccinioides Ashe
Crataegus cognata Sarg.
Crataegus × cogswellii K.I.Chr. & T.A.Dickinson
Crataegus coleae Sarg.
Crataegus × collicola Ashe
Təpəcikli yemişan (Crataegus collina Chapm.)
Crataegus colonica Beadle
Crataegus compacta Sarg.
Crataegus condigna Beadle
Crataegus coriifolia Sharifnia & Zarrink.
Crataegus corusca Sarg.
Crataegus crocea Beadle
Mahmızlı yemişan (Crataegus crus-galli L.)
Pazşəkilli yemişan (Crataegus cuneata Siebold & Zucc.)
Crataegus cupressocollina J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus cuprina J.B.Phipps
Crataegus × daghestanica Gladkova
Crataegus dahurica (Dieck) Koehne
Crataegus delawarensis Sarg.
Crataegus × desueta Sarg.
Crataegus dispar Beadle
Crataegus × disperma Ashe
Crataegus × dispessa Ashe
Crataegus distincta Kruschke
Crataegus dodgei Ashe
Crataegus douglasii Lindl.
Crataegus drepanensis Raimondo, P.Marino & Scuderi
Crataegus dsungarica Zabel ex Lange
Crataegus dzhairensis Vassilcz.
Crataegus egens Beadle
Crataegus egglestonii Sarg.
Crataegus enderbyensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus erythrocarpa Ashe
Crataegus erythropoda Ashe
Crataegus fecunda Sarg.
Fərqanə yemişanı (Crataegus ferganensis Pojark.)
Yelpikvari yemişan (Crataegus flabellata (Bosc ex Spach) K.Koch)
Crataegus flava Aiton
Crataegus flavida Sarg.
Crataegus florens Beadle
Crataegus floridana Sarg.
Crataegus florifera Sarg.
Crataegus fluviatilis Sarg.
Crataegus forbesiae Sarg.
Crataegus × fretalis Sarg.
Crataegus furtiva Beadle
Crataegus gattingeri Ashe
Crataegus gaylussacia A.Heller
Alman yemişanı (Crataegus germanica (L.) Kuntze)
Crataegus glareosa Ashe
Crataegus gracilior J.B.Phipps
Crataegus granatensis Boiss.
Crataegus grandifolia J.B.Phipps
Crataegus greggiana Eggl.
Crataegus gregorianii Gabrieljan & Sargsyan
Crataegus grossidentata Sharifnia & K.I.Chr.
Crataegus harbisonii Beadle
Crataegus hatamii Hamzehee, K.I.Chr. & Attar
Crataegus heldreichii Boiss.
Crataegus heterophylla Flüggé
Crataegus heterophylloides Pojark. ex K.I.Chr.
Hissar yemişanı (Crataegus hissarica Pojark.)
Crataegus holmesiana Ashe
Crataegus × hudsonica Sarg.
Crataegus hupehensis Sarg.
Crataegus × ideae Sarg.
Crataegus incaedua Sarg.
Crataegus indicens Ashe
Crataegus integra (Nash) Beadle
Crataegus intricata Lange
Crataegus invicta Beadle
Crataegus iracunda Beadle
Crataegus irrasa Sarg.
Crataegus isfajramensis Pachom.
Crataegus jesupii Sarg.
Crataegus johnstonii J.B.Phipps
Crataegus jonesiae Sarg.
Crataegus kansuensis E.H.Wilson
Crataegus karadaghensis Pojark.
Crataegus keepii Sarg.
Crataegus keeslingii Witsell & Lance
Crataegus kelloggii Sarg.
Crataegus × kennedyi Sarg.
Crataegus khatamsazae Hamzehee, K.I.Chr. & Attar
Crataegus × killinica K.I.Chr.
Crataegus knorringiana Pojark.
Crataegus kurdistanica Hadač & Chrtek
Crataegus × kyrtostyla Fingerh.
Crataegus laciniata Ucria
Crataegus lacrimata Small
Crataegus laevigata (Poir.) DC.
Crataegus × lambertiana Lange
Crataegus lanata Beadle
Crataegus lancei J.B.Phipps
Crataegus × laneyi Sarg.
Crataegus lanuginosa Sarg.
Crataegus lassa Beadle
Crataegus latebrosa Sarg.
Crataegus laurentiana Sarg.
Crataegus lepida Beadle
Crataegus levis Sarg.
Crataegus longipes Pojark.
Crataegus lucorum Sarg.
Crataegus lumaria Ashe
Crataegus macracantha (Lindl.) Lodd. ex Loudon
Crataegus × macrocarpa Hegetschw.
Crataegus macrosperma Ashe
Crataegus magniflora Sarg.
Crataegus × maligna Sarg.
Crataegus margaretta Ashe
Crataegus marshallii Eggl.
Crataegus maximowiczii C.K.Schneid.
Crataegus × media Bechst.
Crataegus menandiana Sarg.
Crataegus mendosa Beadle
Crataegus meridiana Beadle
Meksika yemişanı (Crataegus mexicana Moc. & Sessé ex DC.)
Meyer yemişanı (Crataegus meyeri Pojark.)
Xırdayarpaq yemişan (Crataegus microphylla K.Koch)
Yumşaq yemişan (Crataegus mollis (Torr. & A.Gray) Scheele)
Birdişicikli yemişan (Crataegus monogyna Jacq.)
Crataegus munda Beadle
Crataegus nananixonii J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus necopinata Pojark.
Crataegus nelsonii Eggl.
Crataegus neobushii Sarg.
Qarameyvəli yemişan (Crataegus nigra Waldst. & Kit.)
Crataegus × ninae-celottiae K.I.Chr. & T.A.Dickinson
Crataegus nitida (Engelm. ex Britton & N.E.Br.) Sarg.
Crataegus nitidula Sarg.
Crataegus × notha Sarg.
Crataegus oakesiana Eggl.
Crataegus okanaganensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus okennonii J.B.Phipps
Crataegus opaca Hook. & Arn.
Crataegus opima Beadle
Crataegus opulens Sarg.
Crataegus orbicularis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus oreophila Lance
Crataegus oresbia W.W.Sm.
Şərq yemişanı (Crataegus orientalis Pall. ex M.Bieb.)
Crataegus ouachitensis E.J.Palmer
Crataegus padifolia Sarg.
Pallas yemişanı (Crataegus pallasii Griseb.)
Crataegus pamiroalaica Zaprjagaeva
Crataegus pearsonii Ashe
Crataegus × peloponnesiaca Byatt
Crataegus pennsylvanica Ashe
Beşdişicikli yemişan (Crataegus pentagyna Waldst. & Kit. ex Willd.)
Crataegus pequotorum Sarg.
Crataegus persimilis Sarg.
Crataegus petrodavisii Dönmez
Crataegus pexa Beadle
Crataegus phaenopyrum (L.f.) Medik.
Crataegus phippsii O'Kennon
Crataegus × pilosa Sarg.
Lələkvari-kəsikyarpaq yemişan (Crataegus pinnatifida Bunge)
Crataegus pisifera Sarg.
Pontika yemişanı (Crataegus pontica K.Koch)
Crataegus × poplavskae Tzvelev
Crataegus populnea Ashe
Crataegus pringlei Sarg.
Crataegus prona Ashe
Crataegus pruinosa (H.L.Wendl.) K.Koch
Crataegus × pseudoazarolus Popov
Yalançı müxtəlifyarpaq yemişan (Crataegus pseudoheterophylla Pojark.)
Crataegus pseudosanguinea Popov ex Pojark.
Crataegus × puberis Sarg.
Crataegus pulcherrima Ashe
Crataegus pulla Beadle
Crataegus punctata Jacq.
Crataegus purpurella J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus putata Sarg.
Crataegus pycnoloba Boiss. & Heldr.
Crataegus quaesita Beadle
Crataegus × radnoti-gyarmatii Ker.-Nagy
Crataegus ravida Ashe
Crataegus remotilobata Raikova ex Popov
Crataegus reverchonii Sarg.
Crataegus rhipidophylla Gand.
Crataegus rhodamae-loveae T.A.Dickinson
Crataegus rivularis Nutt.
Crataegus rivuloadamensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus rivulopugnensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus roribacca Ashe
Crataegus rosei Eggl.
Crataegus rubella Beadle
Crataegus rubribracteolata J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus × rubrinervis Lange
Crataegus × rubrocarnea Sarg.
Crataegus × rufula Sarg.
Crataegus × rupicola Sarg.
Crataegus × ruscinonensis Gren. & Blanc
Crataegus russanovii Cinovskis
Crataegus sakranensis Hadač & Chrtek
Crataegus saligna Greene
Qırmızımeyvəli yemişan (Crataegus sanguinea Pall.)
Crataegus sargentii Beadle
Crataegus scabrida Sarg.
Crataegus scabrifolia (Franch.) Rehder
Crataegus schizophylla Eggl.
Crataegus schuettei Ashe
Crataegus senta Beadle
Crataegus shandongensis F.Z.Li & W.D.Peng
Crataegus sheila-phippsiae J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus shensiensis Pojark.
Crataegus sheridana A.Nelson
Crataegus shinnersii Kruschke
Crataegus shuswapensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus silvestris Sarg.
Crataegus × simulata Sarg.
Crataegus × sinaica Boiss.
Sonqal yemişanı (Crataegus songarica K.Koch)
Crataegus sororia Beadle
Crataegus spathulata Michx.
Crataegus × spatiosa Sarg.
Crataegus spes-aestatum J.B.Phipps
Crataegus sphaenophylla Pojark.
Crataegus spissa Sarg.
Crataegus stankovii Kossych
Crataegus stevenii Pojark.
Crataegus stonei Sarg.
Crataegus subheterophylla P.D.Sell
Crataegus submollis Sarg.
Crataegus suborbiculata Sarg.
Crataegus succulenta Schrad. ex Link
Crataegus suksdorfii (Sarg.) Kruschke
Crataegus sulfurea J.B.Phipps
Crataegus talyschensis Pojark. ex Ufimov
Crataegus tanacetifolia (Poir.) Pers.
Crataegus tanuphylla Sarg.
Crataegus taurica Pojark.
Crataegus tenuior J.B.Phipps
Crataegus teres Beadle
Crataegus texana Buckley
Crataegus theodori Essenova
Crataegus thermopegaea E.J.Palmer
Tyanşan yemişanı (Crataegus tianschanica Pojark.)
Crataegus tinctoria Ashe
Crataegus tkatschenkoi K.I.Chr.
Crataegus tracyi Ashe ex Eggl.
Crataegus triflora Chapm.
Türküstan yemişanı (Crataegus turkestanica Pojark.)
Crataegus turnerorum Enquist
Crataegus tzvelevii Ufimov
Crataegus umbratilis Sarg.
Crataegus uniflora Münchh.
Crataegus ursopedensis J.B.Phipps & R.O'Kennon
Crataegus × vailiae Britton
Crataegus vegeta Sarg.
Crataegus venusta Beadle
Crataegus vicana Beadle
Yaşıl yemişan (Crataegus viridis L.)
Crataegus warneri Sarg.
Crataegus wattiana Hemsl. & Lace
Crataegus whitakeri Sarg.
Crataegus wilsonii Sarg.
Crataegus wootoniana Eggl.
Crataegus yaltirikii Dönmez
Crataegus × yosgatica K.I.Chr.
Crataegus zagrica Khat.
Zəngəzur yemişanı (Crataegus × zangezura Pojark.)
Crataegus zichichii Raimondo, Spadaro & Venturella

Süni hibridləri

Crataegus × grignonensis Mouill.
Crataegus × lavalleei Hérincq ex Lavallée
Crataegus × mordenensis Boom

İstinadlar

↑ Linney K. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. S. 213. doi:10.5962/BHL.TITLE.746
↑ Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 475.
↑ Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. V ҹилд: Италија—Куба. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1981. С. 108.

Həmçinin bax

[_c6d7ae61c58e17ad-1] Linney K. Genera plantarum eorumque characteres naturales, secundum numerum figuram, situm, & proportionem omnium fructificationis partium. 5 Stokholm: 1754. S. 213. doi:10.5962/BHL.TITLE.746

[_f6af95403dc70a54-2] Linnaeus C. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 475.

[3] Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. V ҹилд: Италија—Куба. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1981. С. 108.

[1]

[2]

[3]