Sərilən əzgən

Sərilən əzgən
Sərilən əzgən
Elmi təsnifat
	Domen: Eukariotlar Klad: Diaphoretickes Ranqsız: Arxeplastidlər Aləm: Bitkilər Klad: Streptofitlər Klad: Ali bitkilər Klad: Çoxsporlu bitkilər Klad: Borulu bitkilər Klad: Toxumlu bitkilər Klad: Çiçəkli bitkilər Klad: Evdikotlar Klad: Bazal evdikotlar Klad: Superasteridlər Dəstə: Qərənfilçiçəklilər Fəsilə: Pəncərkimilər Yarımfəsilə: Kafirotukimilər Triba: Kafirotukimilər Cins: Əzgən Növ: Sərilən əzgən
Beynəlxalq elmi adı
	Bassia prostrata Beck, 1909;
ITIS	822851
NCBI	151232
EOL	487244

Sərilən əzgən (lat. Bassia prostrata) — bitkilər aləminin qərənfilçiçəklilər dəstəsinin pəncərkimilər fəsiləsinin əzgən cinsinə aid bitki növü.

Arealı

Avropa, Aralıq dənizi, Kiçik Asiya, İran, Monqolustan və Rusiyada yayılmışdır. Şimali Amerikadan təsvir edilmişdir.

Botaniki xarakteristikası

Hündürlüyü 30-75 sm olan qıvrım tüklü yarımkoldur. Yarpaqları xətvari, yastı, tüklü, növbəli düzülüşlüdür. Çiçəkyanlığı tüklü, meyvələrdəki çiçəkyanlıqları isə uzunsov qanadcıqlar üzərində çıxıntılıdır. Çiçəklərin 3-4-ü bir yerdə yerləşməklə, sünbülvari və ya süpürgəvari çiçək qrupu əmələ gətirir. May ayında çiçəkləyir. Oktyabr ayında meyvə verir. Meyvəsi yumrudur. Toxumları hamar, dəyirmi olub, diametri 2 mm-dir.

Ekologiyası

Yarımsəhra və səhra zonalarında, düzənliklərdə yuxarı dağ zonalarında (dəniz səviyyəsindən 3800 m hündürlükdə), qumluqlarda bitir. Quraqlığa və duzluluğa davamlı, torpağa az tələbkar, işıqsevən və küləklə tozlanan bitkidir.

Azərbaycanda yayılması

Samur-Dəvəçi, Xəzər, Kür-Araz ovalıqlarında, Naxçıvanda, Lənkəran və Abşeronda yayılmışdır.

İstifadəsi

Zülallarla zəngin yem bitkisidir. Yüksək qida xüsusiyyətləri, məhsuldarlığı ilə fərqlənir. Ekstremal şəraitində mədəni otlaqların yaradılmasında çoxillik komponent kimi istifadə edilə bilər.

Sinonimləri

Homotipik sinonimləri

Kochia prostrata (L.) Schrad.
Salsola prostrata L.

Heterotipik sinonimləri

Bassia prostrata subsp. grisea (U.P.Pratov) P.Eliáš
Chenolea lanata Jacq. ex Moq.
Chenopodium augustanum All.
Chenopodium camphoratifolium Pourr.
Chenopodium camphorosmoides Moq.
Chenopodium lineare Steud.
Chenopodium sericeum Vitman
Chenopodium villosum Moq.
Kochia prostrata var. canescens Moq.
Kochia prostrata var. flavescens (Lag.) Willk.
Kochia prostrata subsp. grisea U.P.Pratov
Kochia prostrata f. humifusa Krylov
Kochia prostrata var. rubella Moq.
Kochia prostrata var. rubens (Lag.) Willk.
Kochia prostrata var. subcanescens Bong. & C.A.Mey.
Kochia prostrata subsp. virescens (Fenzl) U.P.Pratov
Kochia prostrata var. virescens Fenzl
Kochia suffruticulosa Less.
Kochia toseffii (Urum.) Pénzes
Salsola prostrata var. flavescens Lag.
Salsola prostrata var. rubens Lag.
Salsola toseffii Urum.