Avropa İttifaqının müqavilələri — Avropa İttifaqı (Aİ) üzv dövlətləri arasında Aİ-nın konstitusiya əsaslarını müəyyən edən beynəlxalq müqavilələr toplusu. Müqavilələr Aİ-nın müxtəlif institutlarını, habelə onların səlahiyyətlərini, prosedurlarını və məqsədlərini müəyyən edir. İki əsas funksional müqavilə, Avropa İttifaqı haqqında müqavilə (ilkin olaraq 1992-ci ildə Maastrixtdə imzalanmışdır, Maastrixt müqaviləsi) və Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilə (ilkin olaraq 1957-ci ildə Romada Avropa İqtisadi Birliyinin yaradılması haqqında müqavilə kimi imzalanmışdır). Müqavilələrə ilk imzalandığı vaxtdan dəfələrlə düzəlişlər edilib. İki əsas müqavilənin konsolidasiya edilmiş variantı Avropa Komissiyası tərəfindən müntəzəm olaraq nəşr olunur.
| Avropa İttifaqının müqavilələri | |
|---|---|
 Aİ-nin hüquqi əsasını təşkil edən birləşdirilmiş müqavilələri və sənədləri özündə əks etdirən Aİ sənədinin ön səhifəsi | |
| Qüvvəyə minməsi | |
| • şərtləri | Avropa Birliyinin idarə olunduğu qanunların və prinsiplərin müəyyən edilməsi |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Birləşmiş Krallığın 2020-ci ildə blokdan çıxmasına baxmayaraq, onun adı rəsmi olaraq bəzi müqavilələrdə (SEA, Maastrixt sazişi, Amsterdam, Nitsa, Lissabon və 1972-ci ildən 2011-ci ilə qədər olan bütün qoşulma müqavilələrində) qalır.
Hər dəfə yeni ölkə Avropa İttifaqına daxil olanda müqavilələrə lazımi düzəlişlər edilir. Əlavə müqavilələr bəzi əsas müqavilələrə də təsir edə bilər.
.jpg)
Aİ-nin əsaslandığı iki əsas müqavilə bunlardır: Avropa İttifaqı haqqında müqavilə — TEU, Maastrixt müqaviləsi (1993-cü ildən qüvvədədir) və Avropa Birliyinin fəaliyyəti haqqında müqavilə — TFEU Roma müqaviləsi (1958-ci ildən qüvvədədir). Bu əsas müqavilələr və onlara əlavə edilmiş protokollar və bəyannamələrin hər biri qüvvəyə mindiyi gündən ən azı on ildən bir düzəlişlər etməklə dəyişdirilir. Sonuncu dəyişiklik 2009-cu ildə qüvvəyə minmiş Lissabon müqaviləsində olmuşdur. Müqavilə ayrıca sənəd olaraq qalmasına baxmayaraq, Əsas Hüquqlar xartiyasına da hüquqi məcburi qüvvə verdi.
_(cropped).JPG)
Normativ-hüquqi aktdan sonra müqavilə mətni altı hissəyə bölünür:[1]
1-ci maddə ümumi müddəalardan bəhs edir. Burada Avropa İttifaqını Avropa Birliyi əsasında yaranması və müqavilələrin hüquqi dəyəri müəyyən edilir. 2-ci maddə Aİ "insan ləyaqətinə hörmət, azadlıq, demokratiya, bərabərlik, qanunun aliliyi və insan hüquqlarına, o cümlədən azlıqlara mənsub şəxslərin hüquqlarına hörmət dəyərlərinə əsaslanır. Üzv dövlətlər "qadınlar və kişilər arasında plüralizm, ayrı-seçkiliyin olmaması, tolerantlıq, ədalət, həmrəylik və bərabərliyin hökm sürdüyü cəmiyyət" olmalıdırlar. 3-cü maddə Aİ-nın məqsədlərini altı bənddə müəyyən edir. Birinci bənd sadəcə olaraq sülhü, Avropa dəyərlərini və vətəndaşların rifahını təbliğ edir. İkincisi, xarici sərhəd nəzarətinin mövcud olduğu sərbəst hərəkətlə bağlıdır. 3-cü bənd daxili bazardan bəhs edir, 4-cü bənd avronu təyin edir. 5-ci bənd Aİ öz dəyərlərininin təbliğindən, yoxsulluğun aradan qaldırılmasına, insan hüquqlarına riayət edəcək və Birləşmiş Millətlər Təşkilatının nizamnaməsinə hörmət etməyindən bəhs edir. 4-cü maddə üzv dövlətlərin suverenliyinə və öhdəliklərinə aiddir. 5-ci maddə Aİ səlahiyyətlərinin hədləri ilə bağlı təhvil, subsidiarlıq və mütənasiblik prinsiplərini müəyyən edir. 6-cı maddə Avropa İttifaqının Əsas Hüquqlar Xartiyası və İnsan Hüquqları üzrə Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına bağlayır. 7-ci maddə üzv dövlətin fəaliyyətinin dayandırılmasından, 8-ci maddə isə qonşu dövlətlərlə sıx münasibətlərin qurulmasından bəhs edir.
9-cu maddə öz ölkəsinin vətəndaşları ilə Avropa İttifaqı vətəndaşlığının bərabərliyini təsbit edir. 10-cu maddədə bəyan edilir ki, Aİ təmsilçi nümayəndəli demokratiyaya əsaslanır və qərarlar vətəndaşlara mümkün qədər yaxından qəbul edilməlidir. Burada Avropa siyasi partiyaları və vətəndaşların necə təmsil olunduğu qeyd olunur: birbaşa Parlamentdə və öz hökumətləri vasitəsilə milli parlamentlərə cavabdeh olan Avropa Şurası. 11-ci maddə hökumətin fəaliyyətində şəffaflığı bərqərar edir, geniş məsləhətləşmələrin aparılmasının zəruriliyini bəyan edir və ən azı 1 milyon vətəndaşın müraciət edə biləcəyi bir məsələ ilə bağlı qanun qəbul etmək üçün komissiyaya müraciət etmək üçün müddəa təqdim edir. 12-ci maddə milli parlamentlərin qanunvericilik prosesində məhdud iştirakını təmin edir.
13-cü maddə aşağıdakı ardıcıllıqla və aşağıdakı adlar altında təsisatları yaradır: Avropa Parlamenti, Avropa Şurası, Avropa Komissiyası, Avropa İttifaqının Ədalət Məhkəməsi, Avropa Mərkəzi Bankı və Avropa Hesablama Palatası. Bu təşkilatlar arasında əməkdaşlıq məcburdur və onların səlahiyyətləri müqavilələr daxilindəki səlahiyyətlərlə məhdudlaşdırır. 14-cü maddə parlamentin işini və onun seçim qaydasını, 15-ci maddə – Avropa Şurasının və onun sədrinin fəaliyyətini, 16-cı maddə – Şuranın fəaliyyətini və onun tərkibini, 17-ci maddə – Komissiyanın fəaliyyətini və onun təyin edilməsini tənzimləyir. Maddə 18 İttifaqın Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsini, 19-cu maddə isə Ədalət Məhkəməsini təsis edir.
4-cü bölmə yalnız bir maddədən ibarətdir ki, bu da məhdud sayda Üzv Dövlətlərə digərləri bu sahədə inteqrasiyaya mane olarsa, Aİ daxilində əməkdaşlıq etməyə imkan verir.
Bölmə 5. İttifaqın xarici fəaliyyətinə dair ümumi müddəalar və ümumi xarici və təhlükəsizlik siyasəti haqqında xüsusi müddəalar
Bu başlığın 1-ci fəslinə 21 və 22-ci maddələr daxildir. 21-ci maddə Aİ-nın xarici siyasətini əks etdirən prinsiplərdən bəhs edir, o cümlədən BMT nizamnaməsinə uyğunluq, qlobal ticarətin təşviqi, humanitar dəstək və qlobal idarəetmə. 22-ci maddə yekdilliklə hərəkət edən Avropa Şurasına Aİ-nın xarici siyasətinin müəyyənləşdirilməsinə nəzarət edir.
2-ci fəsil bölmələrə bölünür. Birincisi, ümumi müddəalar, Aİ-nin xarici siyasətinin təlimatları və fəaliyyətinin təfərrüatları, o cümlədən Avropa Xarici Fəaliyyət Xidmətinin yaradılması və üzv dövlətin öhdəlikləri. 2-ci bölmənin 42-46-cı maddələri hərbi əməkdaşlıqdan bəhs edir (Daimi Strukturlaşdırılmış Əməkdaşlıq və qarşılıqlı müdafiə də daxil olmaqla).
47-ci maddə Aİ-nin hüquqi şəxsliyini müəyyən edir. 48-ci maddə müqaviləyə düzəlişlərin edilməsi üsulundan bəhs edir, xüsusilə adi və sadələşdirilmiş təftiş prosedurları. 49-cu maddə Aİ-yə daxil olmaq üçün müraciətlərə, 50-ci maddə isə Aİ-dən çıxmağa aiddir. 51-ci maddə müqavilələrə əlavə edilən protokollardan, 52-ci maddə isə müqavilənin coğrafi tətbiqindən bəhs edir. 53-cü maddə müqavilənin qeyri-məhdud müddətə qüvvədə olduğunu bildirir, 54-cü maddə ratifikasiyadan, 55-ci maddə isə müqavilələrin müxtəlif dillərdəki versiyalarından bəhs edir.
Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilə Aİ-nin rolunu, siyasətini və fəaliyyətini daha ətraflı təsvir edir. Yeddi hissədən ibarətdir.[2][3]
"Prinsiplər" bölməsində 1-ci maddə müqavilənin əsasını və onun hüquqi qüvvəsini müəyyən edir. 2-6-cı maddələr Aİ-nin səlahiyyətlərini hər bir sahədə verilmiş səlahiyyət səviyyəsinə uyğun olaraq müəyyən edir. 7-14-cü maddələr sosial prinsipləri, 15 və 16-cı maddələr ictimaiyyətin sənədlərə və görüşlərə çıxışını müəyyən edir, 17-ci maddə isə Aİ-nin milli qanunvericiliyə uyğun olaraq dini, fəlsəfi və qeyri-konfessional təşkilatların statusuna hörmətlə yanaşdığını bildirir.[3]
İkinci hissə, müqavilələr çərçivəsində milli mənsubiyyətə görə ayrı-seçkiliyi qadağan edən 18-ci maddə ilə başlayır. 19-cu maddədə deyilir ki, Aİ "cins, irqi və ya etnik mənşə, din və ya inanc, əlillik, yaş və ya cinsi oriyentasiya əsasında ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizə aparacaq". 20-24-cü maddələr Aİ vətəndaşlığını müəyyən edir və bununla bağlı hüquqlar verir: sərbəst hərəkət etmək hüququ, digər dövlətlər tərəfindən konsulluq müdafiəsi, yerli və Avropa seçkilərində səs vermək və seçilmək hüququ, Parlamentə və Avropa Ombudsmanına müraciət etmək və Aİ qurumlarından öz dillərində əlaqə saxlamaq və cavab almaq hüququ.[4] 25-ci maddə komissiyadan bu hüquqların həyata keçirilməsi haqqında hər üç ildən bir hesabat verməsini tələb edir.[5][3]
Siyasət və fəaliyyətlərə dair 3-cü hissə sahələrə görə aşağıdakı başlıqlara bölünür: Daxili bazar, malların sərbəst hərəkəti, o cümlədən Ğömrük İttifaqı, Kənd təsərrüfatı və balıqçılıq, Polis və ədliyyə əməkdaşlığı da daxil olmaqla azadlıq, insanların, xidmətlərin və kapitalın sərbəst hərəkəti, Ədalət və təhlükəsizlik sahəsi, Nəqliyyat siyasəti, rəqabət, vergitutma və başqa qaydaların uyğunlaşdırılması (101-ci və 102-ci maddələri qeyd edin), iqtisadi və pul siyasəti, o cümlədən avro ilə bağlı məqamlar, məşğulluq siyasəti, Avropa Sosial Fondu, təhsil, peşə hazırlığı, gənclər və idman siyasəti, mədəniyyət siyasəti, ictimai sağlamlıq, istehlakçıların müdafiəsi, Trans-Avropa Şəbəkələri, sənaye siyasəti, iqtisadi, sosial və ərazi birliyi (inkişafda bərabərsizliklərin azaldılması), turizm, tədqiqat və inkişaf siyasət, ekoloji siyasət, enerji siyasəti və s.[3]
4-cü hissə xarici ərazilərin assosiasiyasından bəhs edir. 198-ci maddədə birləşmənin məqsədi əlavə 2-də sadalanan həmin əlaqəli ərazilərin iqtisadi və sosial inkişafını təşviq etmək kimi müəyyən edilir.[3]
5-ci hissə Aİ-nın xarici siyasətindən bəhs edir. 205-ci maddədə deyilir ki, xarici fəaliyyət Avropa İttifaqı haqqında Müqavilənin 5-ci bölməsinin 1-ci hissəsində göstərilən prinsiplərə uyğun olmalıdır. 206 və 207-ci maddələr Aİ-nin ümumi ticarət (xarici ticarət) siyasətini müəyyən edir. 208-214-cü maddələr üçüncü ölkələr üçün inkişaf və humanitar yardım üzrə əməkdaşlıqdan bəhs edir. 215-ci maddə sanksiyalardan, 216-219-cu maddələr isə üçüncü ölkələrlə beynəlxalq müqavilələrin bağlanması prosedurlarından bəhs edir. 220-ci maddə Ali Nümayəndəyə və Komissiyaya digər beynəlxalq təşkilatlarla müvafiq əməkdaşlığa dair göstəriş verir və 221-ci maddə Aİ nümayəndəliklərini təsis edir. Maddə 222, Həmrəylik bəndində deyilir ki, üzvlər terror hücumuna, təbii və ya texnogen fəlakətə məruz qalan üzvün köməyinə gələcəklər. Bura hərbi gücdən istifadə də daxildir.[3]
6-cı hissə Avropa İttifaqı haqqında Müqavilənin institusional müddəalarını təfərrüatlandırır. 288-299-cu maddələrdə strukturlar haqqında ətraflı məlumat verilməklə yanaşı, Aİ-nin qanunvericilik aktlarının formaları və prosedurları təsvir edilib. 300-309-cu maddələr Avropa İqtisadi və Sosial Komitəsini, Avropa Bölgələr Komitəsi və Avropa İnvestisiya Bankını, 310-325-ci maddələr Aİ büdcəsini təsvir edir. Nəhayət, 326-334-cü maddələr genişləndirilmiş əməkdaşlıq üçün müddəa müəyyən edir.[3]
7-ci hissə ərazi və müvəqqəti tətbiqetmə, qurumların yerləşdiyi yer (üzv dövlətlər tərəfindən qərar verilir, lakin bu, müqavilələrə əlavə edilmiş protokolla qüvvəyə minir) və 1958-ci ildən əvvəl imzalanmış müqavilələrə təsir və ya qoşulma tarixi kimi yekun hüquqi məqamlardan bəhs edir.[3]
Müqavilələrə 37 protokol, 2 əlavə və 65 bəyannamə əlavə olunur ki, onlar çox vaxt bir ölkə ilə bağlı təfərrüatları tam hüquqi mətndə əks etdirmirlər.[2]
Protokollar[6]
- Avropa İttifaqında Milli Parlamentlərin rolu haqqında
- Subsidiarlıq və mütənasiblik prinsiplərinin tətbiqi haqqında
- Avropa İttifaqının Ədalət Məhkəməsinin nizamnaməsi haqqında
- Avropa Mərkəzi Banklar Sisteminin və Avropa Mərkəzi Bankının nizamnaməsi haqqında
- Avropa İnvestisiya Bankının Əsasnaməsi haqqında
- Avropa İttifaqının qurumlarının və bəzi orqanlarının, idarələrinin, agentliklərinin və idarələrinin yerləri haqqında
- Avropa İttifaqının imtiyazları haqqında
- İttifaqın Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına qoşulması, Avropa İttifaqı haqqında müqavilənin 6(2) maddəsi ilə bağlı
- 1 noyabr 2014-cü il - 31 mart 2017-ci il tarixləri və 1 aprel 2017-ci il tarixindən etibarən Avropa İttifaqı haqqında Müqavilənin 16(4) maddəsinin və Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında Müqavilənin 238(2) maddəsinin icrası ilə bağlı Şuranın qərarı haqqında
- Avropa İttifaqı haqqında müqavilənin 42-ci maddəsi ilə yaradılmış daimi strukturlaşdırılmış əməkdaşlıq haqqında
- Avropa İttifaqı haqqında Müqavilənin 42-ci maddəsi üzrə
- Maastrixt müqaviləsi meyarları üzrə
- Avro Qrupu üzrə
- Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığına aid bəzi müddəalar haqqında
- Danimarka ilə bağlı bəzi müddəalar haqqında
- Fransa ilə bağlı müddəalar haqqında
- Avropa İttifaqının strukturuna inteqrasiya olunmuş Şengen sazişi haqqında
- Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilənin 26-cı maddəsinin bəzi aspektlərinin Böyük Britaniya və İrlandiyaya tətbiqi haqqında
- Azadlıq, təhlükəsizlik və ədalət sahəsi ilə bağlı Birləşmiş Krallıq və İrlandiyanın mövqeyi haqqında
- Xarici sərhədlərin keçməsi ilə bağlı Üzv Dövlətlərin xarici əlaqələri haqqında
- Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin vətəndaşlarına sığınacaq verilməsi haqqında
- Birgə səlahiyyətlərin həyata keçirilməsinə dair
- Ümumi maraqlara xidmət edən xidmətlər haqqında
- Daxili bazarda rəqabət
- İqtisadi, sosial və ərazi birliyi haqqında
- Üzv dövlətlərdə ictimai yayım sistemi haqqında
- Avropa İttifaqının Əsas Hüquqlar Xartiyasının Polşaya və Böyük Britaniyaya tətbiqi haqqında
- Niderland Antil adalarında emal edilmiş neft məhsullarının Avropa İttifaqına idxalına dair
- Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilənin 157-ci maddəsi ilə bağlı
- Qrenlandiya üçün xüsusi şərtlər haqqında
- İrlandiya Konstitusiyasının 40.3.3-cü maddəsi üzrə
- Keçid müddəaları haqqında
- AKPB-i müqaviləsinin müddətinin başa çatmasının maliyyə nəticələri və Kömür və Polad Tədqiqat Fondu haqqında
Əlavələr[7]
- Əlavə I. Ümumi Kənd Təsərrüfatı Siyasəti və Ümumi Balıqçılıq Siyasəti ilə əhatə olunan kənd təsərrüfatı və dəniz məhsulları.
- Əlavə II. Avropa İttifaqına üzv dövlətlərin xüsusi əraziləri
Bəyannamələr[8]
Aİ müqavilələrinə əlavə edilən 65 bəyannamə var. Onlara aşağıdakılar daxildir:
- Bəyannamə 1 təsdiq edir ki, qanuni qüvvəyə malik olan nizamnamə Avropa Konvensiyasında nəzərdə tutulmuş hüquqları bir daha təsdiq edir və Aİ-yə ona verilmiş səlahiyyətlərdən kənar fəaliyyət göstərməyə imkan vermir.
- Bəyannamə 4 İtaliyaya əlavə Avropa Parlamenti deputatı ayırır. Bəyannamə 7 Şuranın 2014-cü ildən sonra aktivləşdiriləcək səsvermə prosedurlarını təsvir edir.
- Bəyannamə 17 Aİ qanunvericiliyinin üstünlüyünü təsdiq edir.
- Bəyannamə 27 bir daha təsdiq edir ki, hüquqi şəxs statusuna malik olmaq Aİ öz səlahiyyətləri çərçivəsindən kənarda hərəkət etmək hüququ vermir.
- 43-cü bəyannamə Mayottanın ən kənar bölgə statusuna keçməsinə icazə verir.
İki əsas müqavilədən, onların protokollarından və Əsas Hüquqlar Xartiyasından başqa, Avropa Atom Enerjisi Birliyinin (Euratom) yaradılması haqqında Müqavilə ayrıca müqavilə kimi qüvvədə qalır.
Birinci bölmədə Euratomun vəzifələrini təsvir edilir. İkinci bölmə bu sahədə əməkdaşlığın necə həyata keçiriləcəyinə dair müqavilənin əsasını ehtiva edir. Üçüncü bölmə institusional müddəaları əks etdirir və əsasən Avropa İttifaqı müqavilələri ilə əhatə olunub. Dördüncü bölmə maliyyə müddəalarına, beşinci ümumi, altıncı isə yekun müddəalara aiddir.[9]
Müqavilələrə düzəlişlər üç yolla edilə bilər. Müntəzəm təftiş proseduru — mahiyyətcə tam hökumətlərarası konfransın keçirilməsini nəzərdə tutan müqavilələrə düzəlişlərin edilməsinin ənənəvi üsulu.
Sadələşdirilmiş yenidən baxılma proseduru — Lissabon Müqaviləsi ilə müəyyən edilib və yalnız Aİ-nın səlahiyyətlərini artırmayan düzəlişlərə icazə verir. Baxmayaraq ki, "keçmə bənd" müqavilələrə düzəlişlər edilməsini tələb edir, bu, özlüyündə müəyyən şəraitdə qanunvericilik proseduruna dəyişikliklərə imkan verir.
Müqavilələrə düzəlişlər etmək üçün adi yenidən baxılma proseduru müvafiq qurumdan təkliflərin Avropa Şurasına təqdim edilməsini tələb edir. Bundan sonra Avropa Şurasının sədri dəyişiklikləri hazırlamaq üçün Avropa Konvensiyasını (milli hökumətlərdən, milli parlamentarilərdən, Avropa Parlamentinin deputatlarından və Komissiyanın nümayəndələrindən ibarət) çağıra bilər və ya dəyişiklik kiçikdirsə, Avropa Şurasının özündə təkliflər hazırlaya bilər. Daha sonra onlar bütün milli liderlər tərəfindən imzalanan və hər bir dövlət tərəfindən ratifikasiya edilən müqaviləni razılaşdıran Hökumətlərarası Konfransa (IGC) davam edirlər.[10]
Bu prosedur Lissabon müqaviləsinə qədər bütün müqavilələr üçün istifadə olunsa da, faktiki Avropa Konvensiyası (əslində Konstitusiya konvensiyası) yalnız iki dəfə çağırılmışdır. Bu, ilkin olaraq 1999-2000-ci illər Avropa Konvensiyası çərçivəsində Əsas Hüquqlar Xartiyasının hazırlanması ilə əlaqələndirildi. İkincisi, bu, Konstitusiya müqaviləsini (sonradan Lissabon müqaviləsi üçün əsas təşkil edən) inkişaf etdirən Avropanın Gələcəyi haqqında Konvensiya ilə əlaqələndirildi. Əvvəllər beynəlxalq müqavilələr dövlət qulluqçuları tərəfindən hazırlanırdı.
Yalnız Avropa İttifaqının fəaliyyəti haqqında müqavilənin III hissəsinə şamil edilən və Aİ-nın səlahiyyətlərini genişləndirə bilməyən sadələşdirilmiş yenidən baxılma proseduru, dəyişiklikləri sadəcə olaraq hər bir Üzv Dövlət tərəfindən ratifikasiya olunmazdan əvvəl Avropa Şurasında qərarla razılaşdırılır. [10]TFEU-nun 136-cı maddəsinə edilən düzəliş, dəyişikliyin həcminin kiçik olması səbəbindən sadələşdirilmiş yenidən baxılma prosedurundan istifadə edir.
Sazişlər də baxılmaq üçün Avropa Parlamentinə təqdim olunur və onların səsverməsi məcburi olmasa da, vacibdir. Belçika və İtaliya parlamentləri Avropa Parlamentinin Nitsa sazişini təsdiqləmədiyi təqdirdə ona veto qoyacaqlarını bildiriblər.[11]
Dördüncü düzəliş proseduru xüsusi üzv dövlətlərin bəzi ərazilərinin statusunun dəyişdirilməsidir. Fransa, Hollandiya və Danimarkanın xarici ərazilərinin statusu müqaviləyə tam yenidən baxılmasını tələb etmədən daha asan dəyişdirilə bilər. Bunun əvəzinə, Avropa Şurası müvafiq üzv dövlətin təşəbbüsü ilə xaricdəki ölkənin və ya ərazinin statusunu dəyişə bilər.[10] Bu müddəa digər üzv dövlətlərin xüsusi ərazilərinə şamil edilmir.
Aşağıdakı cədvəl üçün işarələr: [Dəyişiklik] – [Üzvlük]
| Avropa Şurasının qərarının növü | Qurulub/Dəyişiklik edilib | Razılaşdırılıb | Razılaşma tarixi | Qüvvədədir | Dayandırılıb |
|---|---|---|---|---|---|
| Fransa ərazisinin statusunun dəyişdirilməsi[12] | Sen-Bartelemidən geri çəkilməsi | Brussel, Belçika | 29 oktyabr 2010 | 1 yanvar 2012 | qüvvədədir |
| Fransa ərazisinin statusunun dəyişdirilməsi[13] | Mayottaya qədər uzadılıb | Brussel, Belçika | 11 iyul 2012 | 1 yanvar 2014 | qüvvədədir |
İkinci Dünya Müharibəsinin sonundan, əksər suveren Avropa ölkələri müqavilələr bağladılar və beləliklə, Avropaya inteqrasiya və ya Avropa quruculuğu layihəsinin bir hissəsi olaraq, getdikcə daha çox sahələrdə əməkdaşlıq etdilər və siyasətləri uyğunlaşdırdılar (və ya suverenliyi birləşdirdilər). Aşağıda Avropa İttifaqının hüquqi yaradılmasının qrafiki təqdim olunub.
| 1948 Brüssel sazişi |
1952 Paris sazişi |
1957 Roma sazişi |
1967 Brüssel müqaviləsi |
1987 Birgə Avropa Aktı (SEA) |
1993 Maastrix sazişi |
1999 Amsterdam müqaviləsi |
2003 Nitsa sazişi |
2009? Lissabon müqaviləsi | |
| Avropa Atom Enerjisi İttifaqı (EURATOM) | |||||||||
| Avropa Kömür və Polad İttifaqı (ECSC) | Avropa İttifaqı (EU) | ||||||||
| Avropa İqtisadi İttifaqı (EEC) | → S Ü T U N L A R → |
Avropa İttifaqı (EC) | |||||||
| ↑Avropa Birlikləri↑ | Ədalət və Daxili İşlər (JHA) | ||||||||
| Kriminal məsələlərdə Polis və Məhkəmə əməkdaşlığı (PJCC) | |||||||||
| Avropada Siyasi Əməkdaşlıq (EPC) | Birgə Xarici və Təhlükəsizlik Siyasəti (CFSP) | ||||||||
| Qərbi Avropa İttifaqı (WEU) | |||||||||
Rəsmi olaraq Avropa İttifaqı hüququ bir hissəsi olmasa da, Aİ və onun sələfləri çərçivəsində üzv dövlətlər arasında bir-biri ilə sıx əlaqəli bir neçə müqavilə imzalanmışdır, çünki Aİ bu sahədə fəaliyyət göstərmək səlahiyyətinə malik deyildi. Aİ belə bir muxtariyyət əldə etdikdən sonra bu konvensiyaların bir çoxu tədricən Aİ-nın hüquqi aktları ilə əvəz olundu.
Avropa İttifaqının yaradılmasına dair Paris müqaviləsinin uğurundan sonra Almaniya iqtisadiyyatının vahid hərbi struktur çərçivəsində yenidən silahlanmasına səy göstərildi. Avropa Müdafiə Birliyinin yaradılması haqqında Müqavilə 27 may 1952-ci ildə[14] altı üzv tərəfindən imzalandı, lakin Fransa və İtaliya tərəfindən ratifikasiya edilmədiyi üçün heç vaxt qüvvəyə minmədi.[15][16][17][18] Avropa Parlamenti həmçinin yeni ordunun demokratik hesabatlılığını təmin etmək üçün Avropa Siyasi Birliyi haqqında müqavilənin layihəsini hazırlamağa başladı, lakin müdafiə icması müqaviləsi rədd edildikdən sonra bu iş dayandırıldı.
Digər ilkin nümunələr arasında 1957-ci il Avropa Məktəbinin Nizamnaməsi,[19] Gömrük sahəsində əməkdaşlıq haqqında 1967-ci il Neapol Konvensiyası, mülki məsələlərdə yurisdiksiya haqqında 1968-ci il Brüssel Konvensiyası,[20] 1972-ci ildə Avropa Universiteti İnstitutunun yaradılması haqqında Konvensiya[21] daxildir. Konvensiya,[22][23] Terrorçuluğun qarşısının alınması haqqında 1979-cu il sazişi,[24] müqavilə öhdəlikləri haqqında 1980-ci il Roma Konvensiyası,[25] 1987-ci il ikiqat təhlükə haqqında Konvensiya,[26] Avropa Şurasının Təhlükəsizliyə dair Konvensiyanın tətbiqi haqqında saziş, 1987-ci il sənədlərin leqallaşdırılmasını ləğv edən Konvensiya,[27] 1989-cu il ekstradisiya sorğularının sadələşdirilməsi və modernləşdirilməsi haqqında saziş,[28] Sığınacaq haqqında 1990-cı il Dublin Konvensiyası,[29] İkiqat vergitutma haqqında 1990-cı il Arbitraj Konvensiyası,[30] Müqavilə Konvensiyası, 1990-cı il Cinayət Prosessual Müqavilə,[31] 1991-ci il Xarici Cinayət Cəzalarının İcrası haqqında Konvensiya,[32] 1994-cü il Avrovinyet sazişi,[33] və 1994-cü il tarixi Avropa Məktəblərinin Nizamnaməsini Müəyyən edən Konvensiya.[34] Bundan əlavə, şirkətlərin və hüquqi şəxslərin qarşılıqlı tanınması haqqında konvensiya 1968-ci ildə imzalanmış, lakin heç vaxt qüvvəyə minməmişdir.[35][36][37][38] Eynilə, 1975-ci il Konvensiyasına düzəlişlər edən 1975-ci il İcma Patent Konvensiyası[39] və 1989-cu il İcma patentləri ilə bağlı saziş[40] heç vaxt qüvvədə olmamışdır.[41][42]
1993-cü ildə qüvvəyə minmiş Maastrixt sazişinin K.3-cü maddəsi Avropa Birliklərinə hökumətlərarası əsasda təşkil edilmiş yeni yaradılmış Ədliyyə və Daxili İşlər sütunu çərçivəsində “üzv dövlətlərə müvafiq konstitusiya tələblərinə uyğun olaraq qəbul edilməsini tövsiyə edəcəyi konvensiyalar hazırlamaq” səlahiyyətini verdi. Bu müddəalara əsasən gömrük əməkdaşlığı haqqında 1997-ci il Neapol II Konvensiyası,[43] sadələşdirilmiş ekstradisiya prosedurları haqqında 1995-ci il konvensiyaları,[44] Avropolu təsis edən 1995-ci il Avropol Konvensiyası,[45] Gömrük fırıldaqçılığına dair 1995-ci il PFI Konvensiyası,[46] İnformasiya Sistemi Konvensiyası,[47] 1995-ci il Müflisləşmə Konvensiyası,[48] 1996-cı il ekstradisiya ilə bağlı Konvensiya,[49] Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında 1997-ci il Konvensiya,[50] Sənədlərin təqdim edilməsinə dair 1997-ci il Xidmət Konvensiyası,[51] Evliliyin pozulmasına dair konvensiya 1998[52] və 2000-ci il cinayət işlərində qarşılıqlı yardım haqqında Konvensiya.[53][54][55] Bu müqavilələrə dair həmçinin çoxsaylı protokollar bağlanmışdır.[56] 2009-cu ildə Lissabon Müqaviləsinin qüvvəyə minməsi ilə ədliyyə və qanunun aliliyi sahəsi Aİ strukturlarına azadlıq, təhlükəsizlik və ədalət sahəsi kimi inteqrasiya olundu. 2009-cu ildə Lissabon Müqaviləsinin qüvvəyə minməsi ilə ədalət və qanunun aliliyi sahəsi Aİ strukturlarına azadlıq, təhlükəsizlik və ədalət sahəsi kimi inteqrasiya olundu ki, bu da bir sıra bu konvensiyaların Aİ qaydaları və ya qərarları ilə əvəzlənməsinə imkan verdi.[57]
Nəhayət, yekdilliyin olmaması səbəbindən Aİ üzv dövlətlərinin bir hissəsi arasında bir neçə müqavilə bağlanmışdır. Müvafiq olaraq 1985 və 1990-cı illərin Şengen Müqaviləsi və Konvensiyası bu şəkildə razılaşdırıldı, lakin sonradan Amsterdam Müqaviləsi Aİ qanunvericiliyinə daxil edildi və müqaviləni imzalamamış qalan Aİ üzv dövlətləri ilə onun həyata keçirilməsindən imtina edildi.[58] Aİ-nın hüquqi çərçivəsi xaricində hökumətlərarası müqavilələr kimi imzalanmış digər sazişlərə 2003-cü il Aİ Qüvvələrin Statusu haqqında saziş,[59] 2004-cü il tarixli Aİ-nın iddiaları haqqında saziş,[60] Avrokorpusu yaradan 2004-cü il Strasburq müqaviləsi[61] və Avropa Birliyinin yaradılması haqqında müqavilə daxildir. Həmçinin Avropa Jandarm Qüvvələrinin yaradılması haqqında 2007-ci il Velsen Müqaviləsi,[62][63] Terrorizmlə mübarizə haqqında 2005-ci il Prüm Konvensiyası (Şengen müqaviləsi), 2009-cu il tarixli mərkəzləşdirilmiş gömrük rəsmiləşdirilməsi haqqında konvensiya, 2011-ci il Məxfi məlumatların mühafizəsi haqqında saziş, Avropa Sabitlik Mexanizminin yaradılması haqqında Avropa müqaviləsi, Avrozonada fiskal qaydalar üzrə 2012-ci il Avropa Maliyyə sazişi, 2013-cü ildə yaradılmış Vahid Patent Məhkəməsi haqqında Saziş və 2014-cü ildə yaradılmış Vahid Qətnamə Fondu sazişi.
Şuranın beş prezidenti, Avropa Komissiyası, Aİ İqtisadi və Valyuta Birliyi, Avroqrup və Avropa Parlamenti tərəfindən 2015-ci ilin iyun ayında buraxılmış yenilənmiş İqtisadi və Valyuta Birliyi islahat planı 2017-ci ilin iyun ayına qədər Maliyyə Sazişinin və Vahid Qətnamə Fondunun sazişinin Aİ qanunları çərçivəsində və hökumətlərarası Avropa Sabitlik Mexanizmi çərçivəsində inteqrasiyası üçün yol xəritəsini təsvir etmişdir. Maliyyə Sazişinin mahiyyətinin Aİ qanunvericiliyinə daxil edilməsi Avropa Valyuta Fondunun yaradılması ilə bağlı Avropa Komissiyasının təklifləri 2017-ci ilin dekabrında dərc edilmişdir.[64][65] 30 Noyabr 2020-ci ildə Avroqrupun maliyyə nazirləri 2021-ci ildə bütün Avrozona üzv dövlətləri tərəfindən ratifikasiya ediləcək ESM və Vahid Qətnamə Fondunun yaradılması haqqında müqavilələrə düzəlişlər etmək barədə razılığa gəliblər. İslahat təklifi İtaliya hökumətinin veto qoyduğuna görə aylarla bloklandı.[66] Təklif olunan düzəlişlərə aşağıdakılar daxildir:[67]
- Vahid Maliyyə Davamlılığı Mexanizminin (SRF) "backstop" kimi Avropa Maliyyə Davamlılığı Mexanizminin (ESM) yaradılması.
- ESM-nin idarə edilməsində islahatlar
- Ehtiyatlı maliyyə yardımı alətləri
- ESM-in iqtisadi idarəetmə mandatının aydınlaşdırılması və genişləndirilməsi
Maliyyə Sazişinin 3-cü başlığı 2024-cü il 4 aprel tarixindən etibarən qüvvəyə minmiş iqtisadi idarəetmə çərçivə islahatlarının (Reqlama (Aİ) 2024/1263, Şura Direktivi (Aİ) 2024/1265 və Şura Qaydası (Aİ) 2024/1264) bir hissəsi kimi Aİ qanunvericiliyinə daxil edilmişdir.[68]
| Ratifikasiya edilmiş müqavilələr | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Müqavilə | Mövzu | Daxil oldu | İmzalanıb | Tərəflər | Qüvvəyə minib | Statusu |
| Avropa Məktəbinin əsasnaməsi | Avropa Məktəbi | Lüksemburq, LU | 1 sentyabr 1957 | 13 Aİ dövləti[19] | 22 fevral 1960 | Ləğv edilib |
| Neapol Konvensiyası | Gömrük əməkdaşlığı | Roma, IT | 7 sentyabr 1967 | 13 Ai dövləti | 1 fevral 1970 | Ləğv edilib |
| Brüssel Konvensiyası | Mülki işlərdə | Brussel, BE | 27 sentyabr 1968 | 15 Eİ dövləti | 1 fevral 1973 | Qüvvədədir |
| Avropa Universitet İnstitutunun yaradılması haqqında Konvensiya | Avropa Universiteti İnstitutu | Florensiya, IT | 19 aprel 1972 | 25 Aİ dövləti Aİ üzvü olmayan: Çexiya, Macarıstan, Litva |
1 fevral 1975 | Qüvvədədir |
| Roma Konvensiyası | Müqavilə öhdəlikləri | Roma, IT | 19 iyun 1980 | 27 Aİ dövləti | 1 aprel 1991 | Qüvvədədir |
| Şengen razılaşması | Açıq sərhədlər quruldu | Şengen, LU | 14 iyun 1985 | 26 Aİ dövləti | 26 mart 1995 | Qüvvədədir |
| Dublin Əsasnaməsi | Sığınacaq | Dublin, Aİ | 15 iyun 1990 | 23 Aİ dövləti | 1 sentyabr 1997 | Əvəz edilib |
| Şengen Konvensiyası | Şengen sazişini həyata keçirdi | Şengen | 19 iyun 1990 | 26 Eİ dövləti Aİ üzvü olmayan: İrlandiya, Birləşmiş Krallıq |
1 sentyabr 1993 | Qüvvədədir |
| Arbitraj konvensiyası | İkiqat vergitutmanın aradan qaldırılması | Brussel | 23 iyul 1990 | Bütün 28 Aİ dövlətləri | 1 yanvar 1995 | Qüvvədədir |
| Avropa Universitet İnstitutunun yaradılması haqqında Konvensiyaya yenidən baxan Konvensiya | Avropa Universiteti İnstitutu | Florensiya, IT | 17 sentyabr 1992 | 25 Aİ dövləti Aİ üzvü olmayan: Çexiya, Macarıstan, Litva |
1 may 2007 | Qüvvədədir |
| Avrovinyet sazişi | Vinyet (yol vergisi) | Brussel | 9 fevral 1994 | 3 Aİ dövləti | 1 yanvar 1996 | Qüvvədədir |
| Avropa Məktəbləri haqqında Konvensiya | Avropa məktəbi | Lüksenburq, LU | 21 iyun 1994 | Bütün 28 Aİ dövləti | 1 oktyabr 2002 | Qüvvədədir |
| Avropol Konvensiyası | Avropol | Brussel, BE | 26 iyul 1995 | 27 Aİ dövləti | 1 oktyabr 1998 | Əvəz edilib |
| PFI Konvensiyası | Brussel, BE | 26 iyul 1995 | Bütün 28 Aİ dövləti | 17 oktyabr 2002 | Əvəz edilib | |
| Gömrük İnformasiya Sistemi Konvensiyası | Gömrük əməkdaşlığı | Brussel, BE | 26 iyul 1995 | 27 Aİ dövləti | 25 dekabr 2005 | Əvəz edilib |
| Ekstradisiya ilə bağlı Konvensiya | Ekstradisiya | Dublin | 27 sentyabr 1996 | 21 Aİ ölkəsi | 5 noyabr 2019 | Əvəz edilib |
| Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında Konvensiya | Korrupsiya | Brussel, BE | 26 may 1997 | 27 Aİ dövləti AB üzvü olmayan: Malta |
28 sentyabr 2005 | Qüvvədədir |
| Neapol II Konvensiyası | Gömrük əməkdaşlığı | Brussel, BE | 18 dekabr 1997 | Bütün 28 AI dövləti | 23 iyun 2009 | Qüvvədədir |
| Cinayət İşləri üzrə Qarşılıqlı Yardım haqqında Konvensiya | Cinayət işləri üzrə əməkdaşlıq | Brussel | 29 may 2000 | Bütün26 Aİ ölkələri Aİ üzv olmayanlar: Xorvatiya,, qüvvəyə minməsi Şuranın qərarını gözləyir. Yunanıstan |
23 avqust 2005 | Qüvvədədir |
| EUCARIS Müqaviləsi | EUCARIS | Lüksemburq, LU | 26 iyun 2000 | 9 Aİ ölkəsi | 1 may 2009 | Qüvvədədir |
| EU SOFA | Müqavilənin statusu | Brussel, BE | 17 noyabr 2003 | Bütün 28 Aİ dövlətləri | 1 aprel 2019 | Qüvvədədir |
| Strasburq müqaviləsi | Avropa Korpusu | Brussel, BE | 22 noyabr 2004 | 5 Aİ dövləti | 26 fevral 2009 | Qüvvədədir |
| Prüm Konvensiyası | Terrorizm | Prüm | 27 may 2005 | 14 Aİ dövləti | 1 noyabr 2006 | |
| Avropa Jandarmeriyası | Avropa Jandarma Qüvvələri | Velsen | 18 oktyabr 2007 | 7 Aİ dövləti | 1 iyun 2012 | Qüvvədədir |
| Avropa İttifaqının Əsas Hüquqlar Xartiyası | İnsan hüquqları | Strasburq | 12 dekabr 2007 | 26 Aİ dövləti EU non-party: Polşa, Böyük Britaniya |
1 dekabr 2009 | Qüvvədədir, Birlik qanunu kimi inteqrasiya edilmişdir |
| Mərkəzləşdirilmiş gömrük rəsmiləşdirilməsi haqqında Konvensiya | Gömrük | Brussel | 10 mart 2009 | 28 Aİ dövləti | 16 yanvar 2019 | Qüvvədədir |
| Məxfi məlumatların mühafizəsi haqqında müqavilə | Dövlət sirri | Brussel, BE | 25 may 2011 | 28 Aİ dövləti | 1 dekabr 2015 | Qüvvədədir |
| Avropa Sabitlik Mexanizmini təsis edən Müqavilə | Avropa Sabitlik Mexanizmi | Brussel, BE | 2 fevral 2012 | Bütün 20 avrozona ştatları | 27 sentyabr 2012 | Qüvvədədir |
| Avropa Maliyyə sazişi | Avrozonada maliyyə qaydaları | Brussel | 2 mart 2012 | 27 Aİ dövləti Aİ üzv olmayan: Böyük Britaniya |
1 yanvar 2013 | Qüvvədədir |
| İkitərəfli İnvestisiya Müqavilələrinin ləğvi haqqında saziş | Vahid Rezolyutsiya Fondu | Brussel, BE | 21 May 2014 | 24 Aİ dövləti | 1 yanvar 2016 | Qüvvədədir |
| İkitərəfli İnvestisiya Müqavilələrinin ləğvi haqqında saziş | İkitərəfli investisiya müqaviləsi | Brussel, BE | 5 May 2020 | 23 Aİ dövləti | 29 avqust 2020 | Qüvvədədir |
| Vahid Patent Məhkəməsi haqqında saziş | Vahid Patent Məhkəməsi | Brussel, BE | 19 Fevral 2013 [69] | 18 / 25 İmza atanlar |
1 iyun 2023 | Qüvvədədir |
- ↑ "EUR-Lex Access to European Union law". 20 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 28 noyabr 2025.
- 1 2 "C 115". Official Journal of the European Union. EUR-Lex. 51. 9 may 2008. ISSN 1725-2423. 20 oktyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 iyun 2014.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 "Consolidated Version of the Treaty on the Functioning of the European Union". Official Journal of the European Union. EUR-Lex. 51 (C 115). 9 may 2008. 4 dekabr 2013 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 may 2015.
- ↑ You do the thinking – let Questia handle the organizing
- ↑ Treaty on the Functioning of the European Union
- ↑ EUR-Lex Access to European Union law
- ↑ Official Journal of the European Union
- ↑ DECLARATIONS
- ↑ CONSOLIDATED VERSION OF THE TREATY ESTABLISHING THE EUROPEAN ATOMIC ENERGY COMMUNITY (2010/C 84/01) Arxiv surəti 17 iyul 2013 tarixindən Wayback Machine saytında, EurLex. Retrieved 18 September 2011
- 1 2 "Select Committee on European Union Tenth Report CHAPTER 3: SIMPLIFIED TREATY REVISION AND PASSERELLES". 27 yanvar 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 dekabr 2025.
- ↑ European Parliament may reject the Nice Treaty
- ↑ "Decisions : European Council Decision : amending the status with regard to the European Union of the island of Saint-Barthélemy". EUR-Lex. 24 yanvar 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 may 2015.
- ↑ "Decisions : European Council Decision : amending the status of Mayotte with regard to the European Union". EUR-Lex. 11 avqust 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 20 may 2015.
- ↑ "Treaty instituting the European Defence Community (Paris, 27 May 1952)". 21 aprel 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "TRA19520108". Ministry for Europe and Foreign Affairs (France). 16 noyabr 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 may 2018.
- ↑ "The refusal to ratify the EDC Treaty". CVCE.eu. 24 may 2018 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 24 may 2018.
- ↑ "Shaping of a Common Security and Defence Policy". European External Action Service. 8 iyul 2016. 28 sentyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 noyabr 2017.
- ↑ "Questions and Answers: the Future of European Defence". European External Action Service. 7 iyun 2017. 15 iyun 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 noyabr 2017.
- 1 2 "Statute of the European School". 31 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Convention on jurisdiction and the enforcement of judgements in civil and commercial matters". 6 dekabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Convention setting up a European University Institute". 7 dekabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention revising the Convention setting up a European University Institute
- ↑ "Convention setting up a European University Institute" (PDF). 17 dekabr 2024 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Agreement concerning the Application of the European Convention on the Suppression of Terrorism among Member States (European Union)". 11 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Convention on the law applicable to contractual obligations". 28 noyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention between the Member States of the European Communities on Double Jeopardy (Deposited with the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Belgium)
- ↑ Convention abolishing the legalization of documents in the Member States of the European Communities (Deposited with the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Belgium)
- ↑ Agreement between the Member States of the European Communities on the simplification and modernization of methods of transmitting extradition requests (Deposited with the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of Spain)
- ↑ "Convention determining the State responsible for examining applications for asylum lodged in one of the Member States of the European Communities (Deposited with the Government of Ireland)". 19 noyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention on the elimination of double taxation in connection with the adjustment of profits of associated enterprises (arbitration convention)
- ↑ Agreement between the Member States (of the European Communities) on the Transfer of Proceedings in Criminal Matters (Deposited with the Ministry of Foreign Affairs of the Italian Republic)
- ↑ Convention between the Member States of the European Communities on the Enforcement of Foreign Criminal Sentences (Deposited with the Ministry of Foreign Affairs of the Kingdom of the Netherlands)
- ↑ "Agreement on the levying of charges for the use of certain roads by heavy goods vehicles". 11 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention defining the Statute of the European schools (Deposited in the archives of the Luxembourg Government)
- ↑ Şirkətlərin və Hüquqi şəxslərin qarşılıqlı tanınması haqqında Konvensiya
- ↑ ""Convention on the Mutual Recognition of Companies and Bodies Corporate" (PDF). Bulletin of the European Communities. 29 February 1968. Retrieved 27 June 2015" (PDF). 31 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ The Governing Law of Companies in EU Law
- ↑ . Modernization of European Company Law and Corporate Governance: Some Considerations on Its Legal Limits. Wolters Kluwer. pp. 164–166. ISBN 9789041125927.
- ↑ ""Convention for the European patent for the common market". Official Journal of the European Communities". 16 fevral 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ ""Agreement relating to Community patents"". 4 dekabr 2023 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Agreement relating to Community Patents". 26 noyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ The Unitary EU Patent System
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union on Mutual Assistance and Cooperation between Customs Administrations
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union, on simplified extradition procedure between the Member States of the European Union
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of Treaty on European Union, on the establishment of a European Police Office (Europol Convention)
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union, on the protection of the European Communities' financial interests
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union, on the use of information technology for customs purposes
- ↑ ""CONVENTION ON INSOLVENCY PROCEEDINGS"" (PDF). 20 may 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union relating to Extradition between the Member States of the European Union
- ↑ "Convention drawn up on the basis of Article K.3(2)(c) of the Treaty on European Union on the fight against corruption involving officials of the European Communities or officials of Member States of the European Union". 11 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ "Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union on the service of Member States of the European Union of Judicial and Extrajudicial documents in Civil and Commercial matters". 11 oktyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 dekabr 2025.
- ↑ Convention drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union on jurisdiction and the recognition and enforcement of judgements in matrimonial matters
- ↑ Convention, established by the Council in accordance with Article 34 of the Treaty on European Union, on Mutual Assistance in Criminal Matters between the Member States of the European Union
- ↑ "Mutual assistance in criminal matters: accession of Croatia to the 2000 Convention and 2001 Protocol thereto"
- ↑ Agreement between the European Union and the Republic of Iceland and the Kingdom of Norway on the application of certain provisions of the Convention of 29 May 2000 on Mutual Assistance in Criminal Matters between the Member States of the European Union and the 2001 Protocol thereto
- ↑ Protocol drawn up on the basis of Article K.3 of the Treaty on European Union on the interpretation, by way of preliminary rulings, by the Court of Justice of the European Communities of the Convention on the protection of the European Communities' financial interests
- ↑ Protocol, established by the Council in accordance with Article 34 of the Treaty on European Union, to the Convention on Mutual Assistance in Criminal Matters between the Member States of the European Union
- ↑ "Ein Problem ist aufgetreten. Wir bitten um Entschuldigung". 28 sentyabr 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ Agreement between the Member States of the European Union concerning the status of military and civilian staff seconded to the institutions of the European Union, of the headquarters and forces which may be made available to the European Union in the context of the preparation and execution of the tasks referred to in Article 17(2) of the Treaty on European Union, including exercises, and of the military and civilian staff of the Member States put at the disposal of the European Union to act in this context (EU SOFA)
- ↑ Agreement between the Member States of the European Union concerning claims introduced by each Member State against any other Member State for damage to any property owned, used or operated by it or injury or death suffered by any military or civilian staff of its services, in the context of an EU crisis management operation
- ↑ ""Treaties and international agreements registered or filed and recorded with the Secretariat of the United Nations"" (PDF). 23 may 2018 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "The European Gendarmerie Force is a multinational police force with military status to provide police capabilities in crisis management operations". 20 aprel 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "Treaty between the Kingdom of Spain, the French Republic, the Italian Republic, the Kingdom of the Netherlands and the Portuguese Republic, establishing the European Gendarmerie Force EUROGENDFOR". 14 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "Proposal for a COUNCIL DIRECTIVE laying down provisions for strengthening fiscal responsibility and the medium-term budgetary orientation in the Member States". 15 noyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "Proposal for a COUNCIL REGULATION on the establishment of the European Monetary Fund". 19 mart 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ Italy's economy minister signals he is ready to back ESM reform
- ↑ "The proposed amendments to the Treaty establishing the European Stability Mechanism". 26 noyabr 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "Regulation (EU) 2024/1263 of the European Parliament and of the Council of 29 April 2024 on the effective coordination of economic policies and on multilateral budgetary surveillance and repealing Council Regulation (EC) No 1466/97". 28 avqust 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 3 dekabr 2025.
- ↑ "Signing of the Unified Patent Court agreement" (PDF). 24 noyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 4 dekabr 2025.
- Sources and scope of European Union law | Fact Sheets on the European Union | European Parliament
- Constitution of the European Union
- Summary of EU treaties European Union
- Full texts of EU treaties EUR-Lex Access to European Union law